دیدار وزیر خارجه 'جنجالی' بریتانیا از منطقه خلیج فارس آغاز شد

حق نشر عکس PA
Image caption منتقدان بوریس جانسون شخصیت و شیوه کاری او را برای تصدی سمت وزارت خارجه مناسب ندانسته‌اند

بوریس جانسون، وزیر خارجه بریتانیا، برای دیدار از چند کشور خاورمیانه به منطقه سفر کرده است. هم‌زمان بعضی از ناظران، احتمال برکناری یا جابجایی او در دولت را مطرح کرده‌اند.

روز جمعه، ١٩ آذر (٩ دسامبر)، وزیر خارجه بریتانیا در آغاز سفر خود به منطقه وارد منامه، پایتخت بحرین شد و قرار است در پس از سخنرانی در یک نشست منطقه‌ای، رهسپار عربستان سعودی شود.

این سفر یک روز پس از آن صورت می‌گیرد که انتشار فیلمی از اظهارات آقای جانسون در مورد سوء استفاده برخی سیاستمداران از دین برای اهداف سیاسی و رقابت منطقه‌ای عربستان سعودی و ایران، واکنش دفتر نخست‌وزیر را در پی آورد. وزیر خارجه در این فیلم، ضمن ابراز این نظر که یکی از مشکلات منطقه خاورمیانه، فقدان رهبران دوراندیش است، حکومت‌های ایران و عربستان سعودی را به "جنگ مذهبی نیابتی" متهم کرده بود.

در پی انتشار این فیلم، سخنگوی دفتر نخست وزیر بریتانیا گفت که سخنان آقای جانسون "نظر شخصی اوست" و "منعکس کننده خط مشی دولت بریتانیا نیست." وی افزود که وزیر خارجه در دیدار روز یکشنبه از عربستان، فرصت آن را خواهد داشت تا سیاست دولت بریتانیا در مورد عربستان سعودی را تشریح کند.

ناظران گفته‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اند که اظهارات سخنگوی دفتر نخست وزیر به این معنی است که بوریس جانسون در دیدار با مقامات سعودی ملزم به "توضیح" و نوعی عذرخواهی همراه با تعهد به پیروی از سیاست رسمی دولت بریتانیا در مورد عربستان خواهد بود.

یک روز پیش از انتشار فیلم سخنرانی بوریس جانسون، ترزا می، نخست وزیر بریتانیا، در اجلاس سران کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس از تمایل دولتش برای همکاری نزدیک با این کشورها از جمله در "مقابله با سیاست تهاجمی ایران" سخن گفته و به خصوص بر دوستی با عربستان سعودی به عنوان "متحد صد ساله" بریتانیا تاکید کرده بود.

حق نشر عکس Reuters
Image caption ترزا می و پادشاه سعودی در اجلاس شورای همکاری - نخست وزیر بریتانیا به خصوص بر روابط با عربستان به عنوان متحد کشورش تاکید کرده بود

اگرچه برخی از اقدامات عربستان، به خصوص عملکرد نظامی آن کشور در کمک به دولت یمن در برابر حوثی‌ها انتقاداتی را در بریتانیا به دنبال داشته است، دولت بریتانیا حمایت عربستان از "دولت قانونی" یمن را تایید کرده و با تعلیق فروش تسلیحات به آن کشور مخالفت کرده است.

بوریس جانسون، که از سال ٢٠٠٨ شهردار انتخابی لندن بود، در بهار سال ٢٠١٥ به نمایندگی مجلس عوام از حزب حاکم محافظه کار انتخاب شد و در جریان تبلیغات پیش از برگزاری همه‌پرسی خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا، بر خلاف موضع دیوید کامرون، نخست وزیر وقت و بسیاری از اعضای دولت او، به نفع خروج از اتحادیه فعالیت کرد. پس از اعلام نتیجه همه‌پرسی و کناره‌گیری دیوید کامرون، ترزا می، نخست وزیر جدید سمت وزارت خارجه را به بوریس جانسون محول کرد.

منتقدان آقای جانسون او را به بی‌اعتنایی به الزامات تصدی سمت وزارت خارجه و رعایت نکردن ملاحظات دیپلماتیک متهم کرده‌اند. در پی انتشار فیلم سخنان او در روز گذشته، برخی از آنان برکناری آقای جانسون از سمت وزیر خارجه را اقدامی مناسب دانستند.

در پی واکنش دفتر نخست وزیر بریتانیا به اظهارات بورس جانسون، مالکوم ریفتکیند، از وزیر خارجه سابق بریتانیا از حزب مخافظه، گفت که اگرچه ممکن است آقای جانسون به عنوان شخصیتی با خصوصیات خاص در داخل یا خارج از بریتانیا محبوبیتی داشته باشد، اما این خصوصیات لزوما برای تصدی سمت وزارت خارجه مناسب نیست. وی گفته است که ترزا می با انتخاب بوریس جانسون به سمت وزارت خارجه، "دست به یک قمار" زد و افزوده است که شاید مناسب باشد به جای وزارت خارجه، سمت دیکری در کابینه به بوریس جانسون داده شود.

آقای جانسون هنوز نسبت به اظهارات سخنگوی دولت واکنشی نشان نداده است.