رئیس نهاد انتخاباتی ترکیه: نتیجه همه‌پرسی معتبر است

  • 17 آوریل 2017 - 28 فروردین 1396
یک رای دهنده در زیر پرچم بزرگی از ترکیه حق نشر عکس EPA

سعدی گووان، رئیس نهاد ناظر بر انتخابات در ترکیه گفته است که نتیجه همه‌پرسی اخیر در ترکیه را "معتبر" است.

آقای گووان این سخنان را پس از آن عنوان کرد که یک حزب عمده اصلی در این کشور با نتیجه این همه‌پرسی مخالفت کرده بود. این حزب رای "مثبت" به همه‌پرسی را قبول نکرده و خواهان بازشماری ۶۰ درصد آرا شده است.

حزب جمهوری‌خواه خلق با اشاره به برخی از بی نظمی‌ها در روند همه‌پرسی و نزدیکی آرا موافقان و مخالفان شرکت کننده در رای‌گیری و همچنین استفاده از برگه‌های رای‌گیری بدون مهر انتخاباتی، نتیجه این همه‌پرسی و قانونی بودن آن را زیر سوال برده است.

آقای گووان درخصوص انتقاد این حزب به خبرنگاران گفته است که برگه‌های رای‌گیری بدون مهر از سوی نهاد عالی انتخاباتی صادر شده و معتبر بوده است.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption معترضان و مخالفان به نشانه اعتراض سنتی در ترکیه بر دیگ و کاسه می‌کوبند

وی افزوده است که چنین روشی در انتخابات گذشته نیز استفاده شده است.

حزب دموکراتیک خلق‌ها، دیگر حزب اصلی مخالف در ترکیه نیز با نتایج این همه‌پرسی مخالفت کرده است.

این دو حزب مخالف اصلی می‌گویند افزایش اختیارات به "دیکتاتوری" در ترکیه دامن خواهد زد.

این درحالیست که رجب طیب اردوغان، رییس جمهوری ترکیه، می‌گوید تغییرات پیشنهادی برای حل چالش‌های امنیتی در ترکیه، ۹ ماه پس از کودتای نافرجام در این کشور و پرهیز از به‌وجود آمدن دولت‌های ائتلافی ضعیف ضروری است.

به گفته او ساختار تازه مشابه ساختار سیاسی فرانسه و آمریکا خواهد بود و آرامش را به ترکیه بازمی‌گرداند.

حق نشر عکس Getty Images

منتقدان اما می‌گویند این تغییرات تقریبا تمام اختیارات را در دست یک نفر قرار می‌دهند و جایی برای نهادهای نظارتی مشابه در فرانسه و آمریکا برای ایجاد تعادل در قدرت رییس جمهوری باقی نمی‌گذارند.

به گفته این عده توانایی آقای اردوغان برای رهبری دوباره حزب عدالت و توسعه جایی برای بی طرفی رییس جمهوری باقی نمی‌گذارد.


بعضی از موارد پیشنهادی در اصلاحات

  • رئیس جمهور مسئول تشکیل دولت است و علاوه بر وزیران، معاون یا معاونان رئیس جمهور را انتخاب می کند.
  • بی طرفی سیاسی رئیس جمهور لغو می شود و او می تواند در احزاب عضو شود.
  • مجلس می تواند در صورت رای نیمی از نمایندگان، زمینه استیضاح رئیس جمهور را فراهم کند اما نمایندگان دولت در برابر مجلس پاسخگو نخواهند بود.
  • رئیس جمهور از اختیارات ویژه برای نظات بر عملکرد شورای عالی قضات و دادستان ها برخوردار خواهد شد.
  • رئیس جمهور از اختیار صدور بخشنامه های اجرایی و وضع مقررات کشوری برخوردار خواهد شد.
  • دوره ریاست جمهوری و نمایندگی مجلس از چهار سال کنونی به پنج سال افزایش می یابد.
  • تعداد نمایندگان مجلس از ۵۵۰ نفر به ۶۰۰ نفر افزایش خواهد یافت.
  • حداقل سن نامزدهای نمایندگی مجلس از ۲۵ سال به ۱۸ سال کاهش می یابد.

در این همه پرسی که روز یکشنبه (۱۶ آوریل/۲۷ فروردین) برگزار شد، سه شهر بزرگ ترکیه (آنکارا، استانبول و ازمیر) به آن رای منفی دادند.

همزمان کمیسیون اتحادیه اروپا از دولت این کشور خواسته در پی نزدیکی بیش از حد نتایج همه‌پرسی به دنبال اجماع ملی حداکثری در تغییرات قانون اساسی خود باشد.

"پیروزی قاطع"

حق نشر عکس EPA
Image caption حامیان شادمان آقای اردوغان در خیابان‌های استانبول

پیشتر گزارش شد که رجب طیب اردوغان، رییس جمهوری ترکیه، در همه پرسی این کشور اعلام پیروزی قاطع کرده است. کمیته انتخاباتی رای آری را در این همه پرسی با ۵۱.۳۷% پیروز اعلام کرده است.

رای نه ۴۸.۶۳% را به خود اختصاص داده است.

تغییرات تایید شده با این رای در قانون اساسی عملا به آقای اردوغان اجازه می‌دهد تا سال ۲۰۲۹ در قدرت بماند.

حامیان آقای اردوغان می‌گویند جایگزین کردن نظام پارلمانی کشور با ریاست جمهوری اجرایی، ترکیه را مدرن خواهد کرد.

حامیان شادمان آقای اردوغان در شهرهای بزرگ به خیابان‌ها آمده‌اند و معترضان و مخالفان به نشانه اعتراض سنتی در ترکیه بر دیگ و کاسه می‌کوبند.

انتظار می‌رود با رسمی شدن نتیجه همه‌پرسی حزب حاکم در ترکیه از رییس جمهوری بخواهد دوباره رهبری حزب عدالت و توسعه را به دست بگیرد.، کاری که در نظام پیش از همه‌پرسی بر اساس قانون اساسی جزء اختیارات رییس جمهوری نبود.

جنجال برانگیزترین تغییر در مجموع تغییرات پیشنهادی در قانون اساسی مربوط به افزایش قدرت رییس جمهوری است و به او اجازه می‌دهد که وزرای کابینه خود را خارج از اعضای پارلمان انتخاب کند.

بر این اساس انتخابات ریاست جمهوری و انتخابات پارلمانی هر پنج سال یک بار در یک روز برگزار خواهند شد.

حق نشر عکس AFP
Image caption برگه‌های رای تنها دو گزینه آری و نه داشت
حق نشر عکس AFP
Image caption حامیان کمال قلیچدار اوغلو رهبر حزب اصلی مخالف دولت در آنکارا به استقبال او آمده‌اند
حق نشر عکس EPA
Image caption روز پنجشنبه زنان ترک در استانبول به حمایت از رای نه در همه پرسی به خیابان‌ها آمدند

موضوعات مرتبط