ظریف در تماس با بوریس جانسون از حملات سوریه انتقاد کرد

محمدجواد ظریف حق نشر عکس Getty Images
Image caption محمدجواد ظریف اقدام به حمله قبل از ورود بازرسان سازمان منع سلاح های شیمیایی را سوال‌برانگیز خوانده است

محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران در تماس تلفنی با بوریس جانسون، همتای بریتانیایی خود حمله اخیر آمریکا، بریتانیا و فرانسه به سوریه را حملاتی "خودسرانه" خوانده و آن را محکوم کرده است.

آقای ظریف اقدام به حمله قبل از ورود بازرسان سازمان منع سلاح های شیمیایی را سوال‌برانگیز دانسته و گفته است حملاتی که "به بهانه سلاح شیمیایی به سوریه انجام شد، درست در مقاطعی بود که ارتش سوریه دست برتر را در مقابل تروریست‌ها داشت و آنها را در آستانه شکست قرار داده بود."

وزیر خارجه ایران به همتای بریتانیایی خود گفت "هیچ کشوری به طور خودسرانه حق اجرای مقررات تنبیهی علیه سایر کشورها را خارج از موازین بین‌المللی ندارد."

ساعاتی پیش بوریس جانسون، وزیر امور خارجه بریتانیا در گفت‌وگو با بی‌بی‌سی اذعان کرد که حملات اخیر به رهبری آمریکا در خاک سوریه، مسیر جنگ در این کشور را تغییر نخواهد داد.

آقای جانسون امروز یکشنبه ۱۵ آوریل در مصاحبه با بی‌بی‌سی گفت که پیامد ناگوار محدود کردن حملات به تاسیسات شیمیایی سوریه این است که جنگ همچون گذشته ادامه خواهد داشت.

به گفته آقای جانسون، بشار اسد، رئیس جمهور سوریه مصمم است که راه خود به برقراری نوعی صلح را با "سلاخی" ادامه دهد.

آقای جانسون از روسیه خواسته است تا متحدش، دولت سوریه را به پای میز گفت‌و‌گو در مذاکرات مورد حمایت سازمان ملل در ژنو بیاورد.

هم‌زمان جرمی کوربین، رهبر حزب کارگر، حزب مخالف دولت در بریتانیا که قبلا حمله به سوریه را "از نظر قانونی سوال برانگیز" خوانده بود، به بی‌بی‌سی گفت که دخالت نظامی در سوریه تنها در صورتی قابل تایید است که با حمایت سازمان ملل متحد انجام شود.

وزارت دفاع آمریکا روز شنبه اعلام کرد که حملات آمریکا، بریتانیا و فرانسه به سه مرکز در نزدیکی حمص و دمشق "برنامه تسلیحات شیمیایی سوریه را سال‌ها به عقب برده است."

بیشتر بخوانید:

حق نشر عکس PA
Image caption آقای جانسون از روسیه خواست تا متحدش، سوریه را به پای میز گفت‌و‌گو در مذاکرات مورد حمایت سازمان ملل در ژنو بیاورد

پیشتر دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، به دولت سوریه هشدار داده بود در صورتی که این کشور بار دیگر دست به حمله شیمیایی بزند، آمریکا آماده است تا مجددا به سوریه حمله کند.

سوریه انجام چنین حمله‌ای را تکذیب می‌کند و روسیه آن را صحنه‌سازی مخالفان برای مقصر جلوه دادن دولت سوریه می‌داند.

هم‌زمان گزارش‌ها حاکی از تلاش‌های تازه در شورای امنیت سازمان ملل متحد است تا یک تحقیقات مستقل درباره ادعاها در خصوص استفاده سوریه از سلاح شیمایی مورد بررسی قرار گیرد.

آمریکا، بریتانیا و فرانسه که به اهدافی در سوریه حمله کردند پیش‌نویس قطعنامه‌ای را در این باره در این شورا منتشر کردند.

این پیش‌نویس همچنین خواستار گزارشی از سوی سازمان منع استفاده از سلاحهای شیمیایی ( OPCW) ظرف مدت سی روز شده است. این سازمان یک هفته پیش گروهی را برای تحقیق درباره حمله شیمایی در دوما به این منطقه اعزام کرده است.

این تحولات کمی پس از آن صورت گرفته است که آمریکا به همراه بریتانیا و فرانسه "قلب برنامه تسلیحات شیمیایی" حکومت سوریه را هدف قرار داده و می‌گویند آن را "فلج" کرده‌اند.

همزمان تلاش روسیه در شورای امنیت سازمان ملل متحد برای محکوم کردن این حملات ناکام مانده است.

حق نشر عکس Getty Images

عملیات "دقیق، قاطع و موثر"

وزارت دفاع آمریکا، پنتاگون، روز شنبه (۱۴ آوریل) اعلام کرد که حملات هوایی به حداقل سه مرکز در نزدیکی حمص و دمشق "برنامه تسلیحات شیمیایی سوریه را سالها به عقب برده است."

ژنرال کنت مک‌کنزی، از مقامات ارشد پنتاگون، در یک کنفرانس خبری اعلام کرد که این عملیات "دقیق، قاطع و موثر" انجام شده است؛ او گفت به ویژه با بمباران یک مرکز تحقیقات و توسعه در محله برزه واقع در شمال دمشق "قلب" برنامه شیمیایی ارتش سوریه هدف قرار گرفت.

ژنرال آمریکایی گفت که پدافند هوایی سوریه نتوانست هیچ موشک یا هواپیمایی را ره گیری و سرنگون بکند؛ ژنرال مک‌کنزی گفت سیستم دفاع هوایی روسیه واکنشی نشان نداد اما پدافند هوایی سوریه - عمدا پس از پایان بمباران ها - ۴۰ موشک شلیک کرد.

پیشتر و پس از این حملات رئیس جمهوری آمریکا، نیز در توییتی از این عملیات تمجید کرد و گفت: "حمله شب گذشته به بهترین نحو انجام شد. از فرانسه و بریتانیا به خاطر درایت و قدرت خوب نظامی شان قدردانی می شود. نتیجه ای بهتر از این بدست نمی آمد. ماموریت انجام شد."

این در حالیست که وزارت دفاع روسیه می‌گوید پدافند هوایی سوریه از مجموع ۱۰۳ موشک شلیک شده، ۷۱ موشک را ره گیری و نابود کرده است. روسیه می گوید عملیات آمریکا و بریتانیا را زیر نظر داشته اما عملیات فرانسه را دنبال نکرده است. مقامات روس می‌گویند بنا بر گزارش های مقدماتی، پرسنل نظامی یا اشخاص غیرنظامی کشته یا زخمی نشده اند.

ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه، قویا اقدام آمریکا و متحدانش را محکوم کرده است. روسیه پیشتر هشدارداده بود که اگر پرسنل نظامی این کشور آسیب ببینند، دست به اقدام تلافی جویانه خواهد زد.

حق نشر عکس AFP
Image caption فقط چین و بولیوی و روسیه به پیش نویس رای مثبت دادند

بحث در شورای امنیت

روز شنبه (۱۴ آوریل) روسیه تلاش کرد که با تصویب یک قطعنامه در شورای امنیت سازمان ملل متحد اقدام آمریکا و متحدانش را محکوم کند اما پیش نویس قطعنامه در برابر هشت رای منفی و چهار رای ممتنع به جایی نرسید؛ چین، بولیوی و روسیه به پیش نویس رای مثبت دادند.

جلسه شورای امنیت همچنین شاهد جدال لفظی مجدد نمایندگان آمریکا و روسیه بود. واسیلی نبنزیا، نماینده روسیه، گفت وقت آن رسیده است که آمریکا بفهمد استفاده از زور در عرصه بین المللی باید مطابق منشور ملل متحد باشد." او سیاست آمریکا را "استعمار نو" خواند.

نیکی هیلی، نماینده آمریکا، در واکنش روسیه را به انتشار اطلاعات غلط و تقلا برای حمایت از بشار اسد متهم کرد و گفت حملات نه برای تلافی یا نمایش قدرت، بلکه برای نابودی توانایی نیروهای سوری در استفاده از تسلیحات شیمیایی بوده است.

خانم هیلی گفت: "ما اطمینان داریم که برنامه تسلیحات شیمیایی سوریه را فلج کرده ایم. ما آماده ایم که اگر حکومت سوریه آن قدر احمق باشد که دوباره اراده را محک بزند، این فشار را ادامه بدهیم."

بشار جعفری، نماینده سوریه، هم ضمن محکوم کردن حملات، گفت آمریکا و متحدانش باید منشور ملل متحد را بخوانند؛ او سه نسخه از منشور ملل متحد را نشان داد و گفت دو نسخه به انگلیسی و یکی به فرانسه است.

بشار جعفری همچنین گفت آمریکا با فلسفه "یا با ما، یا بر ما" باعث بازگشت جنگ سرد شده است. وی افزود او گفت مرکز ادعایی تولید تسلیحات شیمیایی در برزه پیش از این بازرسی شده بود.

بشار اسد، رئیس جمهوری سوریه، در پاسخ به حملات هوایی آمریکا، بریتانیا و فرانسه گفته است که این حملات سوریه و مردم این کشور را بیشتر از همیشه به مقابله با تروریسم در کشور مصمم کرده است. رئیس جمهوری سوریه این سخنان را در تماسی تلفنی با حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران بیان کرد.