آمریکا بر تقویت توان دفاعی مقابل چین و روسیه تمرکز می‌کند

جیمز ماتیس حق نشر عکس AFP

جیمز ماتیس، وزیر دفاع آمریکا، اعلام کرده است که در استراتژی دفاعی جدید آمریکا، این کشور به جای مبارزه با تروریسم بر رقابت با قدرت‌های بزرگ به عنوان نقطه کانونی امنیت ملی آمریکا متمرکز خواهد بود.

آقای ماتیس گفت آمریکا در حال از دست دادن برتری نظامی خود در حوزه‌های مختلف است و باید بودجه نظامی خود را بالا ببرد تا بتواند برای جنگ آماده شود.

آقای ماتیس خواهان تامین بودجه دفاعی درخور برای وزارتخانه خود شد و از اعضای کنگره خواست از کاهش بودجه اتوماتیک در این زمینه پرهیز کنند.

دونالد ترامپ رییس جمهوری آمریکا به دنبال تقویت بودجه دفاعی کشور است و در بودجه پیشنهادی خود به کنگره درخواست افزایش ۱۰درصدی بودجه دفاعی را مطرح کرده است. رییس جمهوری آمریکا می‌خواهد با کاهش بودجه بخش‌های دیگر مثل کمک‌های خارجی این افزایش بودجه را تامین کند.

این اولین بار است که دولت دونالد ترامپ سیاست‌های دفاعی خود را یکجا منتشر می‌کند.

سند استراتژی دفاعی آمریکا سندی عمدتا محرمانه است اما خلاصه‌ای یازده صفحه‌ای از آن در وبسایت وزارت دفاع آمریکا منتشر شده است.

تهدیدهای منتشر شده در این سند شباهت‌هایی به سند استراتژیک باراک اوباما دارد اما اولیت‌های این تهدیدها متفاوت است و بخش علنی آن چین و روسیه را در راس تهدیدها علیه امنیت ملی آمریکا قرار داده است.

در استراتژی دفاعی تازه آمریکا آمده است چین و روسیه به طور خاص چندین سال است به دنبال توسعه توانایی‌های نظامی خود و به چالش کشیدن توان نظامی آمریکا هستند.

به گفته معاون وزیر دفاع آمریکا این استراتژی تغییر بنیادینی در نگاه دفاعی آمریکا دارد که می‌گوید باید به اساس اولویت دادن به آمادگی برای جنگ به ویژه با قدرت‌های بزرگ بازگشت.

وزیر دفاع آمریکا نیز در سخنرانی روز جمعه خود گفت: "ما به کارزار خود علیه تروریسم ادامه می‌دهیم اما رقابت با قدرت‌های بزرگ کانون تمرکز امنیتی ملی ما خواهد بود.

او همچنین به ایران و کره شمالی به عنوان کشورهایی اشاره کرده که از نظر آمریکا ثبات منطقه‌ای و جهانی را بر هم می‌زنند.

خلاصه منتشر شده استراتژی دفاعی آمریکا به دنبال بزرگتر و آماده‌تر کردن قدرت نظامی آمریکا و تقویت ائتلاف نظامی این کشور با متحدان خاورمیانه‌ای و آسیایی این کشور است. این استراتژی در عین حال از ایده آماده کردن نیروهای نظامی آمریکا برای جنگ از پایگاه‌های نظامی کوچک‌تر و پراکنده‌تر و همین‌طور سرمایه‌گذاری در تجهیزات روباتیک و مدرنیزه کردن تسلیحات هسته‌ای و موشکی آمریکاست تا برای احتمال مقابله نظامی با چین یا روسیه اماده باشد.

حق نشر عکس Reuters
Image caption ناوگان دریایی آمریکا یکی از اصلی‌ترین اهرم‌های سیاست دفاعی این کشور در احاطه نظامی بر جهان است

-----------------------------------

دکترین جدید یا احیای وعده اوباما

امیر پیام - بی‌بی‌سی

سخنان امروز ژنرال متیس اگرچه برای نخستین‌بار از چشم‌انداز دولت دونالد ترامپ در سیاست خارجی و استراتژی دفاعی او خبر می‌دهد اما در حقیقت تکرار دکترینی است که باراک اوباما آن را بارها رسما اعلام کرده بود اما بهار عربی و ظهور داعش عملی کردن آن را با تاخیر و اختلال روبرو کرد.

باراک اوباما، رئیس‌جمهور قبلی آمریکا، در نوامبر سال ۲۰۱۱ هنگامی که برای سخنرانی به پارلمان استرالیا رفته بود با تاکید بر تعمیق همکاری‌های استراتژیک میان واشنگتن و سیدنی گفت: "سیاست خارجی ما از این پس به جای جنگ علیه تروریسم بر چالش‌های امنیتی و اقتصادی در منطقه آسیا-اقیانوسیه متمرکز خواهد شد."

آقای اوباما این سخنان را تنها یک روز پس از آن ایراد کرد که به دستور او ۲۵۰۰ نیروی نظامی جدید آمریکایی به پایگاهی در شمال استرالیا اعزام شدند تا استحکامات دفاعی آمریکا در بخش آسیایی اقیانوس آرام قوی‌تر شود. اقدامی که همان موقع هم ناظران آن را پیامی جدی برای چین ارزیابی کردند.

این دکترین جدید را باراک اوباما از زمان ورود به کاخ‌سفید مد نظر داشت و هیلاری کلینتون، وزیر خارجه وقت هم بارها از آن یاد کرده بود؛ مانند یادداشت خانم کلینتون در نشریه فارن پالیسی در اکتبر سال ۲۰۱۱ که این چنین آغاز می‌‎شد: "آینده سیاست جهانی در آسیا شکل می‌گیرد نه در افغانستان و عراق."

از طرف دیگر در همان ایام، آمریکا با گسترش و پیشرفت روش‌های استخراج گاز و نفت از انقلابی در منابع انرژی فسیلی خود خبر داد و پیش‌بینی می‌شد که با بی‌نیازی کامل این کشور به نفت خاورمیانه و اعلام خروج تدریجی نیروهای این کشور از عراق و افغانستان کم‌کم باید شاهد سبک‌تر شدن حضور نظامی ارتش ایالات متحده در این منطقه و اعزام ناوگان‌های بیشتری به اقیانوس آرام بود.

پیش‌بینی که با قیام‌های پرشتاب در کشورهای مسلمان و سرنگونی دیکتاتورهایی چون بن علی، مبارک و قذافی، به یک باره معادلات نظم جهانی را تحت تاثیر قرار داد و با آغاز جنگ در سوریه و قدرت گرفتن داعش در عراق، آمریکا را ناچار به تمرکزی دوباره بر "جنگ علیه تروریسم" کرد.

حالا پس از 'شکست فیزیکی داعش' ژنرال متیس یک بار دیگر با اشاره به چین و تهدید خواندن این کشور از تغییر تمرکز سیاست دفاعی ارتش آمریکا خبر داده است. با این تفاوت که در ۱۰ سال گذشته، هم نظم جهانی دچار تغییرات ساختاری متاثر از رکود جهانی اقتصاد شده و هم با سرکارآمدن دونالد ترامپ و نگاه درون مرزی و ملی گرایانه او، جایگاه و قدرت رهبری آمریکا به عنوان برترین قدرت نظامی جهان با تلاطم بسیار روبرو شده است.