از فرمانده سپاه تا انبار حزب‌الله؛ گاهشمار حملات اسرائیل در سوریه

عکس آرشیوی حق نشر عکس AFP
Image caption عکس آرشیوی

کمی پیش از آنکه سرکوب خونبار اعتراضات و روی آوردن مخالفان به اسلحه، سوریه را به جنگ داخلی بکشاند، محافل دیپلماتیک از احتمال آغاز مذاکرات صلح میان اسرائیل و سوریه می‌گفتند.

البته تمایل بنیامین نتانیاهو به برگزاری مذاکرات بدون قید و شرط بود، در حالی که دولت بشار اسد می‌خواست ابتدا بلندی‌های جولان به سوریه بازگردانده شود.

بلندی‌های جولان از زمان شکل‌گیری اسرائیل بارها صحنه درگیری‌هایی بوده است و با وجود قطعنامه سازمان ملل، اسرائیل حاضر به عقب‌نشینی از مناطق اشغال شده آن نیست.

بارها میان اسرائیل و سوریه مذاکراتی بر سر این اراضی انجام شده که آخرین آنها به میانجیگری ترکیه بود، ولی به نتیجه نرسید.

ابراز تمایل دولت‌های اسرائیل و سوریه در سال ۲۰۰۹ هم صلحی به بار نیاورد و با تبدیل شدن ناآرامی‌های سوریه به یک جنگ تمام عیار بارها گزارش‌هایی از حملات اسرائیل به اهدافی در خاک سوریه منتشر شده است.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption ادامه اشغال بلندی‌های جولان عامل ادامه خصومت بین سوریه و اسرائیل بوده است

در مورد حملات اسرائیل در سوریه اطلاعات قطعی کمی وجود دارد. از طرفی اسرائیل در بسیاری از موارد رسما عملیات این چنینی خود را رد یا تایید نمی‌کند و از طرف دیگر هم سوریه و متحدانش هم اطلاعات چندانی درباره میزان خسارت‌ها و تلفات حملات اسرائیل منتشر نمی‌کنند.

مروری بر حملاتی که اسرائیل در این سال‌ها در سوریه انجام داده نشان می‌دهد هدف مستقیم اسرائیل، همچنان که بارها درباره‌اش ابراز نگرانی کرده، قدرت گرفتن حزب‌الله لبنان و ایران در سوریه است.

چنان که سوابق حملات نشان می‌دهد در سال گذشته میلادی و با عقب رانده شدن مخالفان مسلح بشار اسد و اسلام‌گرایان افراطی چون داعش، حملات اسرائیل در سوریه تشدید شده است.

اسرائیل حملاتی را نیز به تلافی پرتاب خمپاره یا اقدامات پدافند هوایی سوریه انجام داده است.

۲۰۱۸

  • اسرائیل اعلام کرد در شب ٩ مه یک "حمله گسترده" به اهداف ایرانی انجام داده است. بنا به اعلام اسرائیل این حمله واکنش به حملاتی راکتی به مواضع نظامی اسرائیل در بلندی‌های جولان بود. اسرائیل سپاه پاسداران را متهم به انجام این حملات کرد، اما ارتش سوریه گفته است که به حملات اسرائیل پاسخ داده. رسانه‌های ایرانی گزارش کردند این درگیری میان سوریه و اسرائیل رخ داده است. این تبادل آتش یک روز پس از خروج آمریکا از توافق هسته‌ای انجام شد.
  • دولت سوریه در ٨ مه از حمله اسرائیل به منطقه‌ای در جنوب دمشق خبر داد. منابع سوری وابسته به مخالفان بشار اسد از احتمال کشته و زخمی شدن نیروهای سپاه پاسداران خبر دادند. اسرائیل در این باره سکوت کرد و منابع رسمی سوری گفتند این حمله تنها به تاسیسات سوری خسارت‌هایی زده است.
  • در ٢٣ آوریل اسرائیل اعلام کرد خمپاره‌ای از سوریه به نزدیکی بلندی‌های جولان شلیک شد، که ارتش اسرائیل گفت به تلافی آن به یک واحد توپخانه سوریه حمله کرد.
  • در ٩ آوریل حمله‌ای موشکی به پایگاه تی-۴ در شمال شرق دمشق انجام شد، که ایران از کشته شدن چهار نیروی خود در آن خبر داد. ایران و سوریه اسرائیل را مسئول این حملات دانستند. روسیه نیز اسرائیل را عامل حمله دانست. آمریکا نقش داشتن در این حمله را رد کرد.
حق نشر عکس Tasnim
Image caption ایران اسرائیل را مسئول کشته شدن چهار نیروی خود در پایگاه تی-۴ می‌داند
  • اسرائیل در ۱۰ فوریه برای اولین بار اعلام کرد که به اهدافی ایرانی در سوریه حمله کرده است. در این روز پدافند هوایی سوریه دست کم یک جنگنده اف-۱۶ اسرائیلی را سرنگون کرد. اسرائیل اعلام کرد پهپادی ایرانی را در آسمانش سرنگون کرده، اما ایران این ادعا را رد کرد.
  • پیشتر در ۷ فوریه هم منابع سوری از حمله هواپیماهای اسرائیلی به اهدافی در حومه دمشق خبر دادند.
  • در ۹ ژانویه نیز ارتش سوریه اعلام کرد که هواپیماهای اسرائیلی به مواضعی نظامی در قطیفه و طبرا حمله کردند.
حق نشر عکس Reuters
Image caption جنگنده اسرائیلی که در شمال اسرائیل سقوط کرد

۲۰۱۷

  • در ۲ دسامبر هم ارتش سوریه گفت توانسته است دو موشک اسرائیلی را که به سمت یک هدف نظامی دولتی در دمشق شلیک شده بودند، رهگیری و خنثی کند.
  • در ۱۶ اکتبر اسرائیل اعلام کرد که به تلافی آتشباری پدافند هوایی سوریه به هواپیماهای شناسایی اسرائیل، واحدهای ضدهوایی سوریه را هدف گرفته است.
  • در ۲۲ سپتامبر هم سوریه اسرائیل را متهم کرد که به اهدافی در اطراف فرودگاه بین‌المللی دمشق حمله کرده است.
  • این حملات به انفجار و آتش‌سوزی بزرگی منجر شد. گروه ناظر حقوق بشر سوریه اعلام کرد هدف حمله انبار مهمات حزب الله لبنان بوده است.
  • در ۷ سپتامبر ارتش سوریه اعلام کرد هواپیماهای اسرائیلی با شلیک چند موشک به پایگاه نظامی در نزدیکی مصیاف دو نفر از نیروهای این پایگاه را کشته و خساراتی وارد کرده‌اند.
  • در ۲۴ ژوئن ارتش اسرائیل اعلام کرد که به دنبال شلیک خمپاره‌هایی از خاک سوریه، دو تانک ارتش سوریه را در حمله‌ای نابود کرده است.
حق نشر عکس EPA
Image caption نیروهای ارتش سوریه هدف ائتلاف آمریکا نیز قرار گرفته‌اند

۲۰۱۶

  • در ماه دسامبر اسرائیل به اهدافی در نزدیکی المزه حمله موشکی کرد.
  • در ۳۰ نوامبر سوریه اعلام کرد اسرائیل به اهدافی در نزدیک دمشق حمله کرده است.
  • در ۱۳ سپتامبر اسرائیل به اهدافی در منطقه قنیطره حمله کردند. اعلام شد این حمله واکنشی به شلیک توپخانه به بلندی‌های جولان تحت کنترل اسرائیل بود. سوریه اعلام کرد در پدافند هوایی یک پهپاد اسرائیلی را سرنگون کرده است.

۲۰۱۵

  • در ۲۰ دسامبر سمیر قنطار، شبه نظامی مشهوری که حدود ۳۰ سال در اسرائیل زندانی بود، در حمله‌ای در نزدیکی دمشق کشته شد. حزب الله این اسرائیل را عامل این حمله دانست.
  • در ۲۷ سپتامبر ارتش اسرائیل اعلام کرد که به دنبال شلیک راکت‌هایی از سوریه دو مقر ارتش سوریه را هدف گرفته است.
  • در ۱۸ ژانویه حمله اسرائیل به بلندی‌های جولان به کشته شدن شش عضو حزب الله لبنان و یک فرمانده سپاه پاسداران ایران منجر شد. به جز سرتیپ محمدعلی الله دادی، مرگ جهاد مغنیه نیز مهم تلقی شد، چرا که او پسر عماد مغنیه، از فرماندهان ارشد حزب‌الله لبنان بود.
  • حزب‌الله لبنان به تلافی این حمله اسرائیل دو سرباز اسرائیلی را در حمله به گشتی‌های اسرائیل در نزدیکی مرز لبنان کشت.
حق نشر عکس Mehr
Image caption جهاد مغنیه، فرزند یکی از فرماندهان سابق حزب‌الله در کنار قاسم سلیمانی
  • در ماه‌های ژوئیه و اوت نیروهای اسرائیلی به اهدافی نظامی، از جمله به یک گروه فلسطینی حامی بشار اسد حمله کردند. یک سرباز ارتش سوریه در این حملات کشته شد.

۲۰۱۴

  • در ۷ دسامبر نیز سوریه اسرائیل را متهم کرد که با استفاده از جنگنده‌هایش اهدافی را در حومه دمشق زده است.
  • در ۲۳ سپتامبر ارتش اسرائیل اعلام کرد یک جنگنده سوری را که به حریم هوایی اسرائیل وارد شده بود سرنگون کرده است.
  • در ۲۳ ژوئن اسرائیل به مواضع ارتش سوریه حمله هوایی کرد و ۹ هدف نظامی را زد. اسرائیل اعلام کرد این حمله به دنبال کشته شدن یک نوجوان ۱۵ ساله اسرائیلی در آتشباری از خاک سوریه بوده است.

۲۰۱۳

  • در ۲ و ۳ مه اسرائیل به یک مرکز تحقیقات نظامی و همچنین انبار مهماتی در نزدیک دمشق حمله کرد. اسرائیل اعلام کرد هدف حمله محموله موشکی بود که قرار بود به حزب الله لبنان داده شود.