رفتگان ۲۰۱۶؛ سالی شوم برای موسیقی جهان

مرگ چهار خواننده برجسته و صاحب سبک٬ سه نفر از مسن‌ترین سیاستمداران جهان٬ مطرح‌ترین فیلمساز ایرانی٬ مشهورترین بوکسور قرن بیستم و تعداد زیادی از چهره‌های سرشناس دنیای هنر و سرگرمی روزهای زیادی از سال ۲۰۱۶ را تحت تاثیر خود قرار داد.

در زیر خلاصه‌ای از زندگی چند نفر از سرشناس‌ترین کسانی که امسال در گذشتند - به ترتیب تاریخ درگذشت- آمده است.

امسال به جز افراد این فهرست چهره‌های سرشناس دیگری چون آلن ریکمن، جورج کندی و رابرت وان از ستارگان سینما، پیت برنز خواننده ٬الکسیس آرکت بازیگر سینما، هارپر لی، نویسنده کشتن مرغ مقلد، جورج مارتین، تهیه‌کننده موسیقی و زها حدید، معمار هم درگذشتند.

دیوید بوئی (متولد ۱۹۴۷)

حق نشر عکس Reuters

دیوید بوئی٬ خواننده٬ آهنگساز و ترانه‌سرای سرشناس بریتانیایی یکی نخستین چهره‌های نام‌آور جهان بود که در سال ۲۰۱۶ در گذشت. او نه‌تنها یکی از مهمترین چهره‌های موسیقی دهه‌های ۸۰-۱۹۷۰ بود٬ بلکه از نمادهای مشهور مد این دو دهه نیز بود.

بوئی هر بار با ظاهری متفاوت بر روی صحنه می‌‎رفت. آرایش صورت و مو و لباس‌های متفاوت او الهام‌بخش بسیاری در دنیای موسیقی و مد بود.

او روز یازدهم ژانویه به دلیل سرطان در ۶۹ سالگی درگذشت. آخرین آلبوم او با عنوان Blackstar یک هفته پیش از روز تولدش منتشر شد و یکی از پرفروش‌ترین آلبوم‌های سال شد.

یوهان کرویف ( متولد ۱۹۴۷)

حق نشر عکس Getty Images

فوتبال هلند را به نام او می‌شناسند. مردی که نه تنها به عنوان بازیکن تیم ملی کشورش را به یکی از مهم‌ترین تیم‌های جهان در دهه ۱۹۷۰ تبدیل کرد، بلکه با سبکی که در بارسلونا پایه گذاشت که بعدها به "توتال فوتبال" مشهور شد، تاریخ این باشگاه را متحول کرد.

کرویف در جام جهانی ۱۹۷۴ یکی از عوامل اصلی نخستین حضور هلند در جام جهانی بود. او که از نخستین بازیکنان خارجی بارسلونا هم بود، سال‌ها بعد که سرمربی این تیم شد، نخستین قهرمانی اروپا را برای این تیم به ارمغان آورد.

تعدادی از مشهورترین مربیان سال‌های اخیر اروپا مانند پپ گواردیولا، رونالد کومان، لوئیس انریکه، فرانک دی بوئر، مارکو فان باستن و میشل لادروپ از شاگردان او در آژاکس و بارسلونا بودند.

کرویف که مبتلا به سرطان بود در ماه مارس در ۶۸ سالگی درگذشت.

پرینس (متولد ۱۹۵۸)

حق نشر عکس Reuters

پرینس نیز مانند بوئی اسطوره‌ای در سبک موسیقی خود بود و یکی از مهمترین‌های چهره‌های موسیقی در دهه ۱۹۸۰ محسوب می‌شد. او که علاوه بر سرودن‌ ترانه‌ها و ساختن‌ آهنگ‌هایش به نواختن چندین ساز مسلط بود٬ ده‌ها ترانه در سبک‌های مختلفی چون راک٬ فانک٬ سول٬ آر‌ اند‌ بی و پاپ اجرا کرد.

پیکر بی‌جان این خواننده معروف آمریکایی در ماه آوریل در خانه‌اش در ایالت مینه‌سوتا پیدا شد.

در پی کالبدشکافی مرگ او به علت مصرف بیش اندازه داروی حاوی فنتانیل اعلام شد. او هنگام مرگ ۵۷ سال داشت.

عباس کیارستمی (متولد ۱۹۴۰)

با آنکه ما معمولا فهرست درگذشتگان ایرانی را در پایان سال خورشیدی بررسی می‌کنیم٬ اما شهرت و تاثیر عباس کیارستمی در سینمای جهان به اندازه‌ای است که نمی‌توان نامی از او در این فهرست نبرد.

فیلمسازی که با آثاری چون خانه دوست کجاست٬ زیر درختان زیتون و طعم گیلاس نه تنها معتبرترین جوایز جشنواره‌ها را به دست آورد بلکه سینمای ایران را سراسر جهان مطرح کرد.

او از اوایل سال دچار مشکلات ناشی از یک عمل جراحی ناموفق در تهران شد. نهایتا برای ادامه مداوا به پاریس رفت و پس از چند روز به علت نارسایی مغزی درگذشت. خانواده او علت مرگش را "خطای پزشکی" می‌دانند و از تیمی که او را عمل کرده بود٬ شکایت کرده‌اند.

کیارستمی بیش از ۴۰ فیلم ساخت و تنها ایرانی است که برنده جایزه نخل طلای جشنواره سینمایی کن شده است.

محمد علی (متولد ۱۹۴۲)

حق نشر عکس Getty Images

سلطان بوکس که این ورزش را با حاشیه‌هایی که درست می‌کرد به یک نمایش جذاب تبدیل کرده بود.

در دو چیز سرعتش شهره بوده٬ رقص پا و حرف زدنش. در رینگ با ضربه‌های بلند و قدرتمندش رقیبانش را ناکار می‌کرد و در خارج از آن با کری خوانی‌هایش.

بارها قهرمان بوکس سنگین وزن جهان شد٬ اما شهرتش را فقط مدیون رقص پا و ضربات سنگینش نبود.

او از فعالان مدنی سیاه‌پوستان آمریکا بود. پس از گرویدن به اسلام نام خود را از کاسیوس کلی به محمد علی تغییر داد.

محمد علی سال‌ها بود که به بیماری پارکینسون گرفتار بود و نهایتا به دلیل اختلالات تنفسی چهارم ژوئن درگذشت.

جین وایلدر (متولد ۱۹۳۳)

حق نشر عکس Reuters

بازیگر و کمدینی که گرچه فیلم‌های فراوانی بازی نکرده اما حضور در هر فیلمی آن را ماندگار کرده است. از زین‌های شعله‌ور گرفته تا ویلی وانکا و کارخانه شکلات سازی.

بخشی از شهرت او هم مدیون اجراهای صحنه‌ای است که با ریچارد پرایر داشته است.

مل بروکس، دوست و همکار قدیمی‌اش او را "یکی از بزرگترین استعداد‌های" عصر خود می‌داند.

جین وایلدر سال‌ها بود که دیگر در عرصه سینما فعالیت چندانی نداشت و آخرین فیلمی که بازی کرد به سال ۱۹۹۱ باز می‌گردد.

شیمون پرز (متولد ۱۹۲۳)

حق نشر عکس Reuters

شیمون پرز تاریخ زنده اسرائیل بود. کسی که فعالیت سیاسی و نظامی‌اش را سال‌ها پیش از تاسیس اسرائیل در سال ۱۹۴۸ آغاز کرده و از بدو تاسیس آن همواره در دولت‌های مختلف حضور داشت و تقریبا همه مناصب مهم سیاسی از وزارت دفاع و خارجه تا نخست وزیری و ریاست جمهوری را تجربه کرد.

او که یکی از عاملان تشکیل شهرک‌های یهودی نشین در اراضی اشغالی بود و در سال‌های پایانی عمر از منتقدان صریح‌الهجه سیاست‌های راست‌گرایانه دولت نتانیاهو در قبال روند صلح با فلسطینیان.

پرز روز ۲۸ سپتامبر چند روز پس از سکته مغزی در ۹۳ سالگی در گذشت.

بهومیبول آدولیادی (متولد ۱۹۲۷)

حق نشر عکس Getty Images

بهومیبول آدولیادی، پادشاه تایلند تا پیش از درگذشتش در ۸۸ سالگی طولانی‌ترین دوره سلطنت را در میان پادشاهان و ملکه‌های جهان داشت. او درست هفتاد سال بر تخت سلطنت نشست.

او از موقعیت و محبوبیت ویژه‌ای در میان اکثر مردم آن کشور برخوردار بود و چندین نسل از تایلندی‌ها کسی را جز او به عنوان حکمران کشورشان ندیده بودند.

پنجاه روز بعد شاهزاده ماها واجیرالونگکورن٬ پسر بهومیبول آدولیادی که از سال ۱۹۷۲ ولیعهد بود به عنوان دهمین شاه سلسله چاکری سلطنت خود را آغاز کرد.

لئونارد کوهن (متولد ۱۹۳۴)

حق نشر عکس Getty Images

درست در روزهایی که واکنش به اعطای جایزه نوبل ادبیات به باب دیلن دنیای موسیقی را تحت تاثیر قرار داده بود٬ یکی دیگر از اسطور‌ه‌های ترانه‌سرایی و استفاده کلام در موسیقی درگذشت.

خیلی‌ها معتقد بودند که اگر قرار بوده نوبل ادبیات به خواننده‌-ترانه‌سرایی تعلق بگیرد٬ این حق لئونارد کوهن بوده است.

خواننده ۸۲ ساله کانادایی به گفته خانواده‌اش "ناگهانی، غیرمنتظره و آسوده" درگذشت و در یک مراسم خصوصی به خاک سپرده شد.

عاشقانه‌های کوهن از پرفروش‌ترین آثار دهه‌های ۸-۱۹۷۰ بود که هنوز نیز پرطرفدار است.

فیدل کاسترو (متولد ۱۹۲۶)

حق نشر عکس Getty Images

برای خیلی‌ها نماد ایستادگی در مقابل کاپیتالیسم و آمریکا بود و برای بخشی دیگر دیکتاتوری بود که با بستن مرزهای کشور و سیاست‌های انزواطلبانه‌اش مردمش را زیر فقر و ستم کشیده بود.

کاسترو که بیش از نیم قرن بر کوبا حکمرانی کرد سرانجام در ۹۰ سالگی درگذشت. با این حال آنقدر زنده مانده که بعد از نزدیک به ۶ دهه بار دیگر شاهد حضور آمریکایی‌ها در کشورش باشد.

او در چند سال آخر پیش از مرگش زمام امور کشور را به برادرش٬ رائول سپرده بود.

چهره او با آن ریش و سیگار برگ و کلاه نظامی در کنار یار و هم‌رزمش چه گوارا نماد انقلابی‌گری و ضد آمریکایی بودن در قرن بیستم بود. برای خیلی‌ها نماد ایستادگی در مقابل کاپیتالیسم و آمریکا بود و برای بخشی دیگر دیکتاتوری بود که با بستن مرزهای کشور و سیاست‌های انزواطلبانه‌اش مردمش را زیر فقر و ستم کشیده بود.

جان گلن (متولد ۱۹۲۱)

حق نشر عکس Getty Images

سناتور جان گلن، در سال ١٩٦٢ با اولین فضاپیمای سرنشین‌دار آمریکایی به مدار زمین سفر کرد. او در روزهای پایانی سال و در سن ۹۵ سالگی درگذشت.

جان گلن در سال ١٩٢١ در شهر کمبریج، ایالت اوهایو متولد شد و در جنگ دوم جهانی و جنگ کره، خلبان هواپیمای شکاری بود. بعد از جنگ کره، او به عنوان خلبان پروازهای آزمایشی شهرت یافت و در سال ١٩٥٨، ناسا او را برای طی دوره آموزش فضانوردی انتخاب کرد.

در سال ١٩٩٨ و در سن ٧٧ سالگی توانست سازمان فضایی آمریکا را قانع کند که به عنوان یکی از کارشناسان فضاپیمای دیسکاوری به ایستگاه فضایی اعزام شود. با این سفر او عنوان سالمندترین آمریکایی که به فضا رفته است را هم به دست آورد.

نخستین فضانورد آمریکا و سالمندترین فضانورد جهان درگذشت

ژا ژا گابور (متولد ۱۹۱۷)

کمی پیش از آنکه سال ۲۰۱۶ به پایان برسد٬ هنرپیشه سال‌های طلایی هالیوود در آستانه صد سالگی درگذشت.

ژاژا گابور که اصلیتی مجارستانی داشت٬ بازیگری در سینمای آمریکا را در دهه ۱۹۵۰ آغاز کرد و چهار دهه ادامه داد.

او در بوداپست به دنیا آمد که هنوز بخشی از امپراتوری اتریش-مجارستان بود. پیش از آنکه نازی‌ها مجارستان را به اشغال خود در آورند از کشورش گریخت. اما سال‌ها طول کشید تا نخستین نقشش را بازی کند.

علاوه بر فیلم‌هایش عامل دیگری که در شهرت او تاثیر فراوانی داشت ازدواج‌های متعددش بود؛ ۹ ازدواج در هشتاد سال.

نشانی از شر، مولن روژ و لیلی از مشهورترین فیلم‌هایش بودند.

جورج مایکل (متولد ۱۹۶۳)

حق نشر عکس Getty Images

در روز کریسمس خواننده‌ای درگذشت که یکی از ترانه‎هایش از محبوب‌ترین آهنگ‌های این تعطیلات است. جورج مایکل که یکی از ستون‌های موسیقی پاپ در دهه ۱۹۸۰ بود در ۵۳ سالگی درگذشت. علت مرگ او هنوز اعلام نشده، اما به گفته خانواده‌ای در آرامش در خانه‌اش درگذشت.

او با گروه دو نفره وَم آغاز کرد و سپس مستقلا به کار خود ادامه داد. ترانه‌هایش چه در قالب گروه وم و چه انفرادی از پرفروش‌ترین‌های دهه ۱۹۸۰ بود و ده‌ها میلیون نسخه از آن‌ها در سراسر جهان فروخته شد.

بسیاری از کارشناسان موسیقی او را مهمترین خواننده بریتانیایی موسیقی پاپ در دهه ۱۹۸۰ می‌دانند که در کنار مایکل جکسون، مدونا و پرینس یکی از چهره‌های اصلی این گونه از موسیقی را در آن دهه بود.

موضوعات مرتبط