ولیعهد عربستان می گوید به دنبال 'بازگرداندن اعتدال اسلامی' به کشورش است

حق نشر عکس Reuters
Image caption اظهارات اخیر ولیعهد عربستان در شرایطی صورت گرفته که طی دهه‌های اخیر، این کشور به حمایت و پیشبرد قرائتی تندرو از اسلام شهرت یافته است

محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی وعده داده به روند اصلاحات در کشورش را، از جمله در زمینه آزادی‌های دینی ادامه دهد و انقلاب اسلامی ایران را عامل افراط‌گرایی چند دهه اخیر در کشورش دانسته است.

ولیعهد عربستان سعودی، که در مقام نایب اول نخست وزیر مسئولیت اداره روزمره امور این کشور را نیز برعهده دارد، در مصاحبه با روزنامه گاردین، چاپ لندن، گفته است که در صدد است "اعتدال اسلامی" را به کشور بازگرداند و از جامعه جهانی خواسته تا در "ایجاد جامعه‌ باز، در تواناسازی شهروندان و جلب سرمایه‌گذاری خارجی" به عربستان کمک کند.

ولیعهد سی و دو ساله عربستان، که از او با عنوان طراح اصلاحات اخیر در آن کشور نام برده می‌شود، افراط‌گرایی دینی در کشورش را غیرطبیعی و نتیجه انقلاب ایران دانسته است. به گفته وی: "آنچه طی سی سال گذشته وجود داشته، شرایط عادی عربستان سعودی نبوده و آنچه طی سی سال گذشته در خاورمیانه دیده شده هم خاورمیانه طبیعی نبوده است بلکه بعد از انقلاب ایران در سال ۱۹۷۹، می‌خواستند این الگو را در کشورهای مختلف از جمله عربستان سعودی پیاده کنند و ما نمی‌دانستیم چگونه با این پدیده برخورد کنیم و این معضل به تمامی جهان گسترش یافت." وی افزوده است: "حالا زمان آن فرارسیده که از شر این وضعیت خلاص شویم."

محمد بن سلمان گفته است که هدف از اصلاحات در عربستان "صرفا به معنی بازگشت به اعتقاداتی است که همواره دنبال می‌کردیم." وی با یادآوری اینکه بیش از ۷۰ درصد جمعیت عربستان زیر ۳۰ سال سن دارند، افزوده: "صراحتا باید گفت که ما در نظر نداریم سی سال دیگر از عمرمان را صرف مبارزه با افکار افراطی کنیم، ما حالا و فورا این افکار را نابود می‌کنیم."

بیشتر بخوانید:

حق نشر عکس Getty Images
Image caption برخی تحولات اخیر عربستان سعودی، در گدشته قابل تصور نبود

طی دهه‌های اخیر، عربستان سعودی به حمایت و پیشبرد قرائتی از اسلام شهرت یافته که بسیاری آن را حامی و مبنای اعتقادی اسلامگرایان تندرو دانسته و حتی عربستان سعودی را خاستگاه این گروه‌ها معرفی کرده اند..

ولیعهد سعودی از زمان انتصاب به ولیعهدی و نیابت اول نخست وزیری در پنج ماه پیش، بر انجام مجموعه‌ای از اصلاحات تاکید داشته که به گفته ناظران، از لحاظ تحولات فرهنگی و ایجاد انگیزه‌های اقتصادی، در سال‌های گذشته حتی قابل تصور نبود. وی با اتکا به گروهی از فن‌سالاران همسو با نظرات خود، یک برنامه پانزده ساله را برای متحول کردن تمامی ابعاد زندگی اجتماعی، سیاسی و اقتصادی عربستان تدوین کرده که به حمایت جمعیت جوان این کشور متکی خواهد بود.

به نوشته گاردین، یکی از اقدامات محوری ولیعهد سعودی گسستن ائتلاف با روحانیون سنتگرایی است که شکل‌دهنده شخصیت فرهنگی جامعه سعودی و رفتار خاندان حکومتی بوده‌اند. نتیجه جدایی از این گروه از روحانیون، اجرای اقداماتی در زمینه های اجتماعی از جمله تصویب حق رانندگی برای زنان، پخش موسیقی با صدای زنان از تلویزیون دولتی و و عده گسترش آزادی‌های اجتماعی بوده است.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption ولیعهد سعودی در صدد کاهش و حذف وابستگی اقتصادی به نفت از طریق توسعه بخش‌های دیگر اقتصاد است

در جنبه اقتصادی نیز، ولیعهد سعودی برنامه‌ای با هزینه پانصد میلیارد دلار را برای توسعه این کشور تدوین کرده که از جمله شامل ایجاد یک منطقه اقتصادی است که عربستان سعودی، مصر و اردن را در بر خواهد گرفت. هدف از اجرای این برنامه، قطع وابستگی اقتصاد عربستان به عواید نفتی است هرچند کارشناسان معتقدند که برای تحقق این هدف، تحولات گسترده‌تری در جنبه های فرهنگی، اجتماعی و سیاسی ضرورت دارد.

محمد بن سلمان گفته است که بدون "ایجاد یک قرارداد اجتماعی بین شهروندان و دولت" برنامه بازسازی اقتصادی به جایی نخواهد رسید. برخلاف مفاهیمی قدیمی مانند حاکمیت الهی و برخورداری افراد و قشرهای خاصی از این حق، قرارداد اجتماعی مفهوم جدیدتری است که بر حقوق و قدرت تشخیص شهروندان اتکا دارد. مشاوران ولیعهد سعودی تاکید کرده‌اند که در نخستین گام، باید شهروندان در انتخاب شیوه زندگی خود از آزادی عمل مناسب برخوردار شوند و سختگیری‌های دهه‌های اخیر از میان برداشته شود.

انتظار می‌رود طی ده سال آینده، دست کم پنج میلیون جوان جویای کار وارد بازار کار عربستان شوند و ایجاد اشتغال مفید برای این افراد بدون تحولی اساسی در اقتصاد این کشور و دسترسی به منابع مالی و انسانی لازم برای چنین تحولی امکانپذیر نخواهد بود.

روزنامه گاردین یادآور شده است که صندوق سرمایه‌گذاری دولتی عربستان در حال حاضر از حدود ۲۳۰ میلیارد دلار منابع برخوردار است و دولت سعودی انتظار دارد فروش ۵ درصد سهام شرکت نفتی آرامکو، چند صد میلیارد دلار دیگر را نصیب خزانه دولت کند.

موضوعات مرتبط