مریم شریف: چهره سیاسی جدید آینده پاکستان؟

  • 19 آوریل 2017 - 30 فروردین 1396
مریم شریف و پدرش حق نشر عکس MARYAM SHARIF
Image caption از مریم شریف به عنوان یکی از چهره‌های سیاسی آینده پاکستان نام برده می‌شود

از مریم شریف به عنوان یکی از چهره‌های سیاسی آینده پاکستان نام برده می‌شود اما پی‌آمدهای درز اسناد و مدارک محرمانه موسوم به اسناد پاناما سبب شده که پای او هم به این ماجرا کشیده شود. آیا این موضوع می‌تواند سدی در راه پیشرفت مریم شریف، دختر نواز شریف نخست وزیر پاکستان باشد؟

هنوز زمانی را که مریم شریف را برای اولین بار دیدم به خوبی به یاد دارم. این دیدار چند روز پس از آن بود که من در سال ۱۹۹۱ در لاهور دانشکده را شروع کرده بودم. در راهروی دانشکده ایستاده بودم که ناگهان مریم شریف ظاهر شد. گروهی از دخترها دور او را گرفته بودند. او پیراهن سفید گلدوزی شده‌ پوشیده بود و کلاسوری را که عکس پدرش نواز شریف روی آن دیده می‌شد، با خود داشت. او دختر نخست وزیر و چهره مشهوری در دانشکده بود.

در دهه ۱۹۹۰ خاندان شریف یکی از سرشناس‌ترین خانواده‌هایی بودند که در ایالت پنجاب حکومت می‌کردند.

از نظر سیاسی این دوره یکی از متلاطم‌ترین دهه‌ها در تاریخ پاکستان بود. در این دوران چهار دولتی که به طور دموکراتیک انتخاب شده بودند، از جمله دولت نواز شریف قبل از پایان دوره حکومتشان سرنگون شدند.

در این ایام مریم شریف سرگرم زندگی شخصی خودش بود و دور از انظار عمومی دو فرزندش را بزرگ می‌کرد.

حق نشر عکس AP
Image caption در اکتبر ۱۹۹۹ هنگامی که نواز شریف در پی یک کودتای نظامی بدون خونریزی، به زندان افتاد و افراد ذکور خانواده شریف با حصر خانگی مواجه شدند، مریم به اتفاق مادرش علنا ژنرال مشرف رهبر نظامی پاکستان را به چالش کشید

مبارزه برای پدر

ولی در اکتبر ۱۹۹۹ هنگامی که نواز شریف در پی یک کودتای نظامی بدون خونریزی، به زندان افتاد و افراد ذکور خانواده شریف با حصر خانگی مواجه شدند، مریم به اتفاق مادرش علنا ژنرال مشرف رهبر نظامی پاکستان را به چالش کشید و به دفاع از پدرش پرداخت.

بیشتر بخوانید:

دختران رهبران جهان

ایوانکا ترامپ دستیار رئیس‌جمهور آمریکا می‌شود

دختر فریبا، مغضوب پدر و گرفتار 'رفتار بدتر از سگ' در ازبکستان

عفت، فائزه و اکبر هاشمی رفسنجانی؛ جایگاه زنان در سیاست

سال سیاستمداران زن

توافق اسلام گرایان و سکولارهای تونس: پیروزی زنان

سلمان غنی، یک روزنامه‌‌نگار پرسابقه اهل لاهور می‌گوید در آن دوره تنش آلود مریم به او تلفن کرد و خواست با او ملاقات کند. او این دعوت را قبول کرد ولی می‌گوید: "آن ایام دوره خطرناکی بود همه چیز تحت نظر بود و مردم مایل نبودند با مریم تلفنی صحبت کنند."صادقانه بگویم من خودم یک پدر بودم و نسبت به او احساس محبت می کردم و فکر می‌کردم باید ترسیده باشد."ولی وقتی با او ملاقات کردم با کمال تعجب او را خیلی پرخاشجو و بی‌نهایت منتقد از رژیم ژنرال مشرف یافتم."

مریم و مادرش با کمک پادشاه عربستان سعودی توافقی با ژنرال مشرف کردند که بر اساس آن نواز شریف از زندان آزاد شد و همراه خانواده‌اش برای زندگی در تبعید به عربستان سعودی رفت.

ولی در سال ۲۰۰۷ نواز شریف به پاکستان بازگشت. پس از پیروزی در انتخابات ایالت پنجاب، دولت محلی پنجاب را تشکیل داد.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption مریم در طی مبارزات انتخاباتی سال ۲۰۱۳، بیشتر فعالیت‌هایش را بر ملاقات با نمایندگان جوان متمرکز کرده بود و گر چه خودش کاندیدای نامزد برای انتخابات نبود، برای پیروزی مجدد پدرش فعالیت می‌کرد

رأی جوانان

در سال ۲۰۱۱، یک تحول سیاسی دیگر پاکستان را تکان داد. عمران خان، کاپیتان سابق تیم کریکت پاکستان، در لاهور که پایگاه سنتی قدرت نواز شریف بود یک راهپیمایی ترتیب داد. جوانان از این راهپیمایی استقبال کردند و زنگ خطر برای رقبای سیاسی به صدا درآمد..

مریم شریف بدون هیچ‌گونه موقعیت رسمی سیاسی، دوباره فعالیت خود را شروع کرد و برای جلب توجه دانشجویان به بازدید از مدارس و دانشکده‌ها پرداخت.اولین بازدید او از کالج مشهور دخترانه تدبیر منزل در لاهور را من پوشش دادم. این اولین بار پس از ۲۰ سال بود که دوباره مریم را می‌دیدم. او کاملا عوض شده بود؛ شخصی با اعتماد به نفس ، با وقار و با فرهنگ به نظر می‌رسید. و بسیار خوب صحبت می‌کرد.سلمان غنی می‌گوید: "او (مریم) برای مقابله با محبوبیت فزاینده عمران خان در میان جوانان، به عنوان مظهر چهره جوان حزب مسلم لیگ، فعالیت را شروع کرد.

مریم خیلی زود با رسانه‌های اجتماعی آشنا شد و طی چند ماه چند میلیون طرفدار در توییتر پیدا کرد.در طی مبارزات انتخاباتی سال ۲۰۱۳، بیشتر فعالیت‌هایش را بر ملاقات با نمایندگان جوان متمرکز کرده بود و گر چه خودش کاندیدای نامزد برای انتخابات نبود، برای پیروزی مجدد پدرش فعالیت می‌کرد.

پس از آن که نواز شریف دولت ملی را تشکیل داد، مریم شریف به اقامتگاه نخست وزیر در اسلام آباد نقل مکان کرد و اداره "شبکه ارتباط استراتژیک رسانه‌ای " را به عهده گرفت."

حق نشر عکس Getty Images
Image caption علیرغم این که مریم دارای هیچ سمت دولتی نیست، بسیاری او را پس از پدرش قدرتمندترین شخص در دولت نواز شریف می‌دانند

لطمه اسناد پاناما

نقش تازه او که سبب شد بیشتر در صحنه باشد، اما بدون جنجال نبوده است.

اسناد پاناما، در سال ۲۰۱۶ انتشار یافت، نام مریم و سایر فرزندان نواز شریف نیز ذکر شده و آنان متهم شده‌ که با شرکت‌های فرا دریایی اعلام نشده که صاحب دارایی‌هایی در بریتانیا هستند ارتباط دارند. اتهامی که خانواده شریف به شدت آن را تکذیب می‌کند. مخالفان دولت در ارتباط با این اتهامات خواهان برکناری نواز شریف شده‌اند و عمران خان هم پرونده این اتهامات را در دادگاه عالی به جریان انداخته.

سلام غنی که روزنامه‌نگار است می‌گوید مخالفان، مریم را تهدیدی برای خود می‌بینند : "آنها می‌دانند که او جانشین نواز شریف است و به همین دلیل است که به او حمله می‌کنند، حتی بیشتر از انتقادی که از پدرش می‌کنند."علیرغم این که مریم دارای هیچ سمت دولتی نیست، بسیاری او را پس از پدرش قدرتمندترین شخص در دولت نواز شریف می‌دانند.

سهیل وارایش، یک مفسر سیاسی، می‌گوید او نزدیک‌ترین و قابل اعتمادترین مشاور پدرش است. سهیل وارایش می‌افزاید: "هر روز آنان وقت زیادی را با هم می‌گذرانند. هیچ کس بهتر از مریم فلسفه سیاسی و عقاید نواز شریف را درک نمی‌کند."

حق نشر عکس AFP/Getty
Image caption پاکستان قبلا هم نخست وزیر زن( بی نظیر بوتو) داشته است

امکان ترقی او تا چه حد است؟

آیا مریم می‌تواند وارث سیاسی پدرش شود؟ آیا او را برای نخست وزیر بعدی شدن در صورت پیروزی حزب مسلم لیگ در انتخابات ملی سال ۲۰۱۸ آماده می‌کنند؟

سهیل وارایش، معتقد است که قوی‌ترین کاندیدا شهباز شریف، عموی مریم و وزیر اعظم ایالت پنجاب است. او می‌گوید: "خانواده شریف بسیار محافظه کار است. اگر او (مریم شریف) وارد سیاست شود و به دنبال یک مقام انتخابی باشد، تمام حمایتی را که در طول زندگی از آن بهره‌مند شده از دست خواهد داد. خانواده‌اش چه عکس‌العملی به آن نشان خواهد داد؟"

پاکستان قبلا هم نخست وزیر زن داشته ولی سلمان غنی، روزنامه نگار پرتجربه بین این دو شباهتی نمی‌بیند: "برخلاف بی‌نظیربوتو، نخست وزیر پیشین، مشکلات مریم بسیار است. اعم از این که دادگاه چه تصمیمی بگیرد، موقعی که وارد سیاست شود با اتهامات زیادی مواجه خواهد شد.ممکن است مخالفان نتوانند از طریق درز اسناد پاناما از لحاظ سیاسی به شریف لطمه بزنند اما این موضوع به وجهه اخلاقی آنان صدمه خواهد زد و در سیاست، اصول اخلاقی همه چیز است."

ولی در پاکستان، جایی که هنوز دموکراسی با شخصیت و دودمان‌های سیاسی عجین است، بسیاری معتقدند که نقش مریم شریف در خط مقدم جبهه سیاست، اجتناب ناپذیر است.

(مریم شریف به ندرت حاضر به مصاحبه می‌شود و دفتر او گفته است وی بیشتر از آن مشغول است که بتواند به درخواست بی‌بی‌سی پاسخ دهد.)

موضوعات مرتبط