حملات اسرائیل در سینا نشانه گسترش روابطش با اعراب است

نیویورک تایمز در گزارشی مدعی شده ارتش مصر و اسرائیل برای حملات در صحرای سینا با یکدیگر همکاری و هماهنگی می‌کنند.
Image caption نیویورک تایمز در گزارشی مدعی شده ارتش مصر و اسرائیل برای حملات در صحرای سینا با یکدیگر همکاری و هماهنگی می‌کنند.

روزنامه نیویورک تایمز در شماره‌ای که آخر هفته منتشر شده گزارش دست اولی دارد که در آن دیوید کرکپاتریک خبرنگار این نشریه از "ائتلاف سری" میان اسرائیل و مصر خبر داده و گفته است حملات هوایی اسرائیل در مصر با چراغ سبز دولت در قاهره انجام می‌گیرد.

در این گزارش جزییات یک رابطه فوق سری و قابل توجه میان ارتش دو کشور ارائه شده است.

به نوشته این گزارشگر بیش از دو سال است که پهپادهای بی‌نشان اسرائیلی، هلیکوپترها و جت‌های این کشور کارزار هوایی مخفی در مصر به راه انداخته‌اند. بیش از صد حمله و همگی با موافقت عبدالفتاح السیسی رییس جمهوری مصر.

نویسنده نیویورک تایمز این توافق را به صلح مصر و اسرائیل در سال ۱۹۷۹ تشبیه کرده و آن را "صلحی سرد" خوانده است.

با این همه مصر و اسرائیل علنا به این همکاری اذعان نمی‌کنند.

حق نشر عکس EPA
Image caption گروه‌های شبه‌نظامی مسئولیت چند حمله در صحرای سینای مصر را برعهده گرفته‌اند

اساس این گزارش براین است که ارتش مصر که مدتی است برای مقابله با شورش اسلامگرایان در صحرای سینا دچار مشکل شده برای حل بحران خود به اسرائیل رو کرده است. رابطه‌ای که می‌تواند به نفع هر دو طرف باشد.

به نوشته این خبرنگار اسرائیل به قاهره و ارتش این کشور کمک کرده که بتواند در جنگی ۵ ساله علیه اسلامگرایان برتری پیدا کند.

اسرائیل نیز در نتیجه این همکاری توانسته هم امنیت مرزهایش را تقویت کند و هم ثبات کشور همسایه‌اش را.

به نظر می‌آید این گزارش براساس منابع اسرائیلی و غربی نوشته شده است. انتشار این گزارش در رسانه‌های مصر غوغا به پا کرده و تحلیل گران آن را "روزنامه‌نگاری غیرحرفه‌ای" و "خبر تقلبی" لقب داده‌اند.

حق نشر عکس Twitter
Image caption درماه‌های گذشته گروه "داعش در صحرای سینا" هدف حملات مرتب بوده است.

سخنگوی ارتش مصر تاکید دارد که تنها نیروهای امنیتی این کشورند که در جنگ با اسلامگرایان شرکت دارند.

چنین مشارکت نظامی، اگر واقعیت داشته باشد هم در مصر موضوعی بسیار حساس خواهد بود.

با این همه و با وجود حملات مکرر هواپیماهای بی‌سرنشین و یا باسرنشین، باید پرسید واقعا چه کسی پشت این حملات است.

گزارش نیویورک تایمز با تغییرات گسترده‌تر در منطقه نیز منطبق است اما گستره و تبعات آن هنوز مشخص نیست.

ائتلاف ضد ایران؟

اوج گرفتن ایران و افزایش نفوذ منطقه‌ای آن از خلیج فارس تا مدیترانه برای کشورهای زیادی از جمله عربستان سعودی، مصر و اردن نگران کننده است.

شرایط در سال‌های اخیر به نحوی پیش رفته که حتی برخی کشورهای میانه روی سنی و عرب به اسرائیل نزدیک‌تر شده‌اند. آنها هم مثل اسرائیل نگران نقش منطقه‌ای ایران و نقشه‌های هسته‌ای این کشور، و نیز عدم تمایل آمریکا برای مقابله با ایران در سال‌های اخیر بوده‌اند.

نشانه‌ها و گفتگوهای غیرعلنی با دیپلمات‌ها همه نشان می‌دهد که این بار این روابط حسنه اساس واقعی دارد.

حق نشر عکس Reuters
Image caption محمدالعیسی ا خیرا منکران نسل‌کشی یهودیان را محکوم کرد.

اخیرا محمد العیسی، دبیرکل اتحادیه جهانی مسلمانان که در عربستان مستقر است در نامه‌ای سرگشاده به مدیر موزه هولوکاست در واشنگتن، با قربانیان این نسل کشی در جنگ جهانی دوم همدلی کرد و منکران این واقعه را محکوم کرد.

این اقدام از سوی یک رهبر ارشد مذهبی در منطقه‌ای که سال ها پیشقراول انکار نسل‌کشی یهودیان بوده نشانه‌ای قابل توجه است.

اگر کسی بخواهد از سمت اعراب بیشتر به تغییرات در منطقه پی ببرد باید اتفاقات این‌چنینی را کنار هم بگذارد.

برعکس اسرائیلی‌ها، شاید به عقیده عده‌ای به اشتباه، علاقه‌مندند که در سخنرانی‌ها و جلسات خود اهمیت بهبود روابط خود با سنی‌های میانه‌رو را پررنگ‌تر نشان دهند.

بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل ماه نوامبر در موسسه چتم هاوس لندن درباره تحولات منطقه گفت: "خبر بد این است که در جنگ میان حامیان قرون وسطی و طرفداران مدرنیسم، قرون وسطایی‌ها به رهبری ایران درحال پیشروی‌اند. اما خبر خوب این است که مدرنیست‌ها هم به شکل بی‌سابقه‌ای درحال نزدیک شدن به اسرائیلند. این چیزی است که من فکر نمی‌کردم تا زنده‌ام به چشم ببینم با این حال ما به شدت در تلاشیم که ائتلافی موثر میان اسرائیل و کشورهای میانه‌روی سنی ایجاد کنیم تا بتوانیم با تجاوزات ایران مقابله کنیم و آن را تا جای ممکن عقب برانیم.

آقای نتانیاهو ادامه داد: "هرچه به خلیج فارس، یا آنطور که خودشان می‌گویند خلیج عربی نزدیک‌تر شوید می‌بینید که مخالفت با اسرائیل درحال کمرنگ شدن است. درباره آنچه در همسایگی ما می‌گذرد یعنی فلسطینی‌ها، هنوز موضعی سرسختانه دارند اما درحال منعطف شدن هستند."

اشاره به فلسطین در واقع همان عاملی است که وجهه واقعی‌تری به این بحث می‌دهد.

به ویژه اگر توجه کنیم که حتی وقتی دونالد ترامپ رییس جمهوری آمریکا اعلام کرد می‌خواهد سفارت خود را از تل‌آویو به بیت‌المقدس منتقل کند، واکنش رهبران سنی عرب سکوت بود.

با این حال در نگرش روشنفکران و مردم عادی جهان عرب نسبت به اسرائیل، نشانه کمتری از این "نرمش" دیده می می شود.

تناقض آمیز این که از نظر بسیاری تحلیل‌گران اکنون فرصت خوبی برای پیشبرد صلح میان اسرائیل و فلسطینی‌ هاست. فرصتی که می‌تواند با استفاده از حس همکاری حاکم میان اسرائیل و به اصطلاح عرب‌های میانه‌رو واقعیت پیدا کند.

با این وجود کشورهای سنی عرب هنوز از برخی سیاست‌های آقای نتانیاهو ناخرسندند. در اسرائیل نیز عده‌ای وضعیت فعلی را فرصتی از دست رفته می‌بینند.

به نظر می‌رسد دولت نتانیاهو می‌خواهد نشان دهد هم می‌تواند در زمینه صلح فلسطین و اسرائیل هیچ گامی برندارد و درعین حال رابطه‌اش را با کشورهای میانه‌روی عرب بهبود ببخشد.