آمریکا برای ایجاد ثبات در سوریه 'آماده همکاری با روسیه است'

حق نشر عکس Reuters
Image caption تیلرسون (راست) و لاوروف وزیران خارجه آمریکا و روسیه - اظهارات تیلرسون در مورد سوریه به تمایل آمریکا به کاهش تنش در روابط با روسیه تعبیر شده است

برای ایجاد ثبات در سوریه آمریکا آماده گفتگو با روسیه است.

رکس تیلرسون، وزیر امور خارجه آمریکا، گفته که کشورش آماده است به منظور ایجاد ثبات در سوریه از جمله ایجاد مناطق پرواز ممنوع با روسیه همکاری کند و به خصوص مایل به گفتگو با مقامات روسی در مورد استقرار نیروی ناظر بر آتش‌بس و هماهنگی در ارسال و توزیع کمک‌های بشردوستانه به مردم سوریه است.

آقای تیلرسون افزوده است که "اگر دو کشور ما برای ایجاد ثبات عملی در سوریه همکاری کنند می‌توانیم روند پیشرفت به سوی حل و فصل بحران سوریه و آینده سیاسی آن کشور را پایه‌ریزی کنیم." قرار است نشست سران و رهبران کشورهای گروه ٢٠، از جمله روسیه و آمریکا، آخر این هفته در فرانکفورت، آلمان برگزار شود و اظهارات وزیر خارجه آمریکا به تلاش جهت کاستن از تنش در روابط دو کشور و ایجاد زمینه همکاری بین آنها تعبیر شده است.

+ ابراز امیدواری روسیه به تقویت 'مناطق عاری از درگیری' در سوریه

+ هشدار آمریکا به سوریه علیه 'حمله شیمیایی'

+ نبرد رقه؛ نیروهای تحت حمایت آمریکا 'به پایتخت داعش نفوذ کردند'

وزیر خارجه آمریکا در سخنان خود به سرنوشت بشار اسد، رئیس جمهوری سوریه اشاره‌ای نکرد. ایالات متحده بشار اسد را به جنایت علیه مردم سوریه به منظور حفظ قدرت متهم می‌کند و مسئول بروز و ادامه جنگ داخلی در آن کشور می‌داند و بارها خواستار کناره‌گیری او جهت پایان دادن به این جنگ شده است. در مقابل، روسیه بشار اسد را رئیس جمهوری قانونی سوریه می‌داند و با فشار برای کناره‌گیری او مخالفت کرده است.

حق نشر عکس Reuters
Image caption شبه‌نظامیان و حامیان داعش که توسط نیروهای تحت حمایت آمریکا در حومه دستگیر و توسط شورای مسئول اداره امور این مناطق عفو شده‌اند - آمریکا در مورد نفوذ "غیرمشروع" به مناطق آزاد شده هشدار داده است

رکس تیلرسون در عین حال تاکید کرد که "روسیه در قبال جلوگیری از کاربرد تسلیحات شیمیایی توسط حکومت سوریه تعهد اخلاقی و قانونی دارد." در تابستان سال ٢٠١٢، باراک اوباما، رئیس جمهوری وقت آمریکا به دولت سوریه هشدار داد که کاربرد اسلحه شیمیایی علیه مردم آن کشور "خط قرمز" ایالات متحده محسوب می‌شود. با وجود موافقت سوریه با امحاء زرادخانه شیمیایی خود، در سال‌های بعد گاه گزارش‌هایی از بمباران شیمیایی مناطقی از سوریه منتشر و نیروی هوایی سوریه مسئول آن معرفی شده است.

در ماه آوریل سال جاری، کوتاه مدتی پس از انتشار گزارش و تصاویری از کاربرد اسلحه شیمیایی در سوریه و تلفات سنگین غیرنظامیان، دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا دستور حمله موشکی به یک پایگاه هوایی سوریه را صادر کرد. وی هشدار داده است که تکرار حملات شیمیایی اقدامات تلافی‌جویانه آمریکا را در پی خواهد داشت.

حق نشر عکس Reuters
Image caption پوتین و اسد - از دست رفتن بشار اسد در سوریه می‌تواند به معنی پایان حضور موثر روسیه در منطقه خاورمیانه باشد

قرار است در حاشیه نشست سران گروه ٢٠، دونالد ترامپ برای گفتگوهای دوجانبه با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه، ملاقات کند و آقای تیلرسون گفته است که جنگ داخلی سوریه در دستور کار مذاکرات قرار داد. وزیر خارجه آمریکا گفت که روسیه "مسئولیت مشخصی" در مورد تضمین ثبات سوریه دارد و افزود دولت روسیه باید اطمینان حاصل کند که "هیچ جناحی به شکل غیرمشروع" مناطق آزاد شده از تصرف گروه دولت اسلامی - داعش - را "اشغال نخواهد کرد." نیروهای تحت حمایت ایالات متحده در حال حاضر شهر رقه، مقر داعش را در محاصره خود دارند و هواپیماهای آمریکایی در مواردی مانع از حمله نیروی هوایی سوریه به مواضع این نیروها شده‌اند.

نیروهای تحت حمایت آمریکا شورایی را نیز به منظور اداره امور رقه پس از خروج داعش تشکیل داده و گفته‌اند تا کنون شماری از اعضای داعش که در جریان پاکسازی مناطق حومه رقه دستگیر شده بودند، پس از رسیدگی توسط این شورا، مشمول عفو قرار گرفته‌اند.

وزیر خارجه آمریکا که در آستانه سفر به هامبورگ سخن می‌گفت، افزود: "جنبه مهم موضوع این است که ما در سطح نظامی و دیپلماتیک تلاش‌هایی را برای بازسازی اعتماد متقابل بین خودمان و روسیه آغاز کرده‌ایم." وی خواستار همکاری روسیه در ایجاد و حمایت از "مناطق امن" در سوریه شد.

حق نشر عکس AFP
Image caption روسیه به عنوان گرداننده مذاکرات آستانه پیشنهاد ایجاد و نظارت بر "محدوده‌های کاهش تنش" را مطرح کرده است

در ماه مارس، دولت آمریکااعلام کرد که در نظر دارد "مناطق امن موقتی" را در سوریه ایجاد کند تا پناهجویان و جنگ زدگان سوری بتوانند بدون هراس از حملات نیروهای دولتی، به این مناطق پناه ببرند.

با وجود ابراز تمایل وزیر خارجه آمریکا به همکاری با روسیه در حل و فصل بحران سوریه، برخی ناظران معتقدند که بعید است روسیه دعوت آمریکا به همکاری برای حل بحران سوریه را بپذیرد مگر اینکه شرایط مورد نظرش به طور کامل برآورده شده باشد. اگرچه دولت ولادیمیر پوتین در داخل روسیه با مشکلات اقتصادی و اتهام فساد مواجه است، اما در خارج یک سیاست ملیگرایانه مبتنی بر اعاده موقعیت روسیه به عنوان یک "ابرقدرت" جهانی را دنبال می‌کند که مستلزم داشتن حوزه‌های نفوذ و کشورهای وابسته در مناطق مختلف جهان است.

بشار اسد کمابیش تنها متحد روسیه در خاورمیانه عربی محسوب می‌شود و تنها پایگاه نظامی روسیه در منطقه در سوریه واقع است. احتمالا مقامات روسی نگران آن هستند که در صورت سقوط رژیم کنونی، موقعیت خود را از دست بدهند به خصوص اینکه عملکرد حکومت کنونی سوریه در جنگ داخلی و کمک و حمایت روسیه از آن این نگرانی را ایجاد کرده که ممکن است در بلندمدت، به وجهه و موقعیت این کشور در میان مردم سوریه و منطقه آسیب رسیده باشد.

در خبری دیگر در مورد سوریه، خبرگزاری دولتی ایران - ایرنا - به نقل از تلویزیون دولتی روسیه گزارش کرده است که روسیه، ترکیه و ایران به عنوان حامیان مذاکرات آستانه، به یک کمیته ویژه ماموریت داده‌اند تا شاخص‌های فنی برای ایجاد "چهار محدوده کاهش تنس" در سوریه را تعیین کند. این محدوده‌ها تحت نظارت پلیس نظامی روسیه قرار خواهد داشت.

مذاکرات آستانه در زمستان سال گذشته در پایتخت قزاقستان آغاز شد و علاوه بر نمایندگان این سه کشور، نمایندگانی از سوی دولت سوریه و برخی گروه‌های مخالف در آن حضور دارند. در ماه مارس سال جاری، روسیه طرح ایجاد "محدوده‌های کاهش تنش" را پیشنهاد کرد. براساس این طرح، قرار است طرف‌های درگیر در جنگ داخلی سوریه از برخورد مسلحانه در این مناطق خودداری ورزند و غیرنظامیان آزادانه به آنها رفت و آمد کنند.