دوشنبه - استالین آباد - دوشنبه؛ پایتخت تاجیکستان در آغاز انقلاب اکتبر

از شهرهای عمده آسیای میانه که پس از انقلاب اکتبر روسیه به وجود آمد، دوشنبه، پایتخت تاجیکستان است. این شهر روستایی تقریبا با پنج هزار جمعیت بود که در سال ۱۹۲۴ پایتخت جمهوری خودمختار شوروی سوسیالیستی تاجیکستان (وابسته به جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان) اعلام شد. نخستین سند شهرسازی دوشنبه سال ۱۹۲۷ تصویب شد و دو سال بعد این روستای تبدیل شده به شهر نام "استالیناباد" را گرفت - نامی که تا سال ۱۹۶۰ با خود داشت. نخستین ساختمانهای این شهر در دهه‌های ۳۰ و ۴۰ بنیاد شده اند، اما از آن زمان تا کنون همواره در حال توسعه بوده است.

عکسهای زیر را غفور شیرمتف، تاریخدان تاجیک از بایگانی خود در اختیار ما گذاشته است:

حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption ورود نخستین هیات دولت جمهوری خودمختار شوروی سوسیالیستی تاجیکستان به شهر دوشنبه در سال ۱۹۲۵
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption دوشنبه در سال ۱۹۲۶، تاسیس نخستین لشکر سواره نظام محلی که علیه دسته های ابراهیم بیک جنگیده است
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption دوشنبه در سال ۱۹۲۶، نخستین دسته پلیس خلق تاسیس شد
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption دوشنبه در سال ۱۹۲۵: نخستین درمانگاه یا مرکز بهداشتی افتتاح شد
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption دوشنبه در سال ۱۹۲۵: نخستین دسته پیشاهنگان (بچه های مدرسه شوروی با کراواتهای سرخ شوروی) در تاجیکستان تاسیس شد
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption دوشنبه در سال ۱۹۲۵: نخستین مغازه یا فروشگاه دولتی در دوشنبه تاسیس شد
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption دوشنبه در سال ۱۹۲۶ - نخستین خودروهایی که وارد تاجیکستان شدند، خودروهای آمو اف 15 در کارخانه ای در مسکو تولید شده اند
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption دوشنبه در سال ۱۹۲۶ - نخستین محموله تجهیزات کشاورزی که از روسیه به دوشنبه رسید
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption نخستین قطار 11 سپتامبر سال 1929 وارد دوشنبه شد
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption نخستین لوله آبرسانی شهری در دوشنبه در سال 1932 مورد بهره برداری قرار گرفت
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption این نخستین ساختمان بزرگی است که در دوشنبه در سال 1916 ساخته شده بود و سال ۱۹۳۰ به اولین بیمارستان شهری تبدیل شد
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption نخستین سلمانی نمونه شوروی در دوشنبه در سال ۱۹۳۰ ساخته شد
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption نخستین هنگ سواره نظام کوهستانی که سال 1929 تاسیس شد. بسیاری از جنگاوران این دسته در سال 1929 در لشکرکشی شوروی به افغانستان برای انجام عملیات دفاع از امان الله خان که سرنگون شده بود شرکت کردند. بعدها این هنگ دسته های ابراهیم بیک را نیز از میان برد
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption نخستین بانک دولتی در خیابان به نام لنین شهر دوشنبه در سال ۱۹۳۰ افتتاح شد
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption نخستین میکرورایون (شهرکهای مسکونی) برای زیست که سال ۱۹۳۰ به کمک معماران پژوهشگاه لنینگراد (سن پیترزبورگ) ساخته شد. یکی از محلات مرکزی شهر دوشنبه که مدرسه شماره یک شهر دوشنبه هم آنجا ساخته شده است
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption نخستین مغازه کتاب فروشی دولتی متعلق به انتشارات دولتی تاجیکستان موسوم به "تاجگیز" در سال 1932 افتتاح شد
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption نخستین گروه کارمندان سیاسی سطح متوسط تاجیکستان که از مدرسه نظامی آسیای میانه به نام لنین در تاشکند فارغ التحصیل می شوند
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption نخستین تندیس لنین در دوشنبه در سال 1926 نصب شد. سازنده آن واسیلی کوزلوف از پیکره سازان معروف شوروی. اکنون این تندیس در محل چایخانه "راحت" در شهر دوشنبه نصب شده بود.
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption نسختین مدرسه موسیقی در دوشنبه در دهه ۱۹۳۰ باز شد که تا حالا موجود است.
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption نخستین قطار منظم در مسیر استالین آباد - تاشکند (استالین آباد آن زمان نام دوشنبه کنونی بود)
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption نخستین تراکتوری که از لنینگراد (سن پیترزبورگ) به دوشنبه فرستاده شد، در یکی از مزارع به کار شروع می کند.
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption نخستین ترمینال راه آهن که در سال 1935 با طرحی از کوتین، معمار روس، ساخته شد. در داخل آن تندیسی برنزی از استالین هم وجود داشت.
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption پیاده‌رو در خیالان لنین شهر دوشنبه در سال ۱۹۳۰ ساخته می شوند
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption دوشنبه در سال ۱۹۳۰: افتتاح فرودگاه دوشنبه
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption نخستین کارخانه صنعتی، کارخانه پنبه در سال 1927 در دوشنبه افتتاح شد
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption دوشنبه در سال 1933: در یکی از کلاسها مدرسه (هفت ساله‌ها)
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption یکی از رویدادهای مهم در حیات زنان تاجیک کشف فرنجی (حجاب) بود. در این عکس زنان تاجیک در حالی که پیش چادرهای خود را بالا کرده و چهره شان را نشان می دهند در سال 1929 ظاهر می شوند. اینها نخستین زنانی هستند که حجاب را از صورت خود برداشتنه و به پشت انداخته اند.
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption آغاز ساختمان نخستین بنای کمیته اجرایی مرکزی جمهوری خودمختار شوروی سوسیالیستی تاجیکستان در سال 1925 از سوی ساختمانچیانی که از ولایتهای سامارا و اورنبورگ روسیه آمده بودند
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption خیابان "کمونیستی" که یکی از اولین خیابانهای شهر دوشنبه بود در سال 1929 عکاسی شده است
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption نخستین دوره های محو بی سوادی در دوشنبه که در سال 1928 شروع شد
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption نسختین مدرسه روسی که در شهر دوشنبه در سال تحصیلی 1928 و 1929 افتتاح شد. اما در آن بچه های تاجیک هم تحصیل می کردند
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption دوشنبه در سال 1940: نخستین بار راهها را برای اسفالت سازی آماده می کنند و حاشیه راه را با سیمان می سازند، در خیابان مرکزی که آن زمان نام لنین را داشت و حالا رودکی نام دارد
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption تاسیس نخستین نئاتر تابستانه در شهر دوشنبه در سال 1937 که آن را "تئاتر سبز" می نامیدند
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption یکی از نخستین سینماهای تابستانه به نام "جوانان" که سال 1940 در شهر دوشنبه ساخته شده است
حق نشر عکس GAFUR SHERMATOV
Image caption نخستین گردهمایی تاسیس دولت شوروی در یکی از محلات مرکزی شهر دوشنبه در دهه 1920

موضوعات مرتبط