یافته‌های باستان‌شناسی در پنجکنتِ کهن

پنجکنتِ کهن

طی سالهای اخیر در این شهر باستانی دیوارنگاره‌های بیشتر، مجسمه بودا، دو تا سه هزار سکه قدیمی، اشیایی آرایشی مانند انگشتری با نقش موبد، ظروف سفالی و خم و خمدانها یافت شده است.

مجموعه اول: پنجکنتِ کهن؛ شهری سوخته

مجموعه دوم: کاوشها در پنجکنت کهن در شمال تاجیکستان

آقای لوریه می‌گوید: "از بخشهای عهده این شهر کهن "تالار آبی رنگ" با دیوارنگاره‌هایی از رستم (قهرمان شاهنامه) است. این بخش از سال ۱۹۵۵ تا ۱۹۵۷ کاوش شده بود، ولی ما دوباره کاوش کردیم، تا با روشهای تازه مدل سه بعدی این تالار را در رایانه (کامپیوتر) بسازیم و در موزه آرمیتاژ به نمایش گذاریم. تالار را که نمی‌شود آنجا برد، پس می‌شود مدل سه بعدی آن را ساخت، تا مردم به کمک عینکهای ویژه آن را تماشا کنند."

از مهم‌ترین ویژگیهای این تالار دیوارنگاره‌های موسوم به "رستم" است که براساس داستانهای مربوط به شاهنامه که قبل از اسلام در میان سغدیان رواج داشته، کشیده شده‌اند. این دیوارنگاره‌ها در موزه آرمیتاژ نگهداری می‌شوند. نسخه‌هایی از آنها در آثارخانه تاریخ و فرهنگ پنجکنت در نزدیکی این مکان باستان‌شناسی هم موجود است.

یافته‌های باستان‌شناسی در پنجکنت کهن حاکی است که این شهر از قرن ۵ تا اواخر قرن ۸ میلادی وجود داشته است. در سال ۷۲۲ درست در زمان کشته شدن دیواشتیچ بخش اعظمی از این شهر به دست اعراب سوخته، با این حال مردم تا ۷۸۰ در این جا زندگی می‌کردند، ولی بعد از این شهر خالی شد و مردم اجبارا به اماکن دیگر کوچ داده شدند.

به گفته عصمت‌الله رحمت‌الله‌یف، در این شهر باستانی آثار قبل از دوران حمله عرب و بعد از حمله عرب یافت شده است: "نشانه‌هایی از آتش زده شدن دو معبد زرتشتی هست که کاملا سوخته‌اند. خانه‌های متعلق به ثروتمندان و آنهایی که همراه با دیواشتیج به کوه مغ فرار کردند، نیز سوزانده شده‌اند. سغدیها بعد از اسلام آوردن بالای برخی از آتشدانهای مقدس زرتشتی را پوشانده‌اند، تا آنها را حفظ کنند یا از چشم اعراب پنهان بمانند."

در کنار آرایشها و ظروف سفالی و اشیای دیگر متعلق به دوران پیش از حمله عرب، باستان‌شناسان در پنجکنت شماری لوازم آرایشی و ظروفی با نوشته‌ها به خط و زبان عربی نیز پیدا کرده‌اند. این نشان می‌دهد که عربها آمدند و در این جا مدتی همراه با مردم محلی زندگی کردند و آمیزش یافتند و بعد ظاهرا همه را به جاهای دیگر کوچ داده‌اند.

حق نشر عکس unknown