عبور از فاصله‌ها؛ دوستانی که مثل ما نیستند

حق نشر عکس Getty Images
Image caption دوستان به ما کمک می کنند تا جای خود را در جهان درک کنیم و پژوهش ها نشان می دهند که روابط دوستانه مستحکم با کاهش اضطراب ارتباط دارد.

این یادداشت از مجموعه "عبور از فاصله‌ها" است که به مرور در بی بی سی منتشر می شود.

داشتن یک شبکه قوی از دوستان فواید فراوانی دارد، از دریافت کمک هنگامی که احساس ناتوانی می کنیم تا داشتن گروهی که می توان افکار و احساسات خود را با آنان درمیان گذاشت. ولی اگر فقط با کسانی که کاملا مثل ما هستند معاشرت کنیم آیا چیزهای مثبتی را از دست خواهیم داد؟

برای بسیاری از ما کسانی که همیشه آنها را می بینیم و یا شبکه های اجتماعی بخش تعیین کننده ای از زندگی ما هستند. دوستان به ما کمک می کنند تا جای خود را در جهان درک کنیم و پژوهش ها نشان می دهند که روابط دوستانه مستحکم با کاهش اضطراب ارتباط دارد. شواهد فراوانی وجود دارد که نشان می دهد مردم با کسانی دوست می شوند که شبیه خود آنها هستند.

ولی گسترش حلقه دوستان و افرادی که با آنها رابطه برقرار می کنیم می تواند به نفع همه ما باشد. به عنوان مثال دوستی و معاشرت با گروههای متنوعی از مردم می تواند باعث تشویق خلاقیت شود و برای افراد و کل جامعه مفید است. پژوهشگران در حال تحقیق در مورد تاثیر شبکه های اجتماعی بر تقویت و استحکام دیدگاههای مردم هستند. نگرش و رفتارهای اصلی ما راهنمای دیدگاه ما از جهان هستند و در برابر ترغیب شدن توسط دیگران مقاوم ترند.

ما معمولا اطلاعاتی را جستجو، تجزیه و تحلیل و حفظ می کنیم که در تایید نظرات ما باشد و در مقابل اطلاعاتی را که برخلاف دیدگاههای ما باشد رد می کنیم. اکثر افراد در شبکه های اجتماعی فعال هستند که شامل افراد هم فکر و هم نظر است. در حالیکه یک اقلیت کوچک با مردمی می آمیزد که دیدگاههای آنها تنوع بیشتری دارد.

شواهد نشان می دهند که همزمان با ایجاد تنوع بیشتر در گروهها زمینه پذیرش دیدگاههای دیگر در میان اعضای آنها افزایش می یابد و طرز برخورد آنها با یک موضوع مشخص منعطف تر می شود.

حق نشر عکس Alamy
Image caption به عنوان مثال پژوهش در مورد یک مجموعه تلویزیونی کمدی به نام "ویل و گریس" که موضوع محوری آن دوستی یک زن با یک مرد همجنسگرا است نشان داده که نحوه برخورد و نگرش افرادی که قسمت های بیشتری از این سریال را تماشا کرده اند نسبت به همجنسگرایان مثبت تر است

کبوتر با کبوتر و باز با باز

گرایش "کبوتر با کبوتر باز با باز" یا طرز رفتاری که روانشناسان آنرا هموفیلی می نامند، معمولا کلیشه ها در مورد گروه ها و گروههای دیگران را تقویت می کند. می تواند به اشکال گوناگون روی دهد. به عنوان مثال کودکان در کافه تریا مدرسه برمبنای ویژگی های گوناگونی از تعلق نژادی گرفته تا ویژگی های نابارزتری مثل آرایش مو و یا داشتن عینک گروههای خاص خود را تشکیل می دهند. به سرعت محدوده روابط اجتماعی ما براساس تمایزهایی مثل سن، طبقات اجتماعی، دیدگاههای سیاسی، مذهب و نژاد تفکیک می شود. سپس جانبداری ها و یا تبعیض های روانشناسی نیز به آن افزوده می شود.

به عنوان مثال ممکن است گروه خود را "بهتر" مثلا جالب تر، سرگرم کننده تر و مطلع تر بدانیم و گروههای دیگر را نامطلوب تر بدانیم. در بدترین حالات ممکن است از ترجیح گروه خود به دوست نداشتن دیگران گذر کنیم.

هرچه گروهها از یکدیگر دورتر می شوند به مرور ممکن است در محلات متفاوتی زندگی کنند، به مدارس متفاوتی بروند و حتی به "حقایق" متفاوتی اعتقاد پیدا کنند. بی اطلاعی از عادات، افکار و احساسات دیگران می تواند به دیدگاه ما از جهان شکل دهد چون به مرور برای شناخت و ابراز نظر در مورد افراد دیگری که به ندرت آنها را می بینیم کلیشه ها را به کار خواهیم برد.

با این وجود پژوهش ها نشان می دهند که داشتن دوستانی از گروههای دیگر می تواند برای ما مفید باشد. می تواند اضطراب آمیختن با دیگران را "که مثل ما نیستند" کاهش دهد و انتظارات منفی ما در زمینه کنش با آنان را از بین ببرد. این در نهایت می تواند به درپیش گرفتن برخوردی مثبت با سایر گروهها منجر شود.

ما را قادر می سازد و تشویق می کند که در برخورد با اعضای گروههای دیگر احساس همدلی بیشتری داشته باشیم. یکی از پیامدهای تعجب آور تماس با گروهی از "دیگران" به عنوان مثال همجنسگرایان، این است که می تواند بینش و طرز رفتار ما در مورد آن گروه را تغییر دهد، به عنوان مثال افرادی که از ما کمتر و یا بیشتر پول دارند.

به نظر می رسد که تماس و کنش باعث کاهش تعصب، قطب گیری و تفکیک و تبعیض شده و تاثیر تماس از یک گروه به گروههای دیگر منتقل می شود. نحوه تغییر بینش و رفتار ما تحت تاثیر تماس با سایر گروهها در مطالعات متعددی در سراسر جهان اثبات شده است.

بیشتر بخوانید:

نظرسنجی برای بی‌بی‌سی؛ سه چهارم شرکت‌کنندگان گفتند جامعه‌شان دچار تفرقه و اختلاف است

بخش اعظم این پژوهش های اولیه در آمریکا انجام شد و مطالعات در مورد سفیدپوستان و سیاهپوستان در مدارس آمریکا پس از پایان دوره تفکیک نژادی نشان داد که افزایش تماس بین آنها باعث کاهش تعصب و تبعیض می شود. نمونه های دیگری از نتایج موفقیت آمیز تماس، از تحقیقات گروه من در دانشگاه آکسفورد، کاتولیک ها و پروتستان ها در ایرلند شمالی، مردمان چینی تبار، مالزیایی تبار و هندی تبار در کشور مالزی و ترک ها و یونانی های قبرس را شامل می شود.

این اواخر ما دریافتیم که یکی شدن مدارسی که قبلا از یکدیگر مجزا بودند و اکنون محل مشترک تحصیل دانش آموزان سفیدپوست و آسیایی تبار بریتانیایی در منطقه اولدهم هستند به برخوردهای مثبت تر بین دانش آموزان و تشکیل گروههای دوستی مختلط منجر شده است. البته شکی نیست که در بسیاری از نقاط گروههای مختلف هنوز هم بصورت تفکیک شده و جدا از هم زندگی می کنند. ولی حتی تماس های غیرمستقیم بین آنها می تواند به تغییر رفتار و بینش منجر شود.

به عنوان مثال شناخت اعضای یک گروه دیگر از طریق دوستان مشترک تقریبا به اندازه تماس مستقیم می تواند تبعیض و تعصب را کاهش دهد. در عین حال می توان مشاهده کرد که پس از تماشای فیلم و برنامه های تلویزیونی که نمایی از زندگی یک گروه را ارائه می دهد دیدگاه و رفتار افراد نسبت به آنها تغییر می کند.

به عنوان مثال پژوهش در مورد یک مجموعه تلویزیونی کمدی به نام "ویل و گریس" که موضوع محوری آن دوستی یک زن با یک مرد همجنسگرا است نشان داده که نحوه برخورد و نگرش افرادی که قسمت های بیشتری از این سریال را تماشا کرده اند نسبت به همجنسگرایان مثبت تر است.

نتیجه این تاثیر گذاری صرفا به این خاطر نیست که عده ای می خواهند چنین برنامه هایی را تماشا کنند. آزمایش های تجربی که در آن به طور تصادفی عده ای برای تماشای برخی برنامه های تلویزیونی گزینش می شوند، نشان داده که این افراد به نسبت سایرین که چنین برنامه هایی را تماشا نکرده اند تعصب و تبعیض کمتری بروز می دهند.با این همه باید تاکید کرد که تماس نوش داروی تعصب نیست.

تاثیر برقراری تماس به خاطر تداوم تفکیک بین گروههای مختلف محدود می شود و یا در مواردی که هنگام ترکیب گروههای مختلف احساس هراس ایجاد می شود تعصب و تبعیض در بدترین حالت را اثبات می کند.

بیش از ۶۰ سال پژوهش در آمریکا، اروپا، آسیا، آفریقا و استرالیا نشان می دهد که تماس بین گروهها یک ابزار نیرومند برای بهبود مناسبات است. در بسیاری از موارد می تواند باعث شود که ما در این جهان پر تنوع به نحو مثبت تر و صلح آمیز تری در کنار یکدیگر زندگی کنیم.