چهلمین سالگرد کشتار دانشجویان طرفدار دموکراسی در تایلند برگزار شد

حق نشر عکس AFP
Image caption شعار "می‌اندیشم پس مرده‌ام" بر لباس برخی از کسانی که در مراسم یادبود قربانیان شرکت کردند

به مناسبت چهملین سالگرد کشتار دانشجویان طرفدار دموکراسی در تایلند مراسمی در این کشور برگزار شده است.

سحرگاه امروز پنجشنبه، ۱۵ مهر (۶ اکتبر)، گروهی از مردم همراه با راهبان بودایی در اطراف ستون یادبود قربانیان کشتار دانشجویان که در برابر در ورودی دانشگاه تاماسات بنا شده گرد آمدند تا مراسمی را به یاد کشته‌شدگان برگزار کنند. از این محل بود که در روز ۶ اکتبر سال ۱۹۷۶، حمله نظامیان و افراد مسلح به تجمع دانشجویان معترض آغاز شد.

شماری از حاضران شمع‌های افروخته در دست داشتند و بسیاری از آنان پیراهن‌هایی پوشیده بودند که بر آن عبارت "فکر می‌کنم پس مرده‌ام" و تصویر فردی به دار آویخته نقش بسته بود. این تصویر نماد کسانی است که در جریان یورش به دانشگاه توسط مهاجمان به قتل رسیدند و پیکر آنان از درخت‌های دانشگاه آویخته شد.

تظاهرات اکتبر سال ۱۹۷۶ در اعتراض به بازگشت تانوم کیتیکاچرون، دیکتاتور نظامی سابق تایلند از تبعید در خارج آغاز شد و مقامات دولتی که نگران تبدیل این تظاهرات به شورش گسترده چپگرایان بودند، با اعزام نیروهای امنیتی و همراهی شبه‌نظامیان و گروه‌های لباس شخصی مسلح به اسلحه گرم و سرد و چماق، به تجمع دانشجویان در دانشگاه تاماسات حمله کردند.

به گفته منابع دولتی، در جریان این حمله، چهل و شش دانشجو کشته شدند اما منابع دیگر، شمار قربانیان را به مراتب بیشتر عنوان کرده‌اند. مهاجمان به قتل دانشجویان اکتفا نکردند بلکه اجساد شماری از آنان را ظاهرا به منظور ارعاب مخالفان به شاخه‌های درخت‌های محوطه دانشگاه آویختند.

حق نشر عکس AP
Image caption تصویری از حمله به دانشجویان معترض دانشگاه تاماسات در سال 1976- از برخورد نیروهای دولتی با دانشجویان با عنوان "کشتار" نام برده می‌شود

مراسم چهلمین سالگرد کشتار دانشجویان طرفدار دموکراسی در تایلند در حالی برگزار می‌شود که بار دیگر نظامیان قدرت را در دست دارند و اگرچه آزادی‌های سیاسی مانند گذشته به طور کامل نادیده گرفته نمی‌شود و دولت نظامی از توسل به خشونت پرهیز می‌کند، اما به گفته ناظران، از بسیاری از موازین دموکراسی نشان چندانی نیست. نظامیان قول داده‌اند "به محض استقرار امنیت" قدرت را به دولت غیرنظامی واگذار کنند.

تایلند که زمانی سیام نامیده می‌شد تا سال ۱۹۳۲ میلادی دارای قانون اساسی نبود و پادشاه قدرت مطلقه محسوب می‌شد. با وجود تصویب قانون اساسی در آن سال، حکومت این کشور تا سال ۱۹۷۳ به طور مستقیم یا غیرمستقیم تحت تسلط نظامیان بود. در آن سال اصلاحاتی صورت گرفت و حرکت به سوی دموکراسی را آغاز کرد. با اینهمه، همچنان موانعی در برخورداری مردم از آزادی‌های دموکراتیک وجود داشت که از آن میان، محدودیت هایی در زمینه حضور آزادانه گروه‌ها و شخصیت‌های مخالف در انتخابات مانعی عمده در راه مشارکت آزادانه مردم در تصمیم‌گیری سیاسی محسوب می‌شد.

حق نشر عکس AP
Image caption علاوه بر نیروهای امنیتی، گروه‌های "لباس شخصی" هم نقشی اساسی در سرکوب دانشجویان طرفدار دموکراسی ایفا کردند

به اعتقاد کارشناسان امور تایلند، تنها بین سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۸ است که می‌توان از وجود دموکراسی نسبتا کامل در تایلند سخن گفت ولو اینکه در این دوره نیز، نظامیان توانستند با مداخله در سیاست، در سال ۲۰۰۶ دولت وقت را برکنار کنند.

بین سال‌های ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۴، صحنه سیاسی تایلند شاهد بحران‌های متناوب بود که عمدتا از اختلاف بین احزاب مختلف ناشی می‌شد. در ماه مه سال ۲۰۱۴، ارتش بار دیگر وارد عمل شد و با استناد به چند ماه ناآرامی در اعتراض به دولت وقت، قدرت را بار دیگر در دست گرفت. نظامیان گفتند که ادامه ناآرامی به اقتصاد این کشور زیان خواهد زد و سیاستمداران نیز توانایی غلبه بر این بحران را ندارند.

در تایلند، مقام سلطنت از اعتبار و محبوبیت قابل توجهی در میان اکثر مردم برخوردار است و نظامیان گفته‌اند که به عنوان حامیان سلطنت قدرت را در دست گرفته‌اند تا ثبات سیاسی و رفاه اقتصادی را به این کشور بازگردانند.

چهل سال پس از کشتار دانشجویان، هنوز هم نقش احتمالی دربار در این ماجرا به طور کامل شناخته نشده هرچند پادشاه گفته است که با "بازی های سیاسی" منجر به این کشتار ارتباطی نداشته است.

حق نشر عکس AP
Image caption دانشگاه تاماسات سال 1976
حق نشر عکس AP
Image caption دانشگاه تاماسات - اکتبر 1976