به عبارت دیگر
پخش این فایل در دستگاه شما پشتیبانی نمی شود.

به عبارت دیگر: گفتگو با جمال فخرو و سعید شهابی

اگر خاندان سلطنتی بحرین فکر می کنند که حضور هزاران سرباز سعودی در کشور بسیار کوچکشان به اعتراضات سیاسی خاتمه خواهد داد، مسلما اشتباه کرده اند. برعکس، درگیری بین خاندان خلیفه حاکم و مردمی که خواهان اصلاحات در بحرین هستند شدت گرفته است. امروز دو مهمان همراه من هستند: از بحرین، جمال فخرو، قائم مقام مجلس شورای بحرین، و اینجا در استودیو، سعید شهابی، رهبر گروه مخالفان بحرین در لندن. ایالات متحده آمریکا از حکومت بحرین خواسته است که خویشتن داری کند و با مخالفان گفتگو کند. آیا برای این کار خیلی دیر نشده است؟ تاریخ پخش: 2011/03/29

جمال فخرو در بحرین، و سعید شهابی اینجا در لندن، هر دو به برنامه "هاردتاک" خوش آمدید.

سوالم را با شما، آقای فخرو در بحرین، شروع می کنم. فکر می کنید حکومت شما کار قابل قبولی کرده که نظامیان مسلح و خودورهای زرهی را برای مقابله با تظاهرات سیاسی و مسالمت آمیز مردم اعزام کرده است؟

خیلی ممنون. من فکر نمی کنم در سه چهار روز اخیر تظاهرات در نهایت مسالمت آمیز بوده است. متاسفانه ما در بحرین مجبور شدیم که این راه را انتخاب کنیم. ما ظرف سه هفته گذشته دعوت به گفتگو کرده ایم. مخصوصا بیانیه بسیار خوبی که علیحضرت ولیعهد سه روز پیش صادر کرد. او گفت هیچ حد و حصری برای گفتگو و برای موضوع مورد بحث قایل نیست. او از تمام بازیگران و سیاستمدران در بحرین دعوت کرد که در این گفتگو شرکت کنند. ولی متاسفانه مخالفان، چند تا از مجامع قانونی و غیرقانونی در بحرین، تصمیم گرفتند که وارد مذاکره نشوند.

حالا مسئله بود یا نبود گفتگو نیست، من از شما پرسیدم که آیا این درست است که نیروهای امنیتی به تظاهرکنندگان هجوم بیاورند و به روی آنها اسلحه بکشند و تعداد زیادی بیمارستان را محاصره کنند، آنطوری که در 24 ساعت گذشته شاهد بوده ایم، تا حکومت نظامی برقرار کنید. آیا تمام این اقدامات از نظر شما قابل دفاع است؟

ما باید ثبات و امنیت را به کشور و برای مردمی که در این کشور زندگی می کنند برگردانیم. متاسفانه شما در بحرین زندگی نمی کنید و در بحرین نبوده اید، ما ظرف این مدت نتوانسته ایم به سرکار خود برویم و در کشور این طرف و آن طرف مسافرت کنیم، صرفا بخاطر حصارهایی که تظاهرکنندگان ساخته اند. و همانطور که گفتم متاسفانه شاه باید از قدرت خودش استفاده کند تا قانون اساسی بحرین را به اجرا درآورد و دستور امنیت ملی را صادر کند.

هیچ کس نمی خواهد از سلاح علیه تظاهرات صلح آمیز استفاده کند. تظاهرات از 14 فوریه شروع شد و تا سه روز پیش همه آنها صلح آمیز بودند. معترضان در خیابان ها تجمع می کردند و پلیس علیه آنها اقدامی نمی کرد. تا اینکه وضعیت واقعا به نقطه ای رسید که مردم از اینکه در بحرین بمانند به ترس افتادند. و ما متاسفانه شاهد بوده ایم که عده ای از مهاجرانی که بریتانیایی یا آمریکایی بوده اند به همین دلیل کشور را ترک کرده اند. من فکر می کنم که حکومت باید امنیت را به این جزیره و به این کشور برگرداند. من فکر می کنم به همین دلیل علیحضرت پادشاه این دستور را صادر کرد.

بسیار خوب. سعید شهابی، آنطور که آقای فخرو می گوید، نکته اینجاست که در چند روز گذشته ماهیت تظاهرات تغییر کرده است. تظاهرکنندگان حالا به خیابان ها می آیند تا زندگی در بحرین را غیرممکن کنند. و هیچ حکومتی این را تحمل نخواهد کرد.

خیلی ممنون. قبل از هر چیز باید به یاد داشته باشیم که انقلاب در 14 فوریه شروع شد. و در 14 فوریه هیچ مشکلی وجود نداشت، ولی آنها تیراندازی کردند و یک نفر را کشتند. و در 15 فوریه هم در مراسم خاکسپاری مشکلی نبود، آنها باز تیراندازی کردند و یک نفر دیگر را کشتند. دو روز بعد مردم در میدان لؤلؤ (مروارید) در چادرهایشان بودند و خوابیده بودند و مشکلی نبود، ولی آنها در دل شب به مردم حمله کردند و تیراندازی کردند.

حالا هم در چند روز گذشته، از هیچ کسی از هیچ ملیتی یا از نیروهای امنیتی نشنیده ام که تظاهرکنندگان به آنها صدمه ای زده باشند. این حملات تحریک نشده و غیرضروری بودند، فقط باعث مصیبت و کشتار شهروندان ما شد.

ولی شما نباید غافلگیر شده باشید. شما شخصا و رهبریت مخالفان هم بطورکلی، از یک زبان ضد حکومتی استفاده کرده اید. وقتی هزاران سرباز سعودی وارد بحرین شدند شما از یک اعلان جنگ صریح صحبت کردید. یکی دیگر از چهره های مخالفان، عبدالجلیل خلیل، گفت اکنون این یک جنگ "حذف" است. وقتی زبان و ادبیاتی که شما بکار می برید زبان و ادبیات جنگ است، غیرممکن است که از بروز خشونت غافلگیر شده باشید.

الان دیگر جنگ شروع شده است، علیه ما اعلان جنگ شده است. ما علیه کسی اعلان جنگ نکرده ایم. ما فقط بطور مسالمت آمیز تظاهرات کرده ایم، هزاران هزار نفر. من فکر نمی کنم شما در هیچ جای دنیا چنان تظاهرات مسالمت آمیز و منظمی دیده باشید، چه در منامه و چه در نزدیکی کاخ شاه. ما اعلان جنگ نکرده ایم، علیه ما اعلان جنگ شد. نیروهای نظامی آمدند و به کشور ما تجاوز کردند. و ما هیچ جایی نرفتیم که درخواست جنگ کنیم.

آقای فخرو، به نظر می رسد که ورود سربازهای سعودی یک هشدار صریح است، که شاه شما، شاه حمد بن عیسی آل خلیفه، از دست تظاهرکنندگان صبرش لبریز شده است، تا نشان دهد که در نهایت آماده است که دست به هراقدام نظامی لازم بزند تا تظاهرکنندگان را از صحنه خیابان ها بیرون کند.

ببینید، علیحضرت تنها کسی است که صبرش لبریز نمی شود. علیحضرت و رهبریت بحرین ظرف تمام هفته های گذشته بسیار صبور بوده اند. درخواست برای ورود سربازان سعودی بخشی از قرارداد امنیتی شورای همکاری خلیج (جی سی سی) است. فکر می کنم که سعید و مخالفان می دانند که که از این نیروها علیه شهروندان در بحرین استفاده نشده است و استفاده نخواهد شد. از آنها فقط برای حفاظت از بعضی از اماکن حکومتی و غیرحکومتی استفاده خواهد شد.

آقای فخرو، آیا آوردن این سربازان سعودی و حدود 500 نیروی پلیس هم از امارات متحده عربی، هشدار صریحی است که نشان می دهد شما آماده هستید که دست به اقدامات نظامی بزنید تا به اعتراضات خاتمه دهید؟ شما لازم نیست از آنها استفاده کنید، کافی است آنها را در مواضع کلیدی مستقر کنید و نشان دهید که کنترل اوضاع را در دست دارید. و آن وقت دست نیروهای امنیتی خود را باز بگذارید تا هر آنچه را که در چند ساعت گذشته شاهد بوده ایم انجام بدهند، ازجمله کشتار شهروندان.

اجازه بدهید یک چیز رابه شما بگویم. فکر نمی کنم اضافه بر نیروهای امنیتی که در بحرین داریم ما نیازی به این 1500 سرباز شورای همکاری خلیج (جی سی سی) برای حفظ امنیت کشور داشته باشیم. ما نیروهای امنیتی به میزان کافی داریم که می توانند با هر شورشی در بحرین مقابله بکنند.

من فکر می کنم مسئله این است، و شما بیشتر از من مطلع هستید، که این پیام صریحی است که اولا بحرین یک جزیره خیلی کوچک است و به این دلیل با کشورهای شورای همکاری خلیج (جی سی سی) متحد شده است. پیام دوم برای کسانی است در منطقه که معتقدند می توانند به بحرین صدمه بزنند، اینکه بحرین تنها نیست. پیام سوم این است که کشورهای شورای همکاری خلیج (جی سی سی) قراردادهای متفاوتی در زمینه های متعدد اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، آموزشی، بهداشت، و امنیت با هم دارند. ما همه این قرادادها را اعمال کرده ایم. و امروز زمان مناسبی است که این قرارداد امنیتی را به اجرا بگذاریم.

بگذارید یک سوال دیگر را هم درمورد سربازان سعودی بپرسم. فکر می کنید این سربازان سعودی برای چه مدت در خاک بحرین خواهند ماند؟ برای چه مدتی می خواهید که آنها آنجا باشند؟

من فکر می کنم این تصمیمی است که علیحضرت و فرماندهان نیروهای دفاعی باید اتخاذ کنند. آنها بودند که درخواست این نیروها را کردند و آنها هستند که تصمیم می گیرند چه وقت این سربازان باید خارج شوند.

ولی اجازه بدهید یک چیزی را به شما بگویم. ما به اندازه کافی نیروهای امنیتی داریم که مسئولیت را به عهده بگیرند و کشور را به ثبات برسانند، و این دقیقا چیزی است که ما می خواهیم. یعنی بحرین را به همان وضعیت قبلی اش برگردانیم، و ثبات و امینیت را برای مردم کشور و برای 600 هزار مهاجری که در این جزیره زندگی می کنند تامین کنیم. ما می خواهیم از مردم خودمان و از مهاجرانی که اینجا زندگی می کنند مواظبت کنیم. امنیت اولویت اول بحرین است، و ادامه این امنیت برای همیشه.

آقای شهابی، آیا درست نیست که باوجود ادعای شما مبنی بر اینکه از اتفاقات 24 ساعت گذشته بسیار برآشفته شده اید، شما، مخالفان بحرینی، درواقع می خواهید که خشونت ها در بحرین افزایش پیدا کند؟ شما در 6 مارس در وبلاگ خود نوشتید که فعالیت های اعتراض آمیز بیشتری پیش رو خواهد بود و اعتراضات جدی تر خواهد بود. شما آن موقع گفتید که رژیم از خشونت استفاده خواهد کرد تا مردم را سرکوب کند. و این نقل قول مستیمی از شماست که در اینصورت "این سوخت مورد نیاز برای ضربه نهایی را تامین می کند تا این دیکتاتوری موروثی را بیرون کنیم". این در دستور کار شما است و خشونت به این دستور کار شما کمک می کند.

معمولا هر رژیمی که از خشونت استفاده می کند نهایتا شکست می خورد. هر رژیمی زمانی که دست به کشتن مردم خودش بزند، خون قربانیان چنین رژیمی را شکست خواهد داد. این چیزی است که گاندی موفق شد در هند انجام دهد. و این همان چیزی است که در تونس و مصر اتفاق افتاد. خشونت توسط رژیم سوخت ضروری است، ولی نه برای دیگران که آنها هم دست به خشونت بزنند، آنها قربانی خشونت شده اند. بلکه نتیجه خشونت بطور فزاینده ای صعود می کند و خود مرتکبین خشونت را شکست خواهد داد.

اعمال خشونت چیزی نیست که ما بخواهیم درخواست کنیم. چطور می توانیم بخواهیم با خشونت مواجه شویم. دیشب دیدید که همین که نیروهای نظامی آمدند مردم ما پراکنده شدند. چون هیچ چیزی نداشتند تا با آن از خودشان دفاع کنند. خشونت یک طرفه است و علیه شهروندان ما.

می خواهم یک چیزی را اضافه کنم. آقای فخرو همین الان دو چیز را تصدیق کرد. اول اینکه ما نیازی به سربازان سعودی نداریم. آنها چرا آنجا هستند. ما نیروهای امنیتی زیادی در داخل کشور داریم. پس چرا آنها آنجا هستند. دوم اینکه بحرین آنجا تنها نیست، پس به کشور ما تجاوز شده است. آیا ما از آنها خواستیم که بیایند یا آنها خودشان را به ما تحمیل کردند.

اما می خواهم موضوع دستور کار شما روشن بشود، در مورد این نوشته شما مبنی بر بیرون راندن دیکتاتوری موروثی. آیا این چیزی است که شما و بقیه مخالفان بحرینی می خواهید؟ قبلا صحبت درمورد اصلاحات و پادشاهی مشروطه بود، ولی حالا شما بطور جدی متعهد هستید که پادشاهی را کلا بیرون برانید، یعنی یک انقلاب؟

سالهاست که ما درخواست اصلاحات کرده ایم. ما خود حاکم را ملاقات کردیم. من خودم با او دو بار ملاقات کردم، در سالهای 2001 و 2008. ما درخواست گفتگو کردیم ولی گفتگویی صورت نگرفت. الان هم همین گفتگویی که از آن صحبت می کنند و آن را به ولیعهد نسبت می دهند فقط حرف است و معنی ندارد. مثلا سلطان قابوس عمان صحبتی از گفتگو نکرد، او انتظارات مردمش را فهمید.

در چند روز گذشته ولیعهد در مورد افزایش قدرت پارلمان و اصلاحات انتخاباتی صحبت کرده است، و درمورد رسیدگی به فساد و فرقه گرایی در بحرین. و گفته است که همه اینها روی میز مذاکره قرار دارد.

این بی فایده است که این مسائل سر میز مذاکره باشد. ما می خواهیم شاهد اجرای آنها باشیم. نخست وزیر 40 سال است که در وزارت است.

ولی هدف از یک گفتگوی ملی همین است، اینطور نیست؟

ببینید، زمانی که انقلاب دارد اتفاق می افتد شما دیگر از مردم نمی خواهید که دست نگه دارند و بیایند درمورد آنچه که نیاز است بحث کنند. انقلاب صورت گرفته است چون آنها کوتاهی کرده اند. آنها در انجام تحقیقات و شروع مذاکرات و انجام اصلاحات کوتاهی کرده اند.

آقای فخرو، تصور می کنم نکته اینجاست که آمریکایی ها، که منافع زیادی هم در بحرین دارند، به آنچه که شما پیشنهاد کرده اید نگاه کرده اند و راضی نشده اند. رابرت گیتس، وزیر دفاع آمریکا، اخیرا در بحرین گفته است که اصلاحات سیاسی متهورانه ای لازم است نه آنطور که او گفته است "قدم های کودکانه". اگر شما خاندان سلطنتی قدم هایی کودکانه و کوچک پیشنهاد کنید نتیجه بخش نخواهد بود، اینطور نیست؟

من فکر نمی کنم کسی قصد داشته باشد این قدم های کودکانه یا کوچک را بردارد تا بگوید که اصلاحات را انجام داده است. من فکر نمی کنم که ما یا حکومت بخواهد قدمی را به تنهایی بردارد بدون اینکه با مردم و مجامع سیاسی و بخصوص با مخالفان مشورت بکند. ولی ما نمی توانیم بدون درنظر گرفتن 12 شرط، گفتگو را شروع کنیم. تا زمانی که این 12 شرط رعایت نشود ما نمی توانیم گفتگو را شروع کنیم. این گفتگو نخواهد بود.

در اینصورت گفتگو با صفحه سفید سر میز مذاکره صورت خواهد گرفت. هر کسی باید ایده های خودش را سر میز مذاکره مطرح کند. هر کسی باید این کار را بکند. بعد باید برگشت و روی قدم بعدی توافق کرد.

ولی حقیقت این است که الان دیگر با وضعتیی که هست هیچ کس باور نخواهد کرد که شما علاقه ای به گفتگو دارید. شما نیروهای خود را فرستادید تا به تظاهرات مسالمت آمیز تیراندازی کنند، و حکومت نظامی وضع کرده اید. الان دیگر دیر شده است که صحبت از گفتگو بکنید.

مطلقا نه، چون علیحضرت ولیعهد سلمان هنوز به گفتگو علاقمند است. حکومت هنوز به گفتگو علاقمند است. مردم باید واقعا بطور جدی به گفتگو فکر کنند. چون ما فکر نمی کنیم بتوانیم مسائل را در بحرین از راهی غیر از گفتگو حل کنیم.

اجازه بدهید 10 سال قبل را یادآوری کنم. در سال 2001 درمورد اصلاحات اولین کاری که علیحضرت کرد این بود که گفتگو داشته باشد. خوشحالم که سعید به ملاقاتی که 10 سال پیش با علیحضرت داشت اشاره کرد.

می خواهم موضوع دیگری را مطرح کنم، درواقع می خواهم درمورد موقعیت استراتژیک بحرین صحبت کنم. صحبت دیگری که رابرت گیتس چند روز قبل مطرح کرد این بود که شواهد روشنی وجود دارد که پروسه اصلاحات خیلی طولانی شده است، و معتقد است که مخصوصا در بحرین، ایرانی ها دنبال راه هایی هستند که از این شرایط بهره برداری کنند و مشکلاتی ایجاد کنند. آقای فخرو، آیا شما شواهدی از این ادعا را می بینید؟

من فکر می کنم شماری از شواهد اخیر در بحرین وجود دارد. آخرین آن اطلاعیه رسمی بود که دیروز وزارت خارجه ایران منتشر کرد. حکومت ما پاسخ روشنی به این اطلاعیه داده است، ما از سفیرمان خواستیم که به بحرین برگردد. ما گفتیم که این دخالت آشکار در امور داخلی بحرین است.

مقامات ایرانی صرفا گفته اند که ورود سربازان سعودی به بحرین، به نقل از آنها "غیرقابل قبول" است. آنها هم می توانند نظر خودشان را بیان کنند، اینطور نیست.

ولی شما فکر نمی کنید چرا مقامات ایرانی می گویند که این غیرقابل قبول است، اصلا ثبات داخلی ما به آنها چه ربطی دارد. شما فکر نمی کنید که ما داریم قراردادهای مربوط به معاهده شورای همکاری خلیج (جی سی سی) را اعمال می کنیم، چیزی که حق ماست. این معاهده مورد تایید صریح قوه مقننه قرار گرفته است. ما داریم حقوق و قوانین خودمان را اجرا می کنیم و این ربطی به ایران ندارد.

دوم اینکه اگر شما فقط دو تا از کانال های تلویزیونی ایران را این روزها نگاه کنید می بینید که آنها بیشتر برنامه هایشان به بحرین اختصاص دارد. و متاسفانه آنها پیام های نادرست را به مردم اینجا در بحرین و به دنیا می فرستند. و این بخشی از دخالت ایران است.

می خواهم با آقای شهابی صحبت کنم، چون شما به نکته مهمی اشاره کردید. آقای شهابی شما رسما گفته اید که جمهوری اسلامی ایران یک موهبت الهی است. شما اظهار نظرهایی کرده اید تا مدام از آقای احمدی نژاد درمقابل انتقادات غرب دفاع کنید. در غرب این ترس وجود دارد که معترضان شیعه که الان ما در خیابان های بحرین مشاهده می کنیم رابطه نزدیکی با حکومت ایران دارند. این حقیقت دارد؟

شما باید به این نکته توجه کنید که بحرین هم شیعه دارد و هم سنی.

دوسوم جمعیت کشور شیعه هستند.

بله. و احتمالا بسیاری از سنی ها اصل و نسب ایرانی دارند، مانند آقای جمال فخرو. شیعه ها عرب هستند، آنها عرب خالص هستند. یک اقلیت شیعه هم اصل و نسب ایرانی دارند ولی اکثریت آنها عرب هستند. ما هزاران سال است که در این سرزمین زندگی می کنیم. و از نطقه نظر قدرت و سیاست رابطه مستقیمی با ایران نداریم. ولی البته ما منافع مشترک و مذهب مشترک داریم، به همان شکل که با نجف در عراق داریم. و این بیشتر یک چیز معنوی و مذهبی است و در سیاست کشور انعکاسی ندارد.

دستور کار ما این بوده است که درخواست اصلاحات کنیم، برای همه مردم بحرین. ما چیزی را مطرح نکرده ایم جز سیستمی برای همه مردم بحرین.

ولی نکته اینجاست که خطر فرقه گرایی در بحرین در حال ظهور است. در 24 ساعت گذشته روزنامه نگاران مستقل صحبت هایی می کنند درمورد نگهبانان شیعه در همسایگی مناطق شیعه نشین که مسلح به چوب و چماق و چاقو هستند. اینطور به نظر می رسد که الان یک خطر واقعی از مواجهه و مقابله شیعه و سنی در داخل بحرین وجود دارد.

من فکر نمی کنم هیچ وقت مواجهه و مقابله ای بین شیعه ها و سنی ها در بحرین بوجود بیاید. من و جمال بعنوان دو انسان مشکلی با هم نداریم، چرا من باید او را بزنم یا او مرا بزند. من همان حقوقی را می خواهم که او می خواهد، و او همان حقوقی را می خواهد که من می خواهم. ما مشکلی با هم نداریم. من از او نمی پرسم چطور نماز می خواند.

فقط این گروه حاکم است که درمورد فرقه گرایی سروصدای زیادی راه انداخته است. ولی در این مورد موفق نشده است. چون آنها امیدوار بودند که سنی ها قیام خواهند کرد و نیرویی برای حمایت از حکومت خواهند شد. سنی ها این کار را نکردند. درعوض آنها اراذل و اوباش را آوردند و آنها را با شمیشیر و تبر مسلح کردند و آنها را در روستاهای شیعه رها کردند و دست شان را باز گذاشتند. ولی سنی ها شایسته تشکر هستند چون به آن فراخوان پاسخ مثبت ندادند تا بر مبنای تفاوت های فرقه ای قیام کنند.

آقای فخرو، من درمورد اهمیت استراتژیک بحرین صحبت کردم. بحرین میزبان ناوگان پنجم آمریکا و فرماندهی مرکزی نیروی دریایی آمریکاست. حالا چقدر از طرف هیلاری کلینتون تحت فشار هستید که امروز درخواست آرامش و خویشتن داری و گفتگو می کرد؟ چقدر از طرف واشینگتن تحت فشار هستید تا از استفاده از راه حل نظامی که ظاهرا مد نظر شما بوده است عقب نشینی کنید؟

اجازه بدهید چیزی را به شما بگویم. ما در بحرین زیاد مشورت می کنیم، با دوستانمان و با همسایگانمان و با متحدانمان. من فکر می کنم ما با دقت و نسبتا خوب به درخواست آمریکا و بریتانیا و سازمان ملل گوش کرده ایم. ما در تمام این مدت قوانین کشور را در بحرین به اجرا درآورده ایم. فقط بسیار جای تاسف است که ما را در بحرین مجبور کردند که بجای راه مسالمت آمیز گفتگو، این راه را برویم.

اجازه بدهید سوالم را تا حد امکان صریح بیان کنم. اگر سربازان و نیروهای امنیتی شما به کشتار معترضان در خیابان های بحرین ادامه بدهند، فکر می کنید حکومت آمریکا به حمایتش از حکومت شما ادامه خواهد داد؟

فکر نمی کنم که سربازان ما بخواهند به کشتار هیچ کسی ادامه بدهند. سربازان ما می خواهند ثبات را به کشور برگردانند. ما می خواهیم به نقطه ای برگردیم که همه بحرین را آنطور می شناسیم، شاید شما مردم بریتانیا و آنهایی که در بحرین زندگی می کنند می دانید. ما می خواهیم ثبات و امنیت را به کشور برگردانیم. ما می خواهیم برای مردم رونق بیاوریم. ما می خواهیم اقتصادمان را بسازیم. ما می خواهیم زندگی مردم را توسعه دهیم. ما می خواهیم مثل گذشته در فعالیت ها و بازارهای جهانی شرکت کنیم. جای بسیار تاسف است که ما به این راه کشانده شدیم.

ولی امکان بازگشت وجود ندارد، اینطور نیست؟ بحرین تغییر کرد، و برای همیشه تغییر کرد.

من امیدوارم که همانطور که علیحضرت پادشاه و علیحضرت نخست وزیر و همینطور علیحضرت ولیعهد گفته اند ما این دوره را پشت سر می گذاریم، و در نتیجه این تجربه کشور و ملتی قوی تر خواهیم شد، و با هم برای منافع مردم بحرین کار خواهیم کرد.

متاسفانه باید بحث را اینجا تمام کنیم. آقای فخرو و آقای شهابی از هر دوی شما برای حضورتان در برنامه "هاردتاک" متشکرم.