تلویزیون تاجیکستان، ایران را به دست‌ داشتن در قتلهای دهه ۹۰ متهم کرد

سعید مهرالدین قدرتوف حق نشر عکس TAJIK TV
Image caption افرادی که در این فیلم به قتل شخصیت‌های برجسته و نظامیان روسیه متهم شده، می‌گویند در ایران آموزش دیده بودند

تلویزیون تاجیکستان فیلمی را نمایش داده که در آن دولت جمهوری اسلامی ایران به حمایت مالی از چند مورد قتل شخصیتهای فرهنگی و اجتماعی تاجیکستان و حدود ۲۰ تن از نظامیان روس در این کشور در دهه ۹۰ میلادی متهم میشود.

در این فیلم ۴۵ دقیقه‌ای که وزارت کشور تاجیکستان تهیه کرده و شب‌ سه‌شنبه ۸ اوت/۱۷ مرداد پخش شد، ادعا می‌شود که قتل صفرعلی کنجه‌یف، رئیس سابق پارلمان، آته‌خان لطیفی، روزنامه‌نگار و سیاستمدار معروف، محمد عاصمی، منهاج غلامف و یوسف اسحاقی، دانشمندان سرشناس، سیف رحیم‌زاد، نویسنده، فتح‌الله خان شریف‌زاده، مفتی سابق تاجیکستان، با سرمایه ایران انجام شده است.

مقامات تاجیک مدعی‌اند که این جرایم با سفارش عبدالحلیم نظرزاده، معاون سابق وزیر دفاع تاجیکستان که در جریان ناآرامیهای شهریورماه ۱۳۹۴ در حوالی شهر دوشنبه به اتهام "تلاش کودتا" کشته شد، صورت گرفته است.

این فیلم همچنین حاوی "اعترافات" سه فرد بازداشت شده به نامهای تغای‌مراد اشرفف، ملقب به "علی"، عبدالقادر عبدالله‌یف، ملقب به "رستم نارکی" و سیدمهرالدین قدرتف، ملقب به "ایشان" است که می‌گویند از طرفداران آقای نظرزاده بوده و در دهه ۱۹۹۰ با کمک حزب ممنوع شده نهضت اسلامی به ایران رفته و در آنجا در پایگاههای ویژه آموزش دیده‌اند.

از جمله، تغای‌مراد اشرفف، ملقب به "علی" در این فیلم ادعا می کند که در سال ۱۹۹۵ برای آموزش نظامی به قم و گرگان رفته و دو سال بعد "برای از بین بردن روشنفکران و دانشمندان" به تاجیکستان برگشته است. او می افزاید که برای قتل صفرعلی کنجه‌یف، رئیس سابق پارلمان، در ماه مارس ۱۹۹۹ دو هزار دلار از عبدالحلیم نظرزاده دریافت کرده است.

وی می گوید: "مقصد (هدف) از قتل کنجه‌یف افزایش بدبینی مردم علیه حکومت بود؛ افزایش نفرت مردم به حکومت بود. این کشتارها به خاظر این بود که حکومت تاجیکستان ضعیف شود و جمهوری اسلامی تواند سیاست خود را برقرار کند."

فرد دیگری به نام عبدالقادر عبدالله یف، ملقب به "رستم نارکی" می‌گوید که در ایران به عنوان "قاتل" آموزش دیده است: "تخصص من کشتار آدم (قتل افراد) بود، (یکی) دیگر (از) برادران، فردی بود با نام حکیم ترکشگر (منفجر کننده). هر فردی را با (توجه به) عقل خودش (توانا‌ی‌هایش) و تخصص خودش آماده می‌کردند."

زمان ضبط این نوارها معلوم نیست، ولی این افراد که ظاهرا مدت‌های مختلف است که در زندان به سر می‌برند، همچنین ادعا می کنند که آن زمان به اشتباه عضو حزب نهضت اسلامی شده بودند و نمی دانستند که این حزب یک سازمان "تروریستی" بوده و مورد حمایت ایران قرار داشته است. آنها از عضویت در این حزب ابراز پشیمانی می کنند و از مردم، بویژه جوانان، خواهش می کنند که عضو این حزب نشوند.

حق نشر عکس KHAMENEI.IR
Image caption برخی تحلیلگران گفته اند میزابنی ایران از رهبر حزب ممنوع نهضت اسلامی تاجیکستان و ملاقات او با رهبر ایران موجب خشم دوشنبه شده است

پخش این فیلم در تلویزیون دولتی تاجیکستان در حالی است که روابط این کشور با ایران از اواخر ۱۳۹۴ به این سو، یعنی به دنبال میزبانی ایران از محی‌الدین کبیری، رهبر تبعیدی حزب ممنوع شده نهضت اسلامی تاجیکستان در تهران و دیدار او با آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران، به تیرگی گراییده است. از آن زمان تاکنون چندین سازمان و نهاد ایرانی، از جمله دفتر کمیته امداد امام خمینی و رایزنی فرهنگی ایران در تاجیکستان، بسته شده‌اند.

مقامات تاجیک حزب نهضت اسلامی را به حمایت مالی از آنچه "تلاش کودتا" از سوی عبدالحلیم نظرزاده، معاون سابق وزیر دفاع، می‌خوانند، متهم کرده‌اند. پس از ناآرامیهای شهریورماه ۱۳۹۴ و کشته شدن آقای حلیمف در شرایطی مشکوک دادگاه عالی تاجیکستان این حزب را یک گروه تروریستی اعلام و فعالیت آن را ممنوع کرد.

آن زمان دهها تن از اعضای فعال این حزب بازداشت و پس از چند ماه برای مهلت‌های طولانی روانه زندان شدند. دستکم دو تن از آنان به حبس ابد محکوم شدند. آقای کبیری که پس از انتخابات پارلمانی در ماه مارس ۲۰۱۵ تاجیکستان را ترک کرده بود، تا کنون در تبعید به سر می برد.

تحلیل‌گران می‌گویند که انگیزه‌های اختلاف بین تاجیکستان و ایران فقط به دعوت محی‌الدین کبیری به ایران محدود نمی‌شود، بلکه به قضیه بابک زنجانی، تاجر ایرانی که سرمایه هنگفتی در اقتصاد تاجیکستان گذاشت، نیز مرتبط است.

آقای زنجانی که در ایران به اعدام محکوم شده، در زمان تحریمهای غرب علیه ایران سرمایه زیادی در تاجیکستان گذاشت و بعدا در کشورش متهم شد که پولهای وزارت نفت ایران را برنگردانده است. پس از بازداشت او رفت و آمدهایی میان دو کشور صورت گرفت، ولی مفامات ایرانی موفق نشدند که پولهای او را از تاجیکستان بازپس بگیرند.

سفارت ایران در تاجیکستان این ادعاهارا دروغ خوانده است.