آیا ترامپ می‌تواند 'خیلی زود' نیروهای آمریکایی را از سوریه خارج کند؟

ارتش آمریکا در سوریه حق نشر عکس Getty Images
Image caption ارتش آمریکا در سوریه

آمریکا تنها بازیگر در میدان جنگ شلوغ سوریه نیست اما یکی از عوامل مهم آن است.

نیروهای آمریکایی و متحدان محلی آنها بخش بزرگ و استراتژیکی از منطقه شرقی کشور را در اختیار دارند و در همین محدوده است که کم و بیش داعش را کاملا نابود کرده‌اند.

کاخ سفید حالا می‌گوید ارتش آمریکا اگرچه تا پایان ماموریت خود برای نابودی داعش در سوریه خواهد ماند اما این کار زمان زیادی نخواهد برد.

تا اینجای کار چیزی بیشتر از این درباره این موضوع مشخص نیست چرا که رییس جمهوری آمریکا فی‌البداهه سیاست سوریه را بازنویسی کرده و اعلام کرده است که نیروهای آمریکایی به زودی این کشور را ترک می‌کنند.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption یک سنگر نظامی آمریکا در سوریه، عکس از ماه آوریل ۲۰۱۸

باوجود موفقیت عملیات جنگی علیه داعش، پایان دادن به آن به سرعتی که رییس جمهوری می‌خواهد ساده نخواهد بود. نیروهای باقی‌مانده نشان داده‌اند که سرسخت‌اند.

از سوی دیگر کردها، متحدان مهم آمریکا در منطقه جنگ با داعش را رها کرده‌اند تا بتوانند به هم‌قطاران خود در شمال ترکیه که هدف حملات متحد دیگر آمریکا یعنی ترکیه قرار گرفته‌اند کمک کنند.

ماجرا پیچیده است و جنگ زمینی علیه داعش از ماه گذشته متوقف شده است.

با این همه حتی اگر لحظه "پیروزی" در این جنگ فرابرسد نگرانی پنتاگون این است است که خروج کامل نیروهای آمریکایی از سوریه خلاء خطرناکی به جا بگذارد.

این کار عملا منطقه تحت کنترل آمریکا در سوریه را در اختیار بشار اسد رهبر فعلی سوریه و حامی روس او خواهد گذاشت و معادل خیانت به متحدان سوری آمریکا و خنثی کردن تلاش‌هایی خواهدبود که برای تاثیر در وضعیت پس از جنگ با توجه به منافع آمریکا و متحدان محلی‌اش انجام گرفته است.

خروج از سوریه درعین حال استراتژی دولت آمریکا در کمک به ثبات مناطق جنگ زنده و جلوگیری از بازگشت داعش را مختل می‌کند. همینطور به ایران اجازه می‌دهد که نفوذ قابل توجهی را که در حال حاضر در سوریه و منطقه دارد بازهم افزایش دهد و تلاش‌های تهران برای برقراری مسیر زمینی برای تامین تدارکات در سوریه و لبنان از طریق عراق را تسهیل خواهد کرد.

این موضوع هم اسراییل را به شدت نگران می‌کند که تمایلی به حضور نظامی ایران در مرزهایش ندارد و هم عربستان سعودی را که بزرگترین رقیب منطقه‌ای ایران است.

محمد بن سلمان ولیعهد عربستان سعودی حضور نیرویهای آمریکایی در سوریه را آخرین سنگر دربرابر گسترش منطقه‌ای نفوذ ایران است.

طرفداران تندروی در سیاست خارجی آمریکا که موضع دونالد ترامپ در قبال ایران و برنامه هسته‌ایش تحسین کرده‌اند رک حرفشان را می‌زنند. مارک دبویتز مدیر اجرایی بنیاد دفاع از دموکراسی در واشنگتن می‌گوید دونالد ترامپ نمی‌تواند به ایران اجازه پیروزی در سوریه را بدهد و بتواند درعین حال استراتژی موفقی در قبال ایران داشته باشد.

دونالد ترامپ ممکن است به جز وعده‌ای که داده، دلیل خوبی هم برای خروج از جنگ پردردسر خاورمیانه داشته باشد.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption رکس تیلرسون وزیر خارجه سابق آمریکا بعد از سفر کوتاهی به خاورمیانه از کار اخراج شد.

نمونه تعهد بی‌فرجام آمریکا به افغانستان پیش روی رییس جمهوری آمریکاست و معتقد است کشورش سودی از تریلیون‌ها دلاری که در افغانستان خرج می‌کند نمی‌برد.

او می‌گوید به سعودی‌ها گفته است اگر می‌خواهند آمریکا در سوریه بماند احتمالا خرجش را باید تقبل کنند.

در حقیقت همین احتمالا می‌تواند رویکرد کلی دونالد ترامپ را به سیاست خارجی روشن کند: تراکنشی و کوتاه‌مدت، متمرکز بر اهداف قابل تحقق در زمان حال و نه یک استراتژی جامع برای عبور از شرایط دشوار تاریخی.

رکس تیلرسون وزیر خارجه سابق او در عوض در این رویکرد بلند مدت خوب عمل می‌کرد.

چند ماه پیش از اینکه آقای تیلرسون به دست رییس جمهوری اخراج شود، وزیر خارجه سابق دلایل ضروری بودن حضور نیروهای آمریکایی در سوریه بعد از شکست داعش را شرح داد.

با این همه آقای تیلرسون باخت و مشخص نیست ژنرال‌های ترامپ سرنوشت بهتری از او داشته باشند.

موضوعات مرتبط