آمریکا بر اهمیت ناتو برای 'مقابله با تجاوزگری' در اروپا تاکید کرد

  • 31 مارس 2017 - 11 فروردین 1396
حق نشر عکس EPA
Image caption تاکید بر تعهد آمریکا به ناتو همزمان با یادآوری تعهد مالی سایر اعضای سازمان محور سخنرانی تیلرسون را تشکیل می‌داد

رکس تیلرسون، وزیر امور خارجه آمریکا از تعهد کشورش بر همکاری دفاعی با متحدان اروپایی آن کشور در برابر روسیه تاکید کرده است. همزمان، وزیران دفاع بریتانیا و آمریکا از سایر کشورهای ناتو خواسته‌اند بودجه نظامی خود را افزایش دهند.

آقای تیلرسون که روز جمعه ١١ فروردین (٣١ مارس) در نشست وزیران خارجه کشورهای عضو سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) شرکت داشت، گفت: "می‌خواهیم در این نشست درباره موضع ناتو در اروپا، به خصوص اروپای شرقی در واکنش به تجاوزگری روسیه در اوکراین و سایر نقاط گفتگو کنیم".

وی افزود که وجود ناتو "برای مقابله با تحریکات غیرخشونت آمیز و در مواردی حتی خشونت آمیز و تجاوزگری روسیه ضرورت دارد."

روسیه در سال ۲۰۱۴ شبه جزیره کریمه را که تحت حاکمیت اوکراین قرار داشت به خاک خود منضم کرد و به گفته کشورهای اروپایی، به طور مستقیم از جدایی‌طلبان اوکراینی در جنگ علیه دولت آن کشور حمایت می‌کند.

هدف از نشست کنونی وزیران امور خارجه ناتو، تدوین دستور کار اجلاس سران کشورهای این سازمان است که قرار است در ماه مه سال جاری برگزار شود.

اظهارات دونالد ترامپ در جریان مبارزات انتخاباتی این نگرانی را پدید آورده بود که ممکن است دولت او در مقایسه با دولت باراک اوباما و اکثر دولت‌های اروپایی، موضع ملایم‌تری نسبت به سیاست منطقه‌ای روسیه در پیش بگیرد. با توجه به سیاست روسیه در مورد اوکراین، کشورهای اروپای شرقی به خصوص همسایگان کوچکتر روسیه نگران آن بودند که ممکن آمریکا تعهد لازم را نسبت به دفاع مشترک از آنها در برابر حملات احتمالی روسیه نداشته باشد و روسیه نیز از چنین وضعیتی برای فشار بر این کشورها بهره‌برداری کند.

حق نشر عکس AP
Image caption نشست وزیران خارجه کشورهای ناتو برای تدوین دستور کار نشست سران در ماه مه برگزار شد

ایالات متحده و کشورهای اروپایی در واکنش به سیاست روسیه در مورد اوکراین تحریم‌هایی را علیه آن کشور به اجرا گذاشته‌اند و کشورهای اروپایی بر اجرای این تحریم‌ها به منظور وادار کردن دولت روسیه به تغییر سیاست خود تاکید داشته‌اند.

رکس تیلرسون در سخنان روز جمعه خود همچنین از اعضای ناتو خواست که آنها هم به تعهدات مالی خود در چارچوب سیاست مشترک دفاعی سازمان عمل کنند. آقای ترامپ در جریان مبارزات انتخاباتی، با تاکید بر اینکه مصالح و منافع آمریکا را در اولویت قرار خواهد داد، هشدار داده بود که دولت او حاضر نخواهد بود بخش عمده هزینه حفظ امنیت اعضای ناتو را برعهده بگیرد و سایر اعضای سازمان باید نقش خود را در این زمینه ایفا کنند.

رکس تیلرسون گفت: "همانطور که پرزیدنت ترامپ تصریح کرده است، ایالات متحده دیگر امکان آن را ندارد که سهمی نامتناسب از تعهدات مالی ناتو را بر دوش بکشد."

نشست سران ناتو در سال ۲۰۱۴ توافق کرد که همه کشورهای عضو، دست کم ٢ درصد از تولید ناخالص داخلی خود را به بودجه نظامی اختصاص دهند تا آمادگی لازم را برای مشارکت در عملیات نظامی احتمالی داشته باشند. آقای تیلرسون به اعضای ناتو توصیه کرد که تا زمان برگزاری اجلاس سران در ماه مه، برنامه‌های لازم برای عمل کردن به این تعهد را تدوین کنند.

حق نشر عکس Reuters
Image caption فالون (راست) و ماتیس از کشورهای عضو ناتو خواسته‌اند بودجه نظامی خود را به میزان لازم افزایش دهند

تاکید وزیران دفاع

بودجه نظامی اعضای ناتو موضوع اصلی مذاکره بین مایکل فالون و جیمز ماتیس، وزیران خارجه بریتانیا و آمریکا هم بوده است.

روز جمعه، آقای فالون پس از ملاقات با همتای آمریکایی خود در لندن گفت: "وزیر دفاع آمریکا و من هم‌عقیده هستیم که سایر اعضای ناتو باید سطح آمادگی خود را افزایش دهند و آنهایی که تا حالا به تعهد ٢ درصدی خود عمل نکرده‌اند، افزایش بودجه نظامی خود را در نظر بگیرند."

به استثنای آمریکا، بریتانیا و چند کشور دیگر، بودجه نظامی اکثر ٢٨ کشور عضو ناتو، از جمله آلمان و فرانسه، به مراتب کمتر از ٢ درصد تولید ناخالص داخلی آنهاست.

پیمان ناتو پس از جنگ دوم جهانی تشکیل شد و از اوایل دهه ۱۹۵۰ و با شدت گرفتن جنگ سرد، گسترش یافت. تا قبل از فروپاشی اتحاد شوروی، شمار کشورهای عضو ناتو به شانزده کشور رسیده بود که به استثنای آمریکا و کانادا، همگی در غرب اروپا قرار داشتند.

ماموریت ناتو همکاری برای دفاع در برابر حمله نظامی شوروی و متحدان آن بود. در مقابل، اتحاد شوروی نیز سازمان نظامی پیمان ورشو متشکل از کشورهای کمونیست اروپایی را برای مقابله با اعضای ناتو ایجاد کرد.

با فروپاشی اتحاد شوروی سابق و انحلال پیمان ورشو، دوازده کشور کمونیستی سابق به ناتو پیوستند.