هشدارها در مورد 'پیامدهای خطرناک' انتقال سفارت آمریکا به بیت المقدس

آتش زدن عکس ترامپ در میدانی در شهر بیت لحم - دسامبر ۲۰۱۷ حق نشر عکس AFP
Image caption آتش زدن عکس ترامپ در میدانی در شهر بیت لحم - دسامبر ۲۰۱۷

رهبران کشورهای عربی به دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا هشدار داده اند که انتقال سفارت آمریکا از تل آویو به بیت المقدس می تواند پیامدهای خطرناکی داشته باشد.

آقای ترامپ روز سه شنبه با چندین نفر از رهبران منطقه تماس گرفت تا آنها را در جریان قصد خود برای انتقال سفارت بگذارد.

ملک سلمان پادشاه عربستان به او گفت که هر حرکتی در این زمینه باعث تحریک مسلمانان در اطراف جهان خواهد شد.

گمان می رود که آقای ترامپ ممکن است روز چهارشنبه بیت المقدس را به عنوان پایتخت اسرائیل به رسمیت بشناسد.

انتظار می رود او در این زمینه سخنرانی کند و سارا سندرز سخنگوی کاخ سفید گفت نظر رئیس جمهور آمریکا درباره این موضوع "کاملا شکل گرفته" است.

سرنوشت شهر بیت المقدس یکی از جنجالی ترین مسائل میان اسرائیل و فلسطینی هاست.

این شهر که اعراب آنرا القدس می‌خوانند و یهودیان با نام اورشلیم از آن یاد می‌کنند برای پیروان سه دین یهودیت، مسیحیت و اسلام اهمیت تاریخی دارد. آمریکا هیچگاه رسما حاکمیت اسرائیل بر بیت المقدس که بخش شرقی آن از اراضی اشغالی به حساب می آید را نپذیرفته است.

اگر واشنگتن بیت المقدس را به عنوان پایتخت اسرائیل به رسمیت بشناسد، اولین کشوری خواهد بود که از زمان تشکیل کشور اسرائیل در سال ۱۹۴۸ چنین می کند.

خبرگزاری رسمی سعودی گزارش می دهد که ملک سلمان به آقای ترامپ گفت که جابجایی سفارت یا شناسایی بیت المقدس به عنوان پایتخت اسرائیل "تحریک فاحش مسلمانان در سراسر جهان خواهد بود."

در همین حال کارمندان دولت آمریکا و خانواده های آنها به دلایل امنیتی از سفر در شهر قدیمی بیت المقدس و کرانه باختری منع شده اند.

واکنش سایر رهبرانی که با آقای ترامپ صحبت کردند:

  • محمود عباس رهبر فلسطینی ها نسبت به "پیامدهای خطرناک چنین تصمیمی برای فرآیند صلح، امنیت و ثبات منطقه و جهان" اخطار داد.
  • ملک عبدالله رهبر اردن گفت که این تصمیم "تلاش ها برای از سر گیری فرآیند صلح" را تضعیف خواهد کرد و باعث تحریک مسلمانان خواهد شد. اردن به عنوان سرپرست مکان های اسلامی بیت المقدس عمل می کند.
  • عبدالفتاح سیسی رئیس جمهور مصر آقای ترامپ را ترغیب کرد "وضعیت در منطقه را پیچیده تر نکند."

بیانیه های رسمی دولت خودگردان فلسطینی و اردن حاکیست که آقای ترامپ نیت خود برای انتقال سفارت را به محمود عباس و ملک عبدالله خبر داده است. اما گزارش های رسمی در عربستان صریحا این موضوع را تایید نکرد.

هیچ کدام از این رهبران نگفتند که آیا آقای ترامپ زمان انتقال سفارت را مشخص کرده است یا نه. او در جریان مبارزات انتخاباتی قول این جابجایی را داده بود.

حق نشر عکس EPA
Image caption آقای سیسی - چپ - و ملک سلمان -وسط- از رهبرانی هستند که نسبت به این موضوع ابراز نگرانی کرده اند

اسرائیل همواره این شهر را پایتخت خود دانسته است درحالی که فلسطینی ها می گویند شرق بیت المقدس پایتخت کشور مستقل آینده فلسطینی خواهد بود.

گزارش ها حاکیست که آقای ترامپ همزمان با اعلام تعهد به این جابجایی، سندی را امضا خواهد کرد که ماندن سفارت آمریکا در تل آویو را برای شش ماه دیگر تمدید می کند.

کاخ سفید فقط گفت که آقای ترامپ در تماس های روز سه شنبه از جمله با بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، درباره تصمیم های بالقوه در مورد بیت المقدس حرف زد.

اسرائیل برای بروز خشونت آماده می شود

پیشتر رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه اخطار داد که در صورت شناسایی بیت المقدس به عنوان پایتخت اسرائیل از سوی آمریکا، کشورش روابط با اسرائیل را قطع خواهد کرد.

اسماعیل هنیه رهبر گروه اسلامگرای حماس که غزه در کنترل آن است گفت که جابجایی سفارت و به رسمیت شناختن این شهر به عنوان پایتخت اسرائیل به معنی "عبور از همه خطوط قرمز" خواهد بود.

فرانسه، اتحادیه اروپا و اتحادیه عرب هم نگرانی خود را ابراز کرده اند.

اسرائیل کاتز وزیر اطلاعات اسرائیل به رادیو ارتش گفت که این کشور برای "همه گزینه ها آماده می شود" از جمله برای بروز خشونت.

حق نشر عکس AFP

چرا این حرکت جنجالی است؟

موقعیت بیت المقدس در کانون مناقشه اسرائیل با فلسطینی ها و حامیان آن در جهان عرب قرار دارد.

مکان های مقدس مذهبی برای یهودیت، اسلام و مسیحیت در این شهر به خصوص در شرق بیت المقدس قرار داد.

اسرائیل در جنگ ژوئن ۱۹۶۷ (جنگ شش روزه) شرق بیت المقدس را از اردن گرفت و در دهه ۱۹۸۰ میلادی 'یکپارچه' و پایتخت بودن آنرا رسما به قانون اساسی خود اضافه کرد که اعتراضات دیپلماتیک گسترده‌ای در پی داشت.

اما بنابر قوانین بین‌المللی و پنج دهه موضع رسمی دولت‌های آمریکا، شرق بیت المقدس از سرزمین‌های اشغالی محسوب می‌شود. فلسطینیان شرق بیت المقدس را برای پایتخت کشور مستقل آینده خود در نظر دارند.

براساس پیمان صلح ۱۹۹۳ میان دو طرف موقعیت نهایی شهر باید در مراحل نهایی مذاکرات صلح تعیین شود.

اگر آمریکا این شهر را به عنوان پایتخت اسرائیل به رسمیت بشناسد در مغایرت با موضع باقی کشورهای جهان خواهد بود و این موضع اسرائیل را تقویت خواهد کرد که شهرک های ساخته شده در شرق شهر سکونتگاه مشروع جوامع اسرائیلی است.