صداهایی از آرشیو: سیاست

مهدی بازرگان

مهدی بازرگان حق نشر عکس Bazargan.info

مهدی بازرگان، اولین نخست وزیر ایران بعد از انقلاب سال ١٣٥٧ و دبیرکل نهضت آزادی ایران بود. او به همراه دولت موقتش در پی تسخیر سفارت آمریکا در آبان ١٣٥٨ استعفا داد و بعد از پایان مجلس اول تا دی ماه ١٣٧٣ که از دنیا رفت، یکی از اصلی ترین چهره های مخالف سیاست های جمهوری اسلامی در داخل ایران بود. این گفتگوی کوتاه در آخرین روزهای زندگی مهدی بازرگان و در حالی که او در بیمارستان دی تهران بستری بود، انجام شده است و آقای بازرگان در آن درباره وضعیت جسمی اش توضیح می دهد.

آخرین مصاحبه مهدی بازرگان پیش از مرگش را بشنوید.

آیت‌الله خمینی

حق نشر عکس BBC World Service

آیت‌الله خمینی در سال ١٣٥٧ و پیش از بازگشت به ایران از تبعید ١٥ ساله مدتی در نوفل لوشاتو در حومه پاریس مستقر بود. در آن زمان رسانه‌ها و سیاستمداران جهان شناخت چندانی از این رهبر مذهبی-سیاسی که یکی از باثبات‌های رژیم‌های سلطنتی را به آستانه سقوط کشانده بود نداشتند. در این گفتگوی خبرنگار بی‌بی‌سی با آیت‌الله خمینی که در روزهای اقامت او در نوفل لوشاتو انجام شده هم می‌توان نشانه‌هایی از این عدم شناخت دید.

گفتگوی خبرنگار بی‌بی‌سی با آیت‌الله خمینی در نوفل لوشاتو را بشنوید.

صادق خلخالی

حق نشر عکس

صادق خلخالی، اولین حاکم شرع دادگاه‌های انقلاب با حکم آیت‌الله خمینی بود که حکم اعدام بسیاری از وابستگان به رژیم پهلوی را در همان اولین روزهای بعد از پیروزی انقلاب در ٢٢ بهمن ١٣٥٧ صادر کرد. صادق صبا در سال ١٣٧٦ در یکی از سفرهایش به ایران با صادق خلخالی در منزلش در قم و درباره اعدام های اول انقلاب مصاحبه کرد. این گفتگو در تاریخ ٢٣ بهمن ١٣٧٦ از رادیو بی‌بی‌سی فارسی پخش شد. صادق خلخالی در سال ١٣٨٢ از دنیا رفت.

گفتگو با صادق خلخالی را بشنوید.

احمد شاه مسعود

این گفتگو با احمد شاه مسعود در ٢٢ مهر ١٣٧٢ (١٤ اکتبر ١٩٩٣) انجام شده است. احمد شاه مسعود در آن زمان از فرماندهان جمعیت اسلامی به رهبری برهان الدین ربانی بود و نیروهایش درگیر جنگ با نیروهای گلبدالدین حکمتیار بودند. احمد شاه مسعود در این گفتگو توضیح می دهد که نیروهایش در درگیری مشخصی که روز پیش از آن در شرق کابل صورت گرفته بوده، شرکت نداشته اند. احمد شاه مسعود روز ٩ سپتامبر ٢٠٠١ (شهریور ١٣٨٠) در دره پنجشیر در شمال افغانستان ترور شد.

گفتگو با احمد شاه مسعود را بشنوید.

شاپور بختیار

شاپور بختیار در آخرین روزهای سلطنت محمدرضا پهلوی، نخست وزیر بود. با پیروزی انقلاب در سال ١٣٥٧ شاپور بختیار از ایران گریخت و حدود ٦ ماه در خفا زندگی می کرد. او در مرداد ١٣٥٨ با برگزار کردن یک کنفرانس مطبوعاتی در پاریس به زندگی مخفیانه خود خاتمه داد. گفتگویی که می شنوید در همان زمان انجام شده و اولین مصاحبه آقای بختیار بعد از انقلاب سال ١٣٥٧ است. شاپور بختیار در مرداد ١٣٧٠ (اوت ١٩٩١) در پاریس ترور شد.

اولین مصاحبه شاپور بختیار بعد از انقلاب سال ۱۳۵۷ را بشنوید.

ابوالحسن بنی‌صدر

ابوالحسن بنی صدر اولین رئیس جمهور ایران بود که در سال ١٣٥٨ به این مقام انتخاب شد. در پی اختلافات او با آیت الله خمینی سرانجام در ٣١ خرداد ١٣٦٠ با رای مجلس از مقام خود عزل شد. او بعد از عزل مخفی شد و سرانجام از ایران گریخت. گفتگویی می شنوید اولین گفتگوی آقای بنی صدر بعد از خروج از ایران است که در تاریخ ٧ مرداد ١٣٦٠ از رادیو بی بی سی فارسی پخش شده است.

اولین مصاحبه ابوالحسن بنی‌صدر بعد از زندگی مخفیانه را بشنوید.

پروانه اسکندری (فروهر)

پروانه اسکندری (فروهر) در دوران دانشجویی از رهبران جنبش دانشجویی و بعدا از اعضای ارشد جبهه ملی و حزب ملت ایران بود. خانم فروهر و همسرش داریوش فروهر در روز ۱ آذر ۱۳۷۷ در منزل مسکونی‌شان در تهران با ده‌ها ضربه چاقوی ماموران وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران کشته شدند. قتلی که به همراه قتل چند روشنفکر دیگر، قتل‌های زنجیره‌ای نام گرفت. این گفتگو با پروانه فروهر، در روز ۱۰ شهریور ۱۳۷۷ و کمتر از سه ماه قبل از قتل او انجام شده است. بهانه این گفتگو چند تجمع دانشجویی و حمله گروه‌های فشار به این تجمع‌ها و بیانیه حزب ملت در این مورد بوده است.

گفتگو با پروانه فروهر را بشنوید.