ترور جان اف کندی؛ تقویم زمانی واقعه

حق نشر عکس Reuters
Image caption جان اف کندی، محبوب‌ترین رئیس‌جمهور تاریخ آمریکا لقب گرفته است

ترور جان اف. کندی، رئیس‌جمهور ۴۶ ساله و محبوب آمریکا یکی از "داغ‌های هرگز التیام نگرفته" جامعه آمریکا است.

اگر چه سی وپنجمین رئیس‌جمهور آمریکا در آن زمان دشمنان بسیاری داشت و دشمنانش با اعلامیه‌هایی که برای بدنام کردن او منتشر می‌کردند می‌کوشیدند با 'مسلمان خواندن یا کمونیست دانستن' او، زمینه‌ساز سرنگونی‌اش شوند اما هنگامی که در روز ۲۲ نوامبر ۱۹۶۳ با اصابت گلوله به سرش کشته شد، آمریکا در یک سکوت سنگین فرو رفت.

او آن روز در حالی که همراه با ژاکلین، همسرش، در یک خودرو سواری رو باز مشغول عبور از بین هزاران نفر از مردم دالاس تگزاس بود، از پشت و ناحیه سر مورد اصابت دو گلوله قرار گرفت و دقایقی بعد جان داد.

لی هاروی اسوالد، مردی که به عنوان ضارب رئیس‌جمهور دستگیر شده بود دو روز بعد در حالی که ماموران پلیس او را همراهی می‌کردند توسط جک روبی از پای درآمد و با مرگ او، بزرگترین معمای سیاسی تاریخ آمریکا شکل گرفت.

در نیم قرن گذشته، فرضیه‌های متعددی در مورد واقعیات "پنهان" مانده از چگونگی مرگ جان اف. کندی، طرح شده که بسیاری از آنها متمایل به "توطئه‌پنداری" این ترور هستند اما آن طور که گزارش ۸۸۹ صفحه‌ای کمیته رسمی تحقیق و تفحص درباره این ترور در سپتامبر سال ۱۹۶۴ منتشر کرد، لی هاروی اسوالد، به تنهایی برای ترور جان اف کندی اقدام کرده و توطئه‌ای در کار نبوده است.

آنچه در زیر می‌خوانید تقویم زمانی تحولات روز ۲۲ نوامبر سال ۱۹۶۳ بر اساس مدارک رسمی و معتبر منتشر شده در این باره است.

حق نشر عکس Reuters
Image caption جان اف کندی و همسرش ژاکلین، حدود ساعت ۱۱ و نیم صبح وارد فرودگاه لاو فیلد دالاس تگزاس شدند

۱۱:۳۰ صبح ۲۲ نوامبر ۱۹۶۳- فرود ایرفورس وان

هواپیمای جان اف. کندی در فرودگاه دالاس بر زمین می‌نشیند. او و بانوی اول، ژاکلین کندی، در میان استقبال پرشور مردم وارد فرودگاه لاو فیلد می‌شوند و لحظاتی با استقبال‌کنندگان خوش و بش می‌کنند.

سه ساعت پیش از فرود هواپیمای رئیس‌جمهوری، در مرکز شهر دالاس، لی هاروی اسوالد، کارمند مخزن کتاب‌داری دولتی شهر دالاس در حالی که یک تفنگ دوربین‌دار را در لا‌به‌لای چند روزنامه و کاغذ پیچانده بود وارد ساختمان شد. وسلی فریزر، یکی از همکاران لی هاروی اسوالد بعدها به پلیس گفت که آن صبح از لی هاروی اسوالد پرسیده بود که چی چیزی در دستش است و او گفته بود: "چیزی نیست. پرده است."

۱۱:۴۵ کاروان اسکورت رئیسجمهور

جان اف. کندی و ژاکلین به همراه جان کانلی، فرماندار تگزاس و همسرش نیلی، در یک خودرو لیموزین رو باز می‌نشینند تا در قالب یک کاروان از خودروها از میان هزاران مشتاق دیدن رئیس‌جمهوری عبور کنند.

بنابر گزارش‌ها، در آن روز آفتابی پاییز، حدود ۱۴۰ هزار نفر از اوایل بامداد در خیابان‌های مسیر حرکت خودرو جان اف کندی، صف کشیده بودند تا برایش دست تکان دهند.

آن طور که در اسناد آمده، مسیر حرکت کاروان خودروها و حتی استفاده از خودرو رو باز برای رفتن به میان جمعیت، کمی تغییر کرده بوده، تغییراتی که در "دقیقه آخر" در برنامه بازدید جان اف. کندی از دالاس و با موافقت و اصرار خود او ایجاد شده بود.

حتی ساعت حرکت کاروان خودروها هم به علت تغییر در برنامه دیدارهای رئیس‌جمهوری، مطابق برنامه قبلی انجام نشد و مسیر حرکت خودروها هم کمی تغییر کرده بود.

حق نشر عکس Public Domain
Image caption جان اف کندی لحظاتی بعد از این عکس از ناحیه سر هدف گلوله قرار گرفت

'صلات ظهر'

کاروان خودروها حدود ساعت ۱۲ ظهر وارد مرکز شهر دالاس می‌شود. دقایقی بعد فرماندار کانلی که درست در ردیف جلوی جان اف. کندی نشسته بود رو به رئیس‌جمهور می‌گرداند و با اشاره به استقبال مردمی به او می‌گوید: "دیگر نمی‌توانید بگویید که دالاس عاشق شما نیست."

۱۲:۳۰ بنگ، بنگ، بنگ

در حالی که کاروان خودروها وارد محوطه دیلی پلازا در مرکز دالاس شده، جان اف. کندی در حالی که مشغول دست تکان دادن برای مردم است سوزش نخستین گلوله را در ستون فقرات خود حس می‌کند. لحظه بعد گلوله دوم جمجمه مغز رئیس‌جمهور را نشانه می‌رود و او را که کنار سرش متلاشی شده به نظر می‌رسد یله می‌کند. تیر سوم نصیب فرماندار کانلی می‌شود. اما او از این مهلکه جان سالم به در می‌برد و احتمالا در لحظه تیر خوردن به این فکر می‌کرده که فاصله میان "عشق و نفرت" چه قدر کوتاه می‌تواند باشد.

حق نشر عکس Reuters
Image caption حدود ۱۴۰ هزار نفر از اوایل بامداد در خیابان‌های مسیر حرکت خودرو جان اف کندی، صف کشیده بودند تا برایش دست تکان دهند

۱۲:۳۲ لی هاروی اسوالد از مهلکه فرار می‌کند

یک مامور پلیس دالاس، در طبقه دوم ساختمان کتاب‌داری به لی هاروی اسوالد مشکوک می‌شود و می‌خواهد جلوی خروج او را بگیرد اما وقتی متوجه می‌شود او از کارمندان همین اداره است، به او اجازه خروج می‌دهد.

۱۲:۳۴ خبر علنی می‌شود

نخستین اخبار درباره سوء‌قصد به جان رئیس‌جمهور مخابره می‌شود. اگرچه جان اف. کندی چهارمین رئیس‌جمهور آمریکا بود که تا آن زمان هدف سوء‌قصد قرار می‌گرفت اما این نخستین ترور بود که در عصر همگانی شدن تلویزیون روی می‌داد. بسیاری از مردم در سراسر آمریکا پای صفحات سیاه و سفید تلویزیون میخکوب شدند.

۱۲:۴۰ خبر فوری، خبر فوری

شبکه خبری سی‌بی‌اس با قطع برنامه‌های عادی خود در حالی که مجری بسیار متاثر به نظر می‌رسد خبر سوء قصد جان اف کندی را پخش می‌کند. سکوت همه جا را فرا گرفته. گویی تلویزیون‌ها برای خودشان سرو صدا می‌کنند و کسانی که خیره به صفحه آنها نگاه می‌کنند مسخ خبر لحظه قبل شده‌اند.

۱۳:۰۰ خبر فوری: جان اف. کندی مرد

پزشکان در بیمارستان پارک‌لند دالاس، رسما مرگ رئیس‌جمهور آمریکا را تایید می‌کنند. دلهره به شوک بدل می‌شود.

حق نشر عکس Reuters
Image caption مالکیت این تفنگ که در طبقه ششم ساختمان کتاب‌داری پیدا شد کمی بعد به لی هاروی اسوالد نسبت داده شد

۱۳:۱۲ تفنگ دوربین‌دار

پلیس یک تفنگ خالی در طبقه ششم مخزن کتابداری و در کنار پنجره پیدا می‌کند.

۱۳:۱۵ لی هاروی اسوالد یک پلیس را هدف قرار می‌دهد

در گوشه دیگری از دالاس، نه چندان دور از محل واقعه، لی هاروی اسوالد به افسر پلیس، جی.دی. تیپیت شلیک می‌کند و او را در تقاطع خیابان دهم و خیابان پتون از پای در می‌آورد.

۱۳:۳۳ معاون رئیس‌جمهور به فرودگاه دالاس می‌رود

لیندن جانسون، معاون جان اف. کندی که حالا باید جای او را پر کند پس از تایید مرگ جان اف کندی از سوی پزشکان، برای بازگشت به واشنگتن، وارد فرودگاه لاو فیلد دالاس می‌شود. او ساعتی بعد رسما به عنوان رئیس‌جمهور جدید سوگند یاد خواهد کرد.

۱۳:۳۵ پزشکان فرماندار کانلی را به اتاق عمل می‌برند

فرماندار کانلی که تیر سوم نصیب او شده با مرگ و زنگی دست و پنجه نرم می‎کند . پزشکان که مرگ جان اف کندی را تایید کرده‌اند، اکنون امیدوارند دست کم جان فرماندار تگزاس را نجات دهند. او نجات خواهد یافت.

۱۳:۵۰ لی هاوری اسوالد دستگیر می‌شود

لی هاروی اسوالد که بعد از کشتن مامور پلیس، در داخل سینما محله اوک کلیف گیر افتاده، پس از یک درگیری مختصر، به دست ماموران پلیس می‌افتد. فعلا علت بازداشت او شلیک به جی.دی. تیپیت، افسر پلیس است.

۱۴:۰۲ تابوت کندی به فرودگاه منتقل می‌شود

با وجود قانون ایالت تگزاس که می گوید کالبدشکافی باید داخل خاک ایالت روی دهد، مقام‌های سرویس مخفی که تیم حفاظت رئیس‌جمهور را تشکیل می‌دهند، تصمیم می‌گیرند بر خلاف قانون ایالتی، جسد جان اف کندی را برای کالبد شکافی به واشنگتن باز گردانند. این تصمیم بعدها به یکی از دلایل تقویت‌کننده تئوری‌های توطئه تبدیل می‌شود.

حق نشر عکس AFP / Getty
Image caption لی هاوری اسوالد هیچ‌گاه رسما اتهام ترور جان اف کندی را نپذیرفت

۱۴:۲۰ بازجویی از لی هاروی اسوالد

در حالی که ماموران مخفی مشغول انتقال تابوت رئیس‌جمهوری به داخل هواپیمای ویژه او (ایرفورس وان) هستند، بازجویان چراغ‌های پرنور را برای استنتاق لی هاروی اسوالد روشن می‌کنند.

۱۴:۳۸ لیندن جانسون، سوگند رئیس‌جمهوری یاد می‌کند

تنها حدود ۲ ساعت از شلیک به مغز جان اف. کندی گذشته و در حالی که ژاکلین کندی، همسر او هنوز قطره‌های خون را روی لباس صورتی رنگش دارد، لیندن جانسون، معاون رئیس‌جمهوری با همان انجیلی که همراه جان اف. کندی بود در داخل هواپیما سوگند یاد می‌کند.

۱۴:۴۷ هواپیما از زمین جدا می‌شود

ایرفورس وان، هواپیمای ویژه رئیس‌جمهوری، که چند ساعت پیش در میان کف و هورای استقبال‌کنندگان در فرودگاه لاو فیلد دالاس بر زمین نشسته بود، حالا در حالی که دالاس در سکوت فرو رفته، از باند فرودگاه لاو فیلد بلند می شود و این شهر بحت‌زده را به مقصد پایتخت ترک می‌کند. قرار است جسد جان اف. کندی به بیمارستان نظامی شهر بتزدا در ایالت مریلند و مجاور شهر واشنگتن دی‌سی منتقل شود.

حق نشر عکس AFP / Getty
Image caption لیندن جانسون در حالی که ژاکلین کندی، در سمت چپ او ایستاده، داخل هواپیمای برگشت از دالاس و با همان انجیل جان اف کندی، به عنوان رئیس‎جمهور جدید سوگند یاد کرد

۱۷:۱۰ رئیس جمهور جدید نطق می‌کند

لیندن جانسون، رئیس جمهور جدید آمریکا نخستین نطق رسمی خود را برای مردم آمریکا ایراد می‌کند و به آنها وعده می‌دهد هر چه در توان دارد به کار ببرد.

۱۸:۳۵ کالبد شکافی از جسد کندی آغاز می‌شود

جسد جان اف کندی که پس از رسیدن به پایتخت با یک آمبولانس به بیمارستان نظامی در بتزدا منتقل شده بود روی تخت تشریح قرار می‌گیرد تا پزشکان کالبد شکافی را آغاز کنند.

۱۹:۱۰ لی هاوری اسوالد رسما به قتل مامور پلیس متهم می‌شود

در حالی که پزشکان با چاقوی کالبد شکافی بالای سر پیکر کندی ایستاده‌اند، در دالاس، بازجویان پس از استنتاق لی هاروی اسوالد، او را رسما به علت قتل جی.دی. تیپیت، مامور پلیس، متهم می‌کنند. او برای انگشت‌نگاری و عکس‌برداری به بخش ویژه منتقل می‌شود.

۰۰:۳۵ روز شوم به پایان رسیده است

با ورود عقربه‌های ساعت به بامداد روز ۲۳ نوامبر، اثر انگشت لی هاروی اسوالد روی کاغذ ثبت می‌شود. قرار است ساعتی بعد این اثر انگشت‌ها با آنچه بروی تفنگ دوربین‌دار پیدا شده در طبقه ششم ساختمان کتاب‌داری پیدا شده بود مطابقت داده شود.

۰۱:۳۰ 'اسوالد ضارب کندی است'

بازجویان رسما لی هاروی اسوالد را به ترور جان اف. کندی متهم می‌کنند. اتهامی که او هرگز نپذیرفت.

۰۴:۰۰ مقام‌ها می‌گویند اسلحه متعلق به اسوالد است

مقام‌ها می‌گویند شواهد تایید کرده که تپانچه دوربین‌داری که در ساختمان کتاب‌داری پیدا شده بود متعلق به لی هاروی اسوالد است.

حق نشر عکس Reuters
Image caption جان اف کندی، چهارمین رئیس جمهور آمریکا بود که ترور شد

۰۹:۰۰ خداحافظی خصوصی از کندی

در کاخ سفید، تابوت کندی در بخش شرقی ساختمان، برای وداع اعضای خانواده و مقام‌های رسمی آماده شده است. این مراسم به طور خصوصی و پشت درهای بسته برگزار می‌شود. ساعتی قبل از آن، رابرت مک‌نامارا، وزیر دفاع، برای بررسی مقدمات محل دفن جان اف. کندی به گورستان نظامی آرلینگتون رفته است. گورستانی که بعدها به بزرگترین آرامگاه نظامی جهان تبدیل شد و در بالای یکی از تپه‌های آن یک مشعل همیشه روشن آرامگاه جان اف کندی را مشخص می‌کند.

دو روز بعد...

۱۱:۲۰ صبح ۲۴ نوامبر

حدود ۴۸ ساعت بعد از ترور جان اف. کندی، لی هاروی اسوالد در حالی که ماموران پلیس او را برای انتقال به پارکینگ دفتر مرکزی اداره پلیس آورده‌اند، مورد سوء قصد قرار می‌گیرد. جک روبی، از ادحام ایجاد شده توسط خبرنگاران و در میان فلاش دوربین‌ها خود را به لی هاوری اسوالد می‎‌رساند و هفت تیر را به سوی شکم او شلیک می‌کند.

۱۱:۴۴ لی هاروی اسوالد به بیمارستان منتقل می‌شود

لی هاروی اسوالد که به شدت مجروح شده، ازدست روزگار، به بیمارستان پارک‌لند، یعنی همان بیمارستانی که جان اف کندی دو روز پیش در آنجا جان داد، منتقل می‌شود.

۱۲:۰۰ خبر شلیک به لی هاروی اسوالد رسانه‌ای می‌شود

در حالی که شبکه‌های رادیویی و تلویزیونی خود را آماده گزارش زنده از مراسم تشییع جنازه و تدفین جان اف کندی می‌کنند، خبر فوری از مجروح شدن لی هاوری اسوالد، مظنون اصلی، منتشر می‌شود.

۱۲:۰۸ مراسم رسمی خاکسپاری شروع می‌شود

در واشنگتن، پایتخت آمریکا، کاروان خودروها و گارد مخصوص ریاست‌جمهوری، آماده تشییع جسد سی و پنجمین رئیس جمهوری آمریکا می‌شوند.

همزمان در دالاس تگزاس، لی هاروی اسوالد که هیچ‌گاه اتهام قتل رئیس‌جمهوری را نپذیرفته، نفس‌های آخر را می‌کشد، پزشکان کم کم از نجات او ناامید می‌شوند و همزمان با نزدیک شدن او به لحظه‌های پایانی، کمی آن‌طرف‌تر، تاریخ سیاسی آمریکا و جهان شاهد تولد یکی از بزرگترین معماهای جنایی است.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption جسد جان اف کندی پس از برگزاری مراسمی باشکوه در واشنگتن که با حضور صدها هزار نفر برگزار شد در گورستان نظامی آرلینگتون به خاک سپرده شد

موضوعات مرتبط