جیکوب زوما احتمالا 'به زودی استعفاء می‌دهد'

آقای زوما (چپ) و سیرل رامافوسا (راست) روز چهارشنبه در جلسه هیات دولت کنار هم نشستند حق نشر عکس AFP/Getty Images
Image caption آقای زوما (چپ) و سیرل رامافوسا (راست) روز چهارشنبه در جلسه هیات دولت کنار هم نشستند

رهبر حزب حاکم در آفریقای‌جنوبی می‌گوید در حال مذاکره مستقیم با جیکوب زوما، رئیس‌جمهوری این کشور است تا راه‌حلی سریع برای انتقال قدرت پیدا کند. این نخستین نشانه رسمی از احتمال کناره‌گیری آقای زوما ظرف چند روز آینده است.

سیرل رامافوسا، معاون رئیس‌جمهور آفریقای‌جنوبی، روز چهارشنبه (هفتم فوریه - ۱۸ بهمن) ضمن تایید این گفتگوها از اعلام قریب‌الوقوع نتایج آن ظرف چند روز آینده خبر داده است.

ریاست‌جمهوری آقای زوما، ۷۵ ساله، در چند سال اخیر و هم‌زمان با طرح اتهام گسترده فساد مالی با چالش‌های فراوان روبرو بوده است.

ناظران تحولات آفریقا، پرتنش بودن اوضاع سیاسی در آفریقای‌جنوبی طی ۹ سال گذشته را یکی از دلایل افت رشد اقتصادی و کاهش سرمایه‌گذاری خارجی در این کشور ارزیابی می‌کنند.

فشارها برای کناره‌گیری آقای زوما از قدرت در دو ماه گذشته افزایش یافته است؛ به ویژه از ماه دسامبر گذشته که طی آن سیرل رامافوسا، به عنوان رهبر جدید حزب کنگره ملی آفریقا، ای‌ان‌سی، معرفی شد و آقای زوما از رهبری این حزب کنار رفت.

آقای رامافوسا گفته مذاکرات مستقیم با جیکوب زوما به پیدا کردن راه‌حل سریع برای انتقال قدرت بدون نزاع، نفاق و مناقشه کمک خواهد کرد.

هم‌زمان کنگره ملی آفریقا، حزب حاکم در آفریقای‌جنوبی، این مذاکرات را "پرثمر" ارزیابی کرده است که می‌تواند نشانی از تمایل آقای زوما برای کناره‌گیری از قدرت تلقی شود.

در همین حال، احزاب مخالف دولت در آفریقای‌جنوبی طرح استیضاح و "رای عدم‌اعتماد" به رئیس‌جمهور را به عنوان راه‌حل کنار گذاشتن آقای زوما دنبال می‌کنند.

بنیاد نلسون ماندلا، رهبر معنوی و رئیس‌جمهور فقید آفریقای‌جنوبی، هم خواستار استعفای آقای زوما شده است.

این بنیاد که ماموریت خودش را حفاظت از میراث مبارزات نلسون ماندلا تعریف کرده در بیانیه‌ای‌ آورده: "آفریقای‌جنوبی تحت ریاست آقای زوما شاهد غارت و چپاول نظام‌مند بوده و او باید هر چه زودتر از قدرت کنار برود".

بیشتر بخوانید

حق نشر عکس AFP
Image caption مجموعه اقامتی "گاندلا" که ملک شخصی جیکوب زوما است، کانون انتقادهای شدید از او در دو سال گذشته بوده است

روز گذشته، سه‌شنبه، پارلمان آفریقای‌جنوبی در اقدامی نادر سخنرانی سالانه رئیس‌جمهور در پارلمان را به تاخیر انداخت.

با وجود این دفتر ریاست‌جمهوری این کشور علت به تاخیر افتادن این سخنرانی را درخواست آقای زوما طرح کرد.

اندرو هاردینگ، گزارشگر بی‌بی‌سی در کیپ تاون آفریقای‌جنوبی می‌گوید فرآیند کنار گذاشتن آقای زوما از قدرت، که خیلی هم طولانی شده، را مردم این کشور اصطلاحا "زِگسیت" لقب داده‌اند. استعاره‌ای که بعد از خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا (برگزیت) وارد ادبیات سیاسی جهان شده است.

انتخابات آتی ریاست‌جمهوری در آفریقای جنوبی قرار است سال آینده میلادی، ۲۰۱۹، برگزار شود و مطابق قانون اساسی این کشور، آقای زوما دیگر مجاز به ثبت نام در آن نخواهد بود.

در جریان انتخابات پارلمانی سال ۲۰۱۶ حزب حاکم، کنگره ملی آفریقا، کرسی‌های فراوانی را به دموکرات‌ها و احزاب مخالف دولت واگذار کرد چرا که آنها با شعار مبارزه با فساد وارد میدان شدند.

اکنون آقای رامافوسا تلاش می‌کند با نشان دادن خود به عنوان مدافع کارزار سیاسی مبارزه با فساد، چهره حزبش را دوباره برای انتخابات ریاست‌جمهوری سال آینده ترمیم کند.

ریاست‌جمهوری جیکوب زوما در ۹ سال گذشته و همزمان با طرح اتهام‌های گسترده فساد مالی با بحران مشروعیت روبرو بوده است.

مناسبات او با خانواده متمول هندی‌تبار گوپتا در اذهان عمومی آقای زوما و دولت او را "دست‌نشانده و مرعوب" ترسیم کرده هر چند هم او و هم خانواده گوپتا هرگونه تلاش برای تاثیرگذاری بر سیاست‌های دولت را بارها تکذیب کرده‌اند.

در همین حال، بحران اقتصادی و نرخ بیکاری ۲۸ درصدی در این کشور آفریقایی یکی دیگر از علل نارضایتی عمومی از آقای زوما بوده است.

اتهام‌های فساد اقتصادی و کسب ثروت از راه قدرت هم همواره آقای زوما را حتی پیش از به قدرت رسیدن احاطه کرده بوده است:

  • ۲۰۰۵: آقای زوما در این سال با اتهام فساد و زد و بند در جریان یک معامله تسلیحات نظامی به ارزش چند میلیارد دلار به سال ۱۹۹۹ روبرو شد اما پیگیری این پرونده با به قدرت رسیدن او در سال ۲۰۰۹ مسکوت ماند.
  • ۲۰۱۶: در این سال دادگاه آقای زوما را مستحق ۱۸ مورد اتهام در ارتباط با این معامله تسلیحاتی دانست و او را به فساد مالی متهم کرد
  • ۲۰۱۶: متعاقب پرونده معامله تسلیحاتی چند میلیارد دلاری، دادگاه آقای زوما را به استفاده غیرمجاز از پول خزانه برای بازسازی خانه مجلل خود محکوم کرد - آقای زوما در پی حکم دادگاه این پول را به خزانه بازگرداند.
  • ۲۰۱۷: سال گذشته مدعی العموم آفریقای جنوبی درخواست تشکیل یک کمیته تحقیق و تفحص درباره اتهام "زد و بندها" میان آقای زوما و خانواده متمول گاپوتا را طرح کرد - اتهامی که هم آقای زوما و هم خانواده گاپوتا آن را قویا رد کرده‌اند.
  • ۲۰۱۸: آقای زوما با تشکیل این کمیته تحقیق و تفحص موافقت کرد

موضوعات مرتبط