تلاش برای حفظ سازمان شراکت اقیانوس آرام پس از خروج آمریکا

حق نشر عکس Getty Images
Image caption تظاهرات علیه عضویت آمریکا در شراکت اقیانوس آرام با شعار "تجارت منصفانه نه تجارت آزاد"

در پی خروج آمریکا از شراکت اقیانوس آرام، کشورهای عضو تلاش برای حفظ این پیمان را آغاز کرده‌اند.

روز سه‌شنبه، ٥ بهمن (٢٤ ژانویه)، مالکوم ترنبول، نخست وزیر استرالیا گفت که در گفتگوی تلفنی با نخست وزیران نیوزلاند، ژاپن و سنگاپور، سه کشور عضو شراکت اقیانوس آرام، توافق شد که به منظور حفظ این پیمان تلاش‌هایی برای گسترش عضویت آن صورت گیرد.

روز گذشته دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، در عمل به یکی از وعده‌های انتخاباتی خود با امضای فرمانی، آمریکا را رسما از این شراکت خارج کرد. دولت ایالات متحده توافقنامه مربوط به این شراکت را امضا کرده اما هنوز آن را به تصویب کنگره نرسانده و آن را به پیمان بین‌المللی تبدیل نکرده بود. آقای ترامپ امضای دولت این کشور را پس گرفت و اعلام کرد که قصد ارائه این توافقنامه به کنگره را ندارد.

آقای ترنبول در گفتگو با خبرنگاران در روز سه‌شنبه گفت که خروج آمریک از این پیمان ضربه بزرگی است و تردیدی در این امر وجود ندارد اما افزود که "ما هم در نظر نداریم راهمان را بکشیم و برویم، بلکه امکاناتی برای الحاق چین به این ترتیبات وجود دارد." همچنین، مقامات استرالیایی هم گفته‌اند که اندونزی نیز برای عضویت در این پیمان ابراز تمایل کرده است.

مشارکت اقیانوس آرام به ابتکار دولت باراک اوباما و عملا به منظور تحکیم موقعیت تجاری ایالات متحده در منطقه اقیانوسیه و شرق آسیا صورت گرفت با این هدف که از تسلط چین بر تجارت منطقه جلوگیری شود. در مقابل، چین طرحی موسوم به منطقه تجارت آزاد اسیا اقیانوسیه را مطرح کرد و خواستار تشکیل سازمان به نام "مشارکت اقتصادی جامع منطقه‌ای" شد.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption نمایندگان کشورهای عضو سال گذشته توافق عضویت در شراکت اقیانوس آرام را امضا کردند

مذاکره برای تشکیل سازمان مشارکت اقیانوس آرام پس از چند سال مذاکره سرانجام در ماه نوامبر سال ٢٠١٥ به نتیجه رسید و دولت‌های آمریکا، استرالیا، برونئی، پرو، چین، ژاپن، سنگاپور، شیلی، کانادا، مالزی، مکزیک، نیوزلاند و ویتنام این توافقنامه را امضا کردند. روز ٢٠ ژانویه سال جاری، دولت ژاپن سرانجام این پیمان را به تصویب پارلمان رساند و به این ترتیب، تنها کشوری است که آن را به یک پیمان رسمی تبدیل کرده است.

ژاپن پیمان مشارکت اقیانوس آرام را ترتیباتی برای مقابله با گسترش نفوذ اقتصادی چین تلقی می‌کرده اما با خروج آمریکا، به نظر می‌رسد که تنها راه حفظ این پیمان را پذیرش چین تلقی می‌کند. وزیر تجارت ژاپن گفته است که با وجود تصمیم دولت آمریکا، ژاپن همچنان معتقد است که تجارت آزاد راه اصلی به سوی رشد اقتصادی است.

بیل انگلیش، نخست وزیر نیوزلاند هم گفته است که آمریکا با خروج از مشارکت اقیانوس آرام عملا رهبری اقتصادی منطقه را به چین واگذار کرده است.

سیاست اعلام شده دونالد ترامپ در زمینه تجارت خارجی حفظ منافع آمریکا و پس گرفتن امتیازاتی است که به نظر او ایالات متحده به سایر کشورهای جهان داده است. وی تاکید داشته که اولویت او در این زمینه، حفظ منافع ایالات متحده و حمایت از اقتصاد داخلی به منظور افزایش اشتغال است.

در مقابل، برخی ناظران گفته‌اند که دنبال کردن سیاستی درونگرا می‌تواند واکنش منفی سایر کشورهای جهان نسبت به روابط اقتصادی با آمریکا را برانگیزد و به موقعیت این کشور در اقتصاد جهانی آسیب برساند.