ترامپ پیروزی اردوغان را در همه‌پرسی ترکیه تبریک گفت

  • 18 آوریل 2017 - 29 فروردین 1396
حق نشر عکس Getty Images
Image caption ترامپ به اردوغان تبریک گفته و از حمایت او از حمله موشکی به سوریه سپاسگزاری کرده است

دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، تصویب طرح مورد حمایت رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه برای تغییر قانون اساسی آن کشور را به او تبریک گفته است.

دفتر رئیس جمهوری آمریکا گفته است که آقای ترامپ در تماس تلفنی با رئیس جمهوری ترکیه، پیروزی او در همه‌پرسی تغییر قانون اساسی آن کشور را تبریک گفت و از آقای اردوغان به خاطر حمایت از حمله موشکی اخیر ارتش آمریکا به یک پایگاه هوایی متعلق به دولت سوریه تشکر کرد.

براساس این گزارش، رئیسان جمهوری دو کشور بر اهمیت مسئولیت و پاسخگویی بشار اسد، رئیس جمهوری سوریه، در مورد حمله شیمیایی اخیر به شهرک خان شیخون تاکید نهادند. در پی گزارش‌های حاکی از بمباران شیمیایی شهرک خان شیخون در استان ادلب سوریه، نیروی دریایی آمریکا تعدادی موشک به سوی یک پایگاه هوایی ارتش سوریه شلیک کرد و اعلام داشت که در این حمله، تعدادی هواپیما و بخشی از تاسیسات این پایگاه منهدم شده است.

بیشتر بخوانید:

آمریکا و ترکیه ارتش سوریه را عامل حمله شیمیایی روز ۴ آوریل به خان شیخون دانسته و گفته‌اند که این حمله به دستورو با آگاهی بشار اسد صورت گرفت. به گفته منابع محلی، در این حمله بیش از هفتاد نفر، از جمله شماری کودک خردسال جان خود را از دست دادند اما دولت سوریه بمباران شیمیایی این شهرک را تکذیب کرده و دولت روسیه هم گفته است که بمباران یک انبار مهمات شیمیایی متعلق به شورشیان باعث مرگ غیرنظامیان شد.

خبر تبریک آقای ترامپ به مناسبت تصویب پیشنهاد تغییر قانون اساسی ترکیه در همه‌پرسی روز یکشنبه پس از آن منتشر می‌شود که تعدادی از دولت‌های اروپایی، از جمله آلمان و هلند، نسبت به تاثیر تغییرات اخیر در تضعیف دموکراسی در ترکیه ابراز نگرانی کرده بودند. پس از اعلام نتیجه همه‌پرسی، دولت ترکیه گفت که شرایط وضعیت اضطراری را به مدت سه ماه دیگر تمدید می‌کند.


ژیار گل، خبرنگار اعزامی بی‌بی‌سی به آنکارا:

دیشب در حالی دونالد ترامپ تلفنی به رجب طیب اردوغان پیروزی در همه‌پرسی روز یکشنبه را تبریک گفت که ساعاتی قبل ناظران انتخاباتی سازمان امنیت و همکاری اروپا در گزارشی همه‌پرسی را "غیر منصفانه" خواند. دولت‌های آلمان و بریتانیا پس از اعلام این گزارش ابراز نگرانی کردند و از آقای اردوغان خواستند که دیدگاه‌های مخالفان را در نظر گیرد.

پیام دونالد ترامپ به رئیس جمهوری ترکیه نشان از تغییر سیاست خارجی آمریکا در مورد حمایت از دموکراسی و مسئله حقوق بشر در منطقه است. آقای ترامپ به دنبال رابطه گرم با ترکیه است. پیام تلفنی دیشب نشان داد که سیاستهای آمریکای ترامپ با اروپایی‌ها در حال فاصله گرفتن است. آقای ترامپ رهبر تنها کشور غربی بود که این پیروزی را به رئیس جمهوری ترکیه تبریک گفت. بسیاری از کشورهای اروپایی از شیوه برگزاری این همه‌پرسی انتقاد کردند یا سکوت کرده‌اند. آقای اردوغان در همه پرسی یکشنبه با درصدی بسیار کم پیروز شد. اما تبریک آقای ترامپ قطعا طرفداران آقای اردوغان را خوشحال خواهد کرد.


حق نشر عکس EPA
Image caption رئیس جمهوری آمریکا از حمایت دولت ترکیه از حمله موشکی به سوریه تشکر کرده است

برخی مقامات اروپایی گفته‌اند که روند تحولاتی که در ترکیه به جریان افتاده می‌تواند باعث دوری نظام سیاسی آن کشور از ضوابط و ارزش‌های دموکراتیک شود و عضویت ترکیه در اتحادیه را نامحتمل‌تر کند.

رئیس جمهوری ترکیه، که مبتکر پیشنهاد تغییر قانون اساسی بوده، انتقاد اروپائیان از نتیجه همه‌پرسی را مورد انتقاد شدید قرار داده و آن را غیرقابل قبول توصیف کرده است. با تصویب نتیجه همه‌پرسی تغییر قانون اساسی در پارلمان ترکیه، نظام سیاسی این کشور از نظام پارلمانی به نظام ریاستی تغییر خواهد یافت، دوره ریاست جمهوری پنج سال خواهد بود و یک فرد مجاز به تصدی این سمت برای دو دوره پی در پی است. همچنین، با حذف سمت نخست وزیری، رئیس جمهوری علاوه بر ریاست کشور، ریاست قوه مجریه را نیز در دست خواهد گرفت و اختیارات او در حوزه انتصابات قضایی هم افزایش خواهد یافت.

حق نشر عکس AFP
Image caption اردوغان و همسرش - برخی از ناظران نسبت به آثار تغییر قانون اساسی بر ثبات سیاسی ترکیه و نقش منطقه‌ای آن کشور ابراز نگرانی کرده‌اند

به گفته مقامات دولتی، پیشنهاد تغییر قانون اساسی با رای مثبت ۵۱.۴ شرکت کنندگان در همه‌پرسی به تصویب رسیده در حالیکه برخی مخالفان دولت این نتیجه را قبول ندارند و خواستار بازشماری آراء شده‌اند. در همانحال، برخی ناظران گفته‌اند که حتی بدون توجه به ابهاماتی که در مورد نتیجه همه‌پرسی ابراز شده، تغییری چنین عمده در نظام سیاسی ترکیه با چنین اکثریت کوچکی می‌تواند باعث نگرانی در مورد ثبات سیاسی آن کشور در آینده شود.

ترکیه از اعضای پیمان ناتو است و در یکی از مناطق حساس جهان واقع شده است. علاوه بر نزدیکی به خاک روسیه، این کشور با سوریه، ایران و عراق همسایه است. از نظر داخلی نیز، ترکیه با شورش طولانی مدت اقلیت کرد و در سال‌های اخیر، اقدامات خشونت آمیز اسلامگرایان تندرو مواجه بوده است. برخی از تحلیلگران همچنین شکاف روزافزون بین طرفداران نظام لائیک و اسلامگرایان و اختلاف نظر سیاسی بین مناطق مختلف را مطرح کرده‌اند.

رجب طیب اردوغان در سال ۲۰۰۳ و در پی پیروزی حزب عدالت و توسعه، که یک حزب اسلامگرای میانه‌رو محسوب می‌شود، به نخست وزیری منصوب شد و تا سال ۲۰۱۴ در این سمت بود. وی بعدا مقام ریاست جمهوری را در دست گرفت.

در دوره نخست وزیریِ رجب طیب اردوغان، از ترکیه به عنوان نمونه‌ای از سازگاری اسلام و دموکراسی نام برده می‌شد اما در سال‌های اخیر، منتقدان آقای اردوغان او را به گرایش به تمرکز قدرت، تلاش برای تثبیت حکومت فردی و اقداماتی در تضعیف ارزش‌های لائیک در جامعه ترکیه متهم کرده‌اند.