مناظر حیرت آور و هوای کثیف در آلپ فرانسه

Image caption آلپ فرانسه: اسکی بازان از مشکل آلودگی هوا در برخی از دره های این منطقه اطلاعی ندارند

کمیل جوونکو از بالکن آپارتمانش در شهر زیبای سللنچس می تواند از منظره زیبای مرتفع ترین کوهستان اروپا "مونت بلانک" لذت ببرد. ولی هوای کوهستان او را اغوا نمی کند.

"هوای بیرون آنقدر کثیف است که آدم تردید می کند برود بیرون."

از اواخر نوامبر که آلودگی ذرات خرد (ریزگردهای) موجود در هوا به میزان هشدار قرمز رسید او دوره های مکرری به برونشیت، آسم و بیماری عفونی ناشی از آلودگی هوا مبتلا شده است.

خانم جوونکو ۲۴ ساله می گوید:"قبل از بیرون رفتن از خانه از خود می پرسید آیا آلودگی هوا باعث خواهد شد سرفه کنید، اشک از چشمانتان سرازیر شود و یا مجبور می شوید تف کنید. امروزه سعی می کنم برای رفتن سر کار منزل را زودتر ترک کنم تا بتوانم آرام تر راه بروم و دوچرخه سواری و هرگونه ورزشی دیگری را هم متوقف کرده ام."

در دره آروه که طول آن حدود ۱۰۵ کیلومتر است ۱۵۰ هزار نفر زندگی می کنند و برخی از معروفترین مراکز اسکی جهان در اطراف آن قرار دارد، هر سال وضعیت به همین منوال است.

Image caption ابری از هوای آلوده بر فراز شهر سللنچس

مصیبت فصلی

میزان آلودگی ناشی از ذرات خرد ( PM۱۰ ) و ذرات بسیار خرد ( PM۲.۵ )، ذراتی که مستقیما وارد مجاری نای می‌شوند و بیشترین آسیب را می‌رسانند، اکنون بطور متوسط به مدت ۴۰ روز در سال بسیار بالاست. در زمستان این بخش از آلپ شدیدترین آلودگی ناشی از ذرات خرد در تمام فرانسه را دارد.

یکی از عواملی که این مشکل را تشدید می کند سرمای دما در عمق این دره های کوهستانی به نسبت ارتفاعات است. در نتیجه هوای سرد به سختی از جای خود بلند می شود و یا حرکت می کند.

پروفسور فرانک کلی مسئول بخش بهداشت زیست محیطی در کینگز کالج لندن می گوید کوهستان نیز جلوی وزش باد را می گیرد. "مثل کوهستانهای شمال شهر پکن که جلوی پخش شدن بادی که از جنوب با خود آلودگی را می آورد." او در طرحی برای نظارت بر روند آلودگی در دره آروه با نهادهای مسئول در فرانسه مشغول همکاری بوده است.

در کودکستان و مدرسه ابتدایی سن ژوزف در طول زنگ تفریح محصلان خردسال را داخل ساختمان نگه می دارند به بزرگترها اجازه می دهند بیرون بروند ولی اجازه ندارند بدوند.

Image caption به کودکان وقت کمی برای فعالیت جسمی داده می شود تا هوای آلوده کمتری تنفس کنند

ناتالی گکس مدیر مدرسه می گوید:"از زمانیکه هشدار آلودگی هوا شروع شده نهادهای مسئول تمام ورزش‌ها را در مدارس متوقف کرده اند. نه اسکیت و نه حتی شنا. به جای آن معلمان ورزش ما دارند کلاس تئاتر تدریس می کنند. در زنگ های تفریح به بچه‌های بزرگتر گچ می دهیم تا روی زمین نقاشی کنند و یا با کارت های مقوایی و بلوک‌های پلاستیکی بازی کنند. مواظب هستیم که فعالیت جسمی زیادی نکنند."

سنت سوزاندن چوب

روز زیبایی است و به ارتفاعات مشرف به سللنچس می روم، البته با اتومبیل. در چنین هوایی قصد کوهنوردی ندارم.

به من گفته‌اند آلودگی هو را می‌توان از ارتفاعات دید . بله واقعا می توان آنرا دید. مثل لحافی کلفت و سفید برفراز شهر پهن شده است.

چیز دیگری که از این ارتفاع می توان دید عاملی اصلی این آلودگی است. در کمال تعجب، شاید کامیون‌هایی که با عبور از دره و تونل مونت بلانک به سمت ایتالیا می روند عامل آن نباشند.

Image caption سوخت دیزل کامیونهایی که از این دره و تونل مونت بلانک عبور می کنند در آلودگی منطقه تاثیر دارد ولی عامل اصلی است

عامل اصلی، یک انرژی قابل بازیافت است که بعنوان منبعی مناسب برای محیط زیست شناخته می شود: اجاق‌های ساده چوب سوز. ستون‌های دود از بسیاری از خانه‌ها به آسمان می‌روند.

وینسن هزوت که اخیرا تظاهراتی در اعتراض به آلودگی هوا را با شرکت ۱۰۰۰ نفر در سللنچس سازمان داده می گوید: "تازه ترین بررسی نشان می‌دهد بین ۶۰ تا ۸۰ درصد از ذرات بسیار خرد آلاینده در این منطقه محصول سوزندان چوب در اجاق و بخاری دیواری خانه‌های مردم است."

پسر شش ساله آقای هزوت به بیماری آسم مبتلاست. خود او نیز وقتی به سن پسرش بود بیماری آسم داشت. خانواده او در پاریس زندگی می کرد و به خاطر سلامت وینس تصمیم گرفتند به این منطقه بیایند. آنها برای " هوای تمیز به آلپ" آمدند.

"حالا به خاطر وضعیت پسرم ما هم مثل والدینم مجبوریم از اینجا برویم مگر اینکه بتوانیم این مشکل آلودگی هوا را حل کنیم."

کارزار پالایش

قدرت اصلی برای انجام اقدامات لازم در زمینه بهبود وضعیت هوای این منطقه جز اختیارات نماینده دولت مرکزی است. دفتر او مصاحبه با ما را نپذیرفت ولی جزییات تمام اقداماتی که در زمستان امسال برای مقابله با آلودگی هوا انجام شده است را در اختیار ما قرار داد.

اقدامات متعددی صورت گرفته است از جمله محدود کردن رفت و آمد خودروهای بسیار سنگین، کاهش داوطلبانه برخی از فعالیت های صنایع سنگین، کاستن از سوزاندن زباله و ممنوع کردن سوزاندن چوب در منازلی که گزینه های گرمازا دیگری دارند.

Image caption روستاهای زیبا بخشی از جذابیت ناحیه آلپ هستند ولی حجم زیاد دود ناشی از سوزاندن چوب خطرناک است

آقای هزوت می گوید:"کاملا ناکافی است. مقامات نمی‌خواهند اقدامات قاطع تری انجام دهند چون می‌ترسند وجهه مراکز معروف اسکی در این منطقه آسیب ببیند."

اما وضعیت در پیستهای اسکی چطور است؟

در شامونی که هر سال هزاران اسکی باز به آنجا سفر می کنند اریک فورینه شهردار می گوید در شیب‌های اسکی کیفیت هوا بالاتر از میزان خطر است و حتی در خود شهر نیز چون ارتفاع آن بالاتر است به بدی وضع شهر در عمق دره نیست.

او می گوید کیفیت هوا در شامونی به خاطر طرح جدیدی که شهرداری برای اجاق های چوب سوز به اجرا گذاشته رو به بهبود است. اما کیفیت هوا در شب‌های زمستان در شامونی هنوز هم بسیار بد است. با وجود اجرای این طرح حجم زیاد دود ناشی از سوزاندن چوب ذرات خرد آلاینده را در هوا پخش می کند.

Image caption آلودگی ناشی از اجاق های چوب سوز در دره ها لنگر می اندازد

برای وینسن هزوت راه حل کاملا روشن است ولی مستلزم اراده سیاسی است. تغییر شیوه گرم کردن منازل مردم باید از نظر اقتصادی جذاب تر شود و اگر این روش کارساز نباشد تغییر باید به صورت اجباری صورت بگیرد.

پروفسور کلی موافق است. او می گوید:"این آلودگی سه عامل دارد: وضعیت جغرافیای طبیعی و پراکندگی انسانی منطقه، وضعیت آب و هوا و استفاده از چوب بعنوان سوخت. ما نمی توانیم عامل اول و دوم را تغییر دهیم. هر چند چینی‌ها از باران مصنوعی برای شستن آلودگی هوا آزمایش‌هایی انجام داده اند. ولی می توان در مورد عامل سوزاندن چوب اقداماتی انجام داد."

در ژانویه ۲۰۱۵ نهادهای مسئول در منطقه پاریس استفاده از بخاری‌های دیواری را ممنوع کردند. اما بعد از مدتی وزیر محیط زیست با دخالت مستقیم خود این ممنوعیت را لغو کرد.

بسیاری از مردم در آلپ فرانسه امیدوارند که اقدام مشابهی و یا حتی ممنوعیت سختگیرانه تری در اینجا نیز اجرا شود.

آقای هزوت می گوید:"ظرف دو سال می توانیم این مشکل را حل کنیم."

Image caption پیست های اطراف مونت بلانک (چپ) از جاذبه های بزرگ اسکی جهان هستند

موضوعات مرتبط