بوکس در المپیک؛ احسان روزبهانی جنگجوی تنها در ریو

حق نشر عکس Getty

اولین دوره مسابقات بوکس سراسری ایران در سال ۱۳۲۵ و در شش وزن انجام شد و نخستین حضور این رشته در المپیک نیز به مسابقات لندن در سال ۱۹۴۸ باز‌می‌گردد. تیم بوکس ایران با ۸ بوکسور در لندن حاضر شد و کاروان بوکس ایران بالاتر از کشتی (۷ نفر) و وزنه‌برداری (۵ نفر) بیشترین شمار شرکت‌کننده میان ورزش‌های انفرادی را داشت.

ایران در المپیک ۱۳۵۲ هلسینکی با ۶ بوکسور، ۱۹۶۴ توکیو با ۵ بوکسور، ۱۹۷۲ مونیخ با ۵ بوکسور، ۱۹۷۶ مونتریال با ۶ بوکسور شرکت کرد. به این ترتیب در آخرین المپیک قبل از انقلاب ایران این رشته پس از کشتی (۱۷نفر)، شمشیربازی (۹ نفر مرد و ۴ زن) و وزنه‌برداری (۷ نفر) بیشترین ورزشکار را در کانادا داشت، هرچند که می‌توان در میان ورزش‌های انفرادی پس از کشتی و وزنه‌برداری، بوکس را ورزش سوم آن زمان ایران دانست.

این رشته پس از انقلاب سال ۱۳۵۷ ایران برای ۱۰ سال تعطیل شد. در مورد بازگشت این رشته به جمع ورزش‌های رسمی ایران در سایت فدراسیون بوکس نوشته شده است: "در اواخر سال ۱۳۶۸ با جلب موافقت مقام‌های ارشد مملکتی آقای «احمد ناطق نوری» نماینده مجلس شورای اسلامی به عنوان رئیس فدراسیون بوکس جمهوری اسلامی ایران منصوب شد و احیای بوکس در دستور کار فدراسیون و ... گرفت و در عرض حدود ۳ سال کارنامه‌هایی از خود به جا نهادند که در این مقال نمی‌گنجد."

اولین حضور بوکس ایران پس از انقلاب در المپیک، مسابقات ۱۹۹۲ بارسلون بود. جایی که این رشته توانست چشم‌ها را به خود خیره کند، نه برای بازگشتی درخشان که برای حرکتی عجیب و تا حدی خنده‌دار. علی اصغر کاظمی بدون دستکش روی رینگ رفت. او در مقابل دیدگان بهت‌زده داور و تماشاگران، رقص پا کرده و با گرفتن گارد، از حریف پاکستانی می‌خواست مبارزه را آغاز کند. آقای ناطق نوری درباره آن ماجرا گفت: "وقتی دیدم دستکش‌ها نرسیده، به کاظمی گفتم که به روی رینگ برو و اعلام آمادگی کن که او نیز همین کار را کرد."

احمد ناطق نوری با ۲۷ سال ریاست، رکورد طولانی‌ترین مدیریت بر یک فدراسیون در تاریخ ورزش ایران را در اختیار دارد و آخرین حاصل این دوران کسب یک سهمیه المپیک ۲۰۱۶ ریو، توسط بوکسوری است که به اعتقاد کارشناسان رابطه‌اش با فدراسیون بسیاری اوقات به جدال‌های طولانی برای قرار گرفتن در شرایط اولیه یک ورزشکار حرفه‌ای محدود می‌شود.

حق نشر عکس olympics.ir
Image caption روزبهانی: تصمیم گرفتم اصلاً دیگر تمرین نکنم اما به خاطر خانواده ام و زحمتی که تاکنون کشیده ام تصمیم خود را عوض کردم

احسان روزبهانی در ۸۱ کیلو اولین بوکسور ایرانی بود که توانست جواز حضور در المپیک ۲۰۱۲ لندن را کسب کند. هرچند که پیش از آن در آکادمی ملی المپیک ایران برخوردهایی با او انجام شده بود که تصمیم گرفت تمریناتش را رها کند.

روزبهانی، فروردین ۱۳۹۱ درباره آن ماجرا گفت: "دیگر از این نوع برخوردها خسته شده‌ام. هفته گذشته در اتاقم در حال استراحت بودم که به من گفتند چون نامه‌نگاری‌های لازم انجام نشده، نمی‌توانید در این اتاق باشید و باید تا ساعت ۱۷ اتاق را تخلیه کنید."

مشکل اما محدود به مشکلات خوابگاه نبود؛ او طبق رویه همیشگی، پس از تمرین به رستوران مجموعه ورزشی انقلاب که محل برپایی اردوی تیم های ملی در رشته‌های مختلف ورزشی است، مراجعه کرد، اما پاسخ شنید که نمی‌توانیم به شما غذا بدهیم. زیرا نامه‌نگاری لازم انجام نشده است. کار به جایی رسید که او به خبرنگاران گفت: "پس از این برخوردها تصمیم گرفتم اصلاً دیگر تمرین نکنم اما به خاطر خانواده ام و زحمتی که تاکنون کشیده ام تصمیم خود را عوض کردم."

احمد ناطق نوری رییس فدراسیون بوکس در پاسخ به انتقادات رسانه‌ها گفت: "روزبهانی از ناحیه دست دچار آسیب دیدگی بود که قرار شد برای بهبود این آسیب دیدگی، فقط روزی سه ساعت کار بدنسازی انجام دهد که این کارها نیاز به گرفت اتاق و خوردن غذا نداشت تا نامه نگاری انجام شود."

روزبهانی به رغم تمام این مشکلات توانست با پیروزی بر بهرام مظفر از ترکیه تا یک‌چهارم نهایی مسابقات بوکس قهرمانی مردان المپیک لندن نیز صعود کند.

فدراسیون بوکس ایران که با چهار بوکسور در المپیک لندن شرکت کرده بود برای ریو هم قصد داشت که دست‌کم همان تعداد سهمیه را کسب کند.

آقای ناطق‌نوری سال گذشته گفت:" هدف اصلی ما کسب چهار یا پنج سهمیه برای المپیک ۲۰۱۶ ریو است و اگر نتوانم به آن دست یابم از بوکس کنار می‌روم. ما دو فرصت طلایی برای کسب سهمیه المپیک ۲۰۱۶ داریم که یکی از آنها رقابت‌های چین و دیگری رقابت‌های آذربایجان است. امیدواریم بتوانیم مانند المپیک ۲۰۱۲ برای کاروان ورزشی ایران چند سهمیه کسب کنیم و در بازی‌های المپیک ۲۰۱۶ موفق باشیم."

هردو تورنمنت با ناکامی مطلق بوکس ایران به پایان رسید و احمد ناطق نوری هم جایی نرفت تا مشخص شود دل کندن از صندلی ۲۷ ساله سخت‌تر از وفای به عهد است.

شاهکار فدراسیون بوکس ایران اما پس از این رقم خورد. آخرین فرصت برای کسب سهمیه در المپیک ریو مسابقات ونزوئلا برگزار می‌شد و قرار بود تیم بوکس ایران با ترکیب سجاد محمد پور، امین قاسمی پور و سجاد محرابی راهی این مسابقات شود، اما این سفر به دلیل عدم کسب روادید لغو شد تا تنها نماینده بوکس ایران در المپیک احسان روزبهانی باشد، ورزشکاری که سهمیه المپیک را نه به کمک فدراسیون که از مسابقات بوکس حرفه‌ای گرفت.

حق نشر عکس Getty
Image caption روزبهانی: یک هدف بزرگ دارم و آن کسب مدال طلای المپیک است و برای آن مدام مشغول تمرین و تلاش هستم

این حاصل تلاش رئیس فدراسیونی است که به خبرگزاری ایسنا گفته: "اگر مانده‌ام و بوکس را هدایت می‌کنم، به خاطر این است که مدیون بوکس هستم. من حقوق‌بگیر نیستم و برای بوکس تلاش می‌کنم و سرمایه می‌آورم. برای هدایت بوکس از پست سیاسی‌ام استفاده کرده‌ام. بنده اگر با این رشته آشنایی نداشتم، سال ۴۲ در درگیری که برایم پیش آمد کشته می‌شدم، چرا که در اوایل انقلاب به خاطر فعالیت‌های سیاسی می‌خواستند مرا بکشند."

روزبهانی موفق‌ترین بوکسور ایران در المپیک لندن بود اما این قضیه هم موجب نشد تا فدراسیون بوکس برای المپیک بعدی رفتار متفاوتی در پیش بگیرد.

اواسط اردیبهشت گذشته بود که روزبهانی در اعتراض به بی توجهی مسئولان فدراسیون بوکس تمریناتش را ترک کرد. این بار به نوشته ایسنا: "کمیته المپیک شرایط تمرین و اسکان را برای این ورزشکار در آکادمی ملی المپیک فراهم کرده بود اما بحث روزبهانی پرداخت حقوق از سوی فدراسیون بوکس است که قرار شد موضوع پیگیری شود."

مشکل بعدی، مربی روزبهانی در المپیک بود. فدراسیون بوکس تا ۲۰ روز مانده به المپیک هم نام او را اعلام نکرد تا این که سرانجام اعلام شد اکبر احدی، تنها نماینده بوکس ایران در برزیل را همراهی خواهد کرد. احدی حدود دو سال است که مربی تخصصی احسان روزبهانی است و در کنار غلامرضا کریمی به عنوان مربی فنی و چراغی به عنوان مربی بدنساز کار آماده سازی او را بر عهده دارند.

در این میان وزارت ورزش نیز از حال روزبهانی غافل نبود. نصرالله سجادی، معاون ورزش قهرمانی وزارت ورزش و جوانان ایران روز اول مرداد به صورت سرزده از تمرینات احسان روزبهانی بازدید کرد و دستور ویژه برای رسیدگی به وضعیت دماغ مصدوم او را صادر کرد.

شاید فدراسیون بوکس ایران برای تنها نماینده‌اش در برزیل سنگ تمام نگذاشته باشد و شیوه آماده‌سازی روزبهانی قابل مقایسه با هیچ حریفی در ریو نباشد اما تمام این‌ها هم نمی‌تواند جلوی بلند‌پروازی بوکسور ۲۸ ساله ایرانی را بگیرد: "یک هدف بزرگ دارم و آن کسب مدال طلای المپیک است و برای آن مدام مشغول تمرین و تلاش هستم. از مربیانم راضی‌ام. در کل همین که دور از حاشیه‌ها به تمریناتم رسیدگی می‌کنم و کسی کاری با من ندارد خوشحالم."