دولت چین واکنش انتقادآمیز جهانی به مرگ فعال حقوق بشر را مردود دانست

حق نشر عکس AFP
Image caption لیو و همسرش - طرفداران دموکراسی در چین گفته‌اند تلاش برای رهایی لیو شیا باید در اولویت قرار گیرد

دولت چین واکنش جهانی نسبت به مرگ یک فعال حقوق بشر زندانی در این کشور را مورد انتقاد شدید قرار داده است.

روز جمعه، ۲۳ تیر (۱۴ ژوئیه)، گنگ شوانگ، سخنگوی وزارت خارجه چین، در بیانیه‌ای واکنش شخصیت‌های سیاسی و نهادهای مدافع حقوق بشر در جهان نسبت به خبر درگذشت لیو شیائوبو، فعال حقوق بشر چینی را مورد انتقاد قرار داد و گفت: "چگونگی رسیدگی به موضوع لیو شیائوبو به امور داخلی چین ارتباط دارد و کشورهای خارجی در مقامی نیستند که بخواهند در باره آن اظهار نظر بی‌مورد کنند."

سخنگوی وزارت خارجه چین از "همه کشورهای مربوطه" خواست تا "در ارتباط با این موضوع به استقلال و حاکمیت قوه قضائیه چین احترام بگذارند و در صدد مداخله در امور داخلی ما بر نیایند."

+ انتقاد از چین در پی مرگ برنده جایزه صلح نوبل مبتلا به سرطان

+ چین از پزشکان خارجی برای معالجه منتقد سیاسی دولت دعوت کرد

روز گذشته منابع خبری چین اعلام کردند که لیو شیائوبو، فعال سیاسی مدافع حقوق بشر و برنده جایزه صلح نوبل که دوران زندان خود را می‌گذراند، در نتیجه ابتلای به بیماری سرطان کبد در بیمارستان درگذشته است. لیو شیائوبو، شصت و یک ساله، نویسنده، منتقد ادبی و فعال سیاسی چینی، به دلیل تبلیغ دموکراسی و فعالیت برای گسترش آزادی سیاسی در جمهوری خلق چین پس از چند بار بازداشت، سرانجام در سال ٢٠٠٩ به اتهام "تبلیغ به براندازی" محاکمه و به یازده سال حبس محکوم شد. وی خواستار پایان یافتن انحصار قدرت توسط حزب کمونیست و استقرار نظام سیاسی دموکراتیک و کثرت‌گرا در چین بود.

حق نشر عکس Reuters
Image caption سوگواری طرفداران دموکراسی در مرگ لیو شیائوبو

چند ماه پیش، خانواده لیو اعلام کردند که او به سرطان مبتلا شده و خواستار اعزام او به خارج شدند. دو روز پیش، مقامات چینی گفتند که با ورود پزشکان و متخصصان خارجی برای مشارکت در درمان بیمار موافق هستند هر چند تاکید ورزیدند که او از بهترین روش‌های درمانی برخوردار است.

روز جمعه خبرگزاری دولتی چین - شین‌هوا - در گزارشی پیرامون درگذشت لیو شیائوپو، به نقل از پزشک معالج او در بیمارستان شماره یک دانشکده پزشکی چین نوشت که "از روزی که لیو شیائوبو وارد بیمارستان شد تا به آخر، بیمارستان از هیچ تلاشی برای درمان او کوتاهی نکرد." وی یادآور شد که از متخصصان درجه اول سرطان در چین، آلمان و آمریکا هم دعوت شده بود که برای مشارکت در درمان او به چین سفر کنند.

حق نشر عکس EPA
Image caption مجسمه‌های انقلابی در برابر بیمارستانی که لیو در آن بستری شد و درگذشت - مقامات بیمارستان گفته‌اند بیمار از بهترین امکانات درمانی برخوردار بود

پزشک معالج لیو گفت که "متخصصان آمریکایی و آلمانی هم از اقدامات بیمارستان در درمان این بیمار قدردانی کردند و گفتند که بیمارستان‌های کشور آنها هم بیش از آنچه که ما کردیم نمی‌توانستند بکنند.

به گفته مقامات بیمارستان، در آخرین ساعات زندگی لیو شیائوبو، همسرش و چند تن از خویشاوندانش در کنارش بودند و "آنان از تلاش پزشکان و کارکنان بیمارستان قدردانی کردند."

با اینهمه، در اواخر روز پنجشنبه سئوالاتی که در نشست رسانه‌ای سخنگوی وزارت خارجه چین در مورد مرگ لیو شیائوبو مطرح شده بود از وبسایت این وزارتخانه حذف شد. روز جمعه، سخنگوی وزارتخارجه در این مورد گفت که مقامات مسئول حق دارند مطالبی را که می‌خواهند در وبسایت وزارتخانه قرار دهند یا از آن حذف کنند. وی افزود که "روز گذشته به بیش از ده سئوال در این مورد جواب دادم."

در پی درگذشت لیو شیائوبو، نهادهای مدافع حقوق و آزادی بشر و رهبران و سیاستمداران کشورهای مختلف دولت چین را به خاطر نحوه رفتار با او مورد سرزنش قرار دادند و به خصوص خودداری دولت چین را به خاطر خودداری از اجازه به لیو برای سفر درمانی به خارج مسئول دانستند. کمیته صلح نوبل و مقامات و دولت‌ها در چند کشور غربی از جمله فرانسه، بریتانیا، آلمان و آمریکا در میان کسانی بودند که نسبت به مرگ این فعال حقوق بشر واکنش نشان دادند.

دولت چین علاوه بر محاکمه و محکومیت لیو شائوبو، همسر او، لیو شیا را نیز در حصر خانگی قرار داده و امکان ارتباط او با فعالان و رسانه‌های طرفدار دموکراسی را محدود کرده است. نزدیکان لیو شیا گفته‌اند که اولویت فعالان حقوق بشر در حال حاضر باید تلاش برای آزادی او و برادرش باشد. برادر لیو شا هم در سال ۲۰۱۳ به اتهام تقلب و کلاهبرداری محاکمه و به یازده سال حبس محکوم شد.

نزدیکان خانواده لیو گفته‌اند که هنوز نتوانسته اند با لیو شیا مستقیما ارتباط برقرار کنند.