واکنش‌ها به نتیجه همه‌پرسی در ترکیه

  • 16 آوریل 2017 - 27 فروردین 1396
حامیان آقای اردوغان در استانبول به جشن و پایکوبی پرداخته‌اند حق نشر عکس EPA
Image caption حامیان آقای اردوغان در استانبول به جشن و پایکوبی پرداخته‌اند

ترکیه میان آنها که برای پیروزی در همه‌پرسی به جشن نشسته‌اند و آنها که خواستار بازشماری آراء هستند دو شقه شده است.

رجب طیب اردوغان رییس جمهوری ترکیه با این پیروزی قدرت خود را افزایش جدی داده است.

آنچه در پی می‌آید واکنش چهره‎های سیاسی اصلی درباره این همه‌پرسی است.

رییس جمهوری

رجب طیب اردوغان در یک سخنرانی در استانبول خود را پیروز همه‌پرسی خواند و گفت تغییر قانون اساسی یک تغییر ساده یا معمولی نخواهد بود.

به گفته او این اولین بار است که رای مردم به تغییری مهم در قانون اساسی منجر می‌شود.

آقای اردوغان گفته است در گذشته پارلمان ترکیه درباره تغییرات قانون اساسی تصمیم می‌گرفت و برای اولین بار اراده مردم ترکیه از طریق این همه پرسی تجلی یافته است.

به گفته او رای‌دهندگان خارج از ترکیه نقش مهمی در این پیروزی ایفا کرده‌اند.

رییس جمهوری ترکیه از کشورها و نهادهای مختلف خواسته به نتیجه این همه‌پرسی احترام بگذارند.

نخست وزیر

حق نشر عکس Reuters
Image caption بن‌علی ییلدریم نخست وزیر ترکیه

بن‌علی ییلدریم که پابه‌پای آقای اردوغان در کارزار تبلیغاتی برای این همه‌پرسی شرکت داشته می‌گوید این همه‌پرسی یک بار دیگر میزان بلوغ و توسعه دموکراسی در ترکیه را به دنیا نشان داده است.

به گفته او همه مردم ترکیه شهروند درجه یک و برابرند.

آقای ییلدریم که دربرابر حامیان خود از بالکنی در مقر حزب عدالت و توسعه در آنکارا صحبت می‌کرد گفت: مردم ما تصمیم‌شان را گرفته‌اند و به تغییر ساختار سیاسی از پارلمانی به ریاست جمهوری آری گفتند. این مردم هرگز در برابر تهدید تسلیم نمی‌شود، با هیچ دخالت خارجی کنار نمی‌آید و متولی نمی‌پذیرد.

مخالفان

حق نشر عکس Getty Images
Image caption حامیان حزب جمهوری‌خواه خلق در حال تماشای اعلام نتایج همه‌پرسی

حزب جمهوری‌خواه خلق، حزب اصلی مخالف دولت خواستار بازشماری آراء شده است.

بولنت تزجان معاون این حزب موارد "نقض" رویه انتخاباتی را محکوم کرد و گفت ما دعوی حقوقی خود را پیگیری می‌کنیم. اگر تخلفات تصحیح نشوند بحث جدی درباره مشروعیت دولت درپیش خواهد بود.

حزب دموکراتیک خلق‌ها که حامی کردهاست و دو رهبرش در دوران آقای اردوغان زندانی شده‌اند گفته نتیجه همه‌پرسی تا زمانی که نتیجه بازشماری نهایی نشود مشروع نخواهد بود.

عثمان بایدمیر سخنگوی این حزب به خبرنگاران گفت دبیرکل‌های ما زندانی‌اند و همه‌پرسی در شرایط اضطراری برگزار شده است. اقدام‌های سرکوب‌گرانه دیگر نیز بر مشروعیت این آراء سایه انداخته‌اند.

راست افراطی

حق نشر عکس EPA
Image caption حامیان حزب حرکت ملی در گردهمایی برای رای آری در همه‌پرسی

حزب حرکت ملی که حزب ملی‌گرای راست ترکیه است در پی این همه‌پرسی دچار اختلاف نظر داخلی شده و یکی از اعضای طغیان‌گر خود را که از حامیان رای "نه" بوده اخراج کرد.

دولت باغچه‌لی رییس این حزب که حامی اصلی رای آری این حزب در همه‌پرسی بوده نتیجه را "دستاوردی موفق و غیرقابل انکار" خوانده است.

مارال اکشنر عضو اخراج شده این حزب نتیجه همه‌پرسی را به چالش کشیده‌است.

واکنش‌های دیگر

حق نشر عکس AFP / Getty Images
Image caption یک تبعه ترکیه در گردهمایی حزب جمهوری‌خواه خلق در برلین می‌گرید

آلمان کمی پیش از این همه‌پرسی درباره تغییرات پیشنهادی برای قانون اساسی با ترکیه دچار اختلاف نظر شد.

این کشور اجازه برگزاری گردهمایی‌های تبلیغاتی طیب اردوغان را در خاک آلمان صادر نکرد.

زیگمر گبریل، وزیر امور خارجه آلمان کمی پیش از شروع همه‌پرسی گفت" 1.4 میلیون ترک در آلمان واجد شرایط شرکت در رای‌گیری هستند و بهتر است که با آرامش و عقلانیت راه را به پیش برویم."

شورای اروپا، یک نهاد حقوق بشری اروپایی که ترکیه نیز در آن عضویت دارد در بیانیه‌ای گفته است مقام‌های دولت باید با توجه به نزدیکی نتایج گام‌های بعدی را با دقت بردارند.

براساس این بیانیه حفظ استقلال قوه قضاییه هم راستا با اصول قانونی که در کنوانسیون حقوق بشر اروپا آمده اهمیت بسیاری دارد.

این نهاد بخشی از اتحادیه اروپا محسوب نمی‌شود.

کمیسیون اتحادیه اروپا نیز از دولت ترکیه خواسته در پی نزدیکی بیش از حد نتایج همه‌پرسی و به دلیل تبعات عمیق و گسترده این تغییرات قانون اساسی به دنبال اجماع ملی حداکثری در اجرای تغییرات قانون اساسی خود باشد.