نخستین 'رئیس زن' سیا کیست؟

جینا هسپل به نظرات سخت‌گیرانه در امور اطلاعاتی شهرت دارد حق نشر عکس AFP PHOTO / CENTRAL INTELLIGENCE AGENCY/HANDOUT
Image caption جینا هسپل به نظرات سخت‌گیرانه در امور اطلاعاتی شهرت دارد

جینا هسپل، یکی از افسران برجسته اطلاعاتی سازمان سیا که دونالد ترامپ او را به عنوان جانشین مایک پمپئو نامزد ریاست جدید این سازمان جاسوسی کرده، در صورت تصویب کنگره، نخستین زن در تاریخ آمریکا خواهد بود که به این مقام می‌رسد.

او یکی از باسابقه‌ترین افسران سیا است که ۳۰ سال سابقه کار اطلاعاتی دارد. با وجود این، رسانه‌های آمریکا از او به عنوان چهره مناقشه‌برانگیزی یاد می‌کنند چرا که گفته شده او از حامیان شکنجه در بازجویی‌های سیا است و همچنین این سازمان تحت نظر او یک زندان مخفی در تایلند دایر کرده بوده است.

این گزارش‌ها مربوط به سال ۲۰۰۲ (یک سال پس از حملات یازدهم سپتامبر) است که طی آن ادعا شده بود سیا با دایر کردن یک زندان مخفی در تایلند، بازداشت شدگان و مظنونان عضویت در گروه القاعده را شکنجه میکرده است.

بنابر این گزارش‌ها، ماموران سیا در این زندان‌های مخفی که به "مراکز سیاه" شهرت یافته بودند از "روش‌های پیشرفته بازجویی" استفاده می‌کرده‌اند؛ روش‌هایی چون ایجاد حالت خفگی مصنوعی با ریختن آب بروی صورت زندانی.

این "مراکز سیاه" با به قدرت رسیدن باراک اوباما، رئیس جمهوری سابق آمریکا و مخالفت او با شکنجه تعطیل شد هر چند دونالد ترامپ، رئیس جمهوری کنونی پس از راه یافتن به کاخ‌ سفید نسبت به استفاده از روش‌های سخت‌گیرانه با هدف پیشگیری از حملات تروریستی در خاک آمریکا ابراز تمایل کرده است.

به همین علت نامزدی جینا هسپل به عنوان گزینه جدید ریاست سازمان سیا با واکنش وکلای حقوق بشری چون کریستوفر اندرز، معاون دفتر واشنگتن اتحادیه دفاع از حقوق مدنی آمریکا (که یک نهاد غیردولتی است) روبرو شده که به نیویورک تایمز گفته این انتخاب "بسیار نگران‌کننده" است.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption سازمان سیا عهده‌دار فعالیت‌های جاسوسی و اطلاعاتی فرامرزی و پیش‌گیری از تهدیدهای بین‌المللی علیه ایالات متحده است

بر اساس گزارش‌های رسانه‌های آمریکایی، جینا هسپل به عنوان یک افسر مخفی در سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا در سال ۲۰۰۲، روی پرونده شکنجه دو مظنون تروریستی کار کرد. او بعدا در عملیات امحاء نوارهای ویدیویی که از این جلسات بازجویی خشن و وحشیانه آنها در یک زندان مخفی در تایلند ثبت و ضبط شده بود شرکت کرده بود.

از همین رو، روز سه‌شنبه (سیزدهم مارس / ۲۲ اسفند) و پس از آن که دونالد ترامپ، وزیر خارجه خود، رکس تیلرسون، را از کار برکنار کرد و مایک پمپئو، رئیس سازمان سیا را به عنوان جایگزین او معرفی کرد، بسیاری از نمایندگان کنگره آمریکا با شنیدن نام جین هسپل، شگفت‌زده شدند.

خود او اما با صدور اطلاعیه‌ای گفت: "من از رئیس‌جمهور ترامپ به علت چنین فرصتی سپاسگزارم و از این که او به من اعتماد کرده و مرا به عنوان رئیس آتی سازمان مرکزی اطلاعات معرفی کرده قدردانم. اگر صلاحیتم تایید شود، تمام تلاش خودم را به کار خواهم گرفت تا انتظارات اطلاعاتی رئیس جمهور را تامین کنم."

هم‌زمان، تارا مک‌کلوی، گزارشگر کاخ سفید بی‌بی‌سی در واشنگتن می‌گوید خانم هسپل به عنوان یک افسر اطلاعاتی به دیدگاه‌های سختگیرانه شهرت دارد؛ او مسئول اداره "مرکز سیاه سیا" در تایلند بود، جایی که زندانیان با روش خفگی مصنوعی شکنجه می‌شدند و حالا دوباره برای رئیس جمهوری کار خواهد کرد که نسبت به آن گزارش‌ها دیدگاهی متفاوت دارد.

آقای ترامپ در گذشته از تمایلش برای به کارگیری دوباره از شکنجه‎هایی چون ایجاد غرق شدگی تصنعی، سخن گفته بود که با مخالفت جیمز متیس، وزیر دفاع، روبرو شده بود.

بیشتر بخوانید

بازداشتگاه مخفی سیا در تایلند مسئول بازجویی از دو مظنون القاعده به نام‌های ابوزبیده و عبدالرحیم النشیری بود.

اسناد طبقه‌بندی سیا نشان می‌دهد که در جریان بازجویی از آقای الزبیده، بارها سر او به دیوار کوبانده شده بود و در طول یک ماه ۸۳ بار در شرایط غرق مصنوعی قرار داده شده بود.

بازجویان همچنین او را به اجبار بیدار نگه داشته بودند و از روش‌های سختگیرانه دیگری علیه او استفاده کرده بودند اما در نهایت به این نتیجه رسیده بودند که الزبیده "اطلاعات خاصی" برای فاش کردن ندارد.

پخش این فایل در دستگاه شما پشتیبانی نمی شود.
مصاحبه با رئیس سازمان سیا

غرق مصنوعی (Waterboarding) روشی است که طی آن بازجویان با ایجاد احساس غرق‌شدگی مظنون را شکنجه می‌دهند. در این روش، فرد مورد بازجویی روی تخت بسته می‌شود و در حالی که روی دهان او پارچه‌ای قرار داده شده آن قدر آب بروی صورتش ریخته می‌شود که او احساس می‌کند ریه‌هایش پر از آب شده و در آستانه خفه شدن است.

بنابر گزارش روزنامه نیویورک تایمز خانم جینا هسپل افسری بوده که در آن هنگام دستور امحاء نوارهای ضبط شده این بازجویی‌ها در بازداشتگاه مخفی سیا در تایلند را صادر کرده بوده است.

در همین حال، سوابق اداری او در سازمان سیا بیانگر آن است که خانم هسپل از تجربه گسترده‌ای در زمینه جاسوسی بین‌المللی برخوردار است و بارها مدیریت پروژه‌های مختلف برون‌مرزی را برعهده داشته است.

او همچنین در دفتر مرکزی سازمان سیا در واشنگتن به عنوان معاون رئیس، بر اداره امور مخفی ملی مدیریت داشته است.

جینا هسپل همچنین از جرج اچ‌دبلیو بوش، رئیس‌جمهور اسبق آمریکا مدال افتخار به علت فعالیت‌هایش در امور ضدتروریسم دریافت کرده است، این مدال بالاترین جایزه است که کاخ‌سفید به کارمندان دولت به علت خدمات‌شان اهدا می‌کند.