مایک پامپئو وزیر خارجه جدید آمریکا شد

مایک پومپئو اوایل ماه جاری در دیداری محرمانه با کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی دیدار کرد حق نشر عکس Sarah Sanders/Twitter
Image caption مایک پومپئو اوایل ماه جاری در دیداری محرمانه با کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی دیدار کرد

با وجود نگرانی از بالا گرفتن اختلاف‌ها بر سر رای اعتماد به مایک پومپئو، سناتورهای آمریکایی با ۵۷ رای موافق در برابر ۴۲ مخالف، او را جایگزین رکس تیلرسون، وزیر خارجه برکنار شده کردند.

آقای پومپئو که پس از ورود دونالد ترامپ به کاخ‌سفید به عنوان رئیس سازمان مرکزی اطلاعات (سیا) سال گذشته هم از سنا رای اعتماد گرفته بود، پس از آن که رئیس‌جمهوری رکس تیلرسون، وزیرخارجه سابق، را با انتشار توییتی برکنار کرد به عنوان جایگزین او به سنا معرفی شده بود.

اکنون آقای پومپئو که بسیاری از دموکرات‌ها او را "جنگ‌طلب، اسلام‌ستیز و حامی براندازی و تغییر نظام" در کشورهای مخالف آمریکا می‌خوانند در حالی سکان وزارت خارجه را بر عهده می‌گیرد که به محض آغاز کار باید با دو چالش بزرگ یعنی ماندن یا خروج آمریکا از توافق هسته‌ای با ایران (برجام) و دیدار مهم دونالد ترامپ با کیم جونگ اون، رهبر کره‌شمالی دست و پنجه نرم کند.

او چند روز پیش و در جریان رسیدگی به نامزدی‌اش در کمیته روابط خارجی سنا، مدعی شد که لقب "جنگ‌طلب" بودن برای او درست نیست و در مقام وزیر خارجه خواهد کوشید که همه راه‌کارهای دیپلماتیک موجود برای پیش‌برد اهداف رئیس‌جمهوری را پیش روی دونالد ترامپ بگذارد.

او درباره برجام به سناتورها گفت ابتدا تلاش خواهد کرد که در سایه همکاری با شرکای آمریکا آنچه "نقایص جدی" برجام خواند را اصلاح کند اما اگر هیچ کدام از این تلاش‌ها به ثمر نرسد آن وقت بهترین مشاوره‌ها را برای رئیس‌جمهور فراهم خواهد کرد از جمله این که آمریکا با خروج از برجام برای حصول به یک توافق بهتر تلاش کند.

جمهوری خواهان که اکثریت شکننده‌ای در مجلس سنا دارند (۵۱ کرسی از ۱۰۰ کرسی) برای تضمین رای اعتماد به آقای پومپئو به همراه کردن چند سناتور دموکرات نیاز داشتند که در نهایت توانستند با کسب ۶ رای موافق از سوی دموکرات‌ها با ۵۷ رای مثبت آقای پومپئو را راهی وزارت خارجه کنند.

آقای پومپئو که در ۱۴ ماه گذشته ریاست سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا را بر عهده داشته، علاوه بر ایران، درباره دیگر موضوع‌های اصلی مربوط به سیاست خارجی آمریکا اشتراک فکری نزدیکی با آقای ترامپ دارد و از او به عنوان یکی از معتمدان دونالد ترامپ در کابینه نام برده می‌شود.

مایک پومپئو، دانش آموخته دانشگاه نظامی وست پوینت است و در دانشگاه هاروارد نیز حقوق خوانده است.

او با درجه سروانی خدمت در ارتش را ترک کرده و پیش از رسیدن به ریاست سیا با شروع ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ، به مدت شش سال به عنوان یکی از نمایندگان جمهوری‌خواه ایالت کانزاس در مجلس نمایندگان آمریکا حضور داشته است.

هیتر نوآرت، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا هم دقایقی بعد از تایید رای اعتماد آقای پومپئو، در توییتر عکسی از مراسم سوگند یاد کردن او منتشر کرد.

فرجام برجام

برکناری رکس تیلرسون و جایگزینی مایک پومپئو می‌تواند برای مخالفان برجام یک خبر خوب باشد ولی منتقدان سیاست خارجی آقای ترامپ این اقدام را "تسهیل کننده برخورد آمریکا با ایران" ارزیابی کرده‌اند.

سناتور لیندزی گراهام، از جمهوری خواهان مجلس سنا، در بیانیه ای از انتخاب مایک پومپئو برای هدایت دستگاه دیپلماسی آمریکا استقبال کرده بود.

به گفته سناتور گراهام، هیچ کس به اندازه مایک پومپئو "متوجه تهدیدهای کره‌شمالی و ایران نیست."

این در حالی است که سناتور دموکرات بن کاردین، از این اقدام آقای ترامپ انتقاد کرده و گفته رکس تیلرسون در رابطه با ایران و کره‌شمالی واقعیت‌ها را به رییس‌جمهوری منعکس می‌کرد و بر اهمیت دیپلماسی تاکید داشت.

آقای پومپئو که پیش از این حکومت ایران را یک "رژیم پلیسی تبهکار" نامیده، در زمان حضور در مجلس نمایندگان آمریکا از مخالفان سرسخت مذاکرات هسته ای دولت باراک اوباما با ایران بود.

او برجام را توافقنامه ای فاجعه بار نامید و هنگامی که به ریاست سیا رسید، وعده داد آمریکا از این توافق خارج شود چرا که او بر این باور بود که برجام مانع از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای نمی‌شود و همچنان تهدیدی برای اسرائیل خواهد بود.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption پومپئو زمانی نماینده حزب تی پارتی از کانزاس در کنگره بود

سیاست خارجی پومپئو

برخلاف رکس تیلرسون که همانند برجام خواهان رویکرد ملایم‌تری نسبت به پیونگ‌یانگ بود، مایک پومپئو همچنین یکی از حامیان شدت عمل آمریکا علیه کره شمالی است.

آقای پومپئو پیش از این گفته بود آن چه که زرادخانه هسته ای کره شمالی را خطرناک‌تر می کند، شخصیت رهبر این کشور است.

هر چند، پس از اعلام پذیرش دعوت رهبر کره‌شمالی برای گفت و گو با آقای ترامپ، آقای پومپئو در مصاحبه تلویزیونی از عملکرد آقای ترامپ در این باره حمایت کرد.

او اکنون باید به عنوان شخصیت اصلی در هماهنگی دیدار میان دونالد ترامپ و کیم جونگ اون که گفته شده در ماه ژوئن آینده برگزار خواهد شد، نقش ایفا کند.

درباره روسیه آقای پومپئو از عملکرد این کشور در اوکراین به شدت انتقاد کرده ولی معتقد است که دخالت احتمالی روسیه در انتخابات ۲۰۱۶ آمریکا نقشی در پیروزی آقای ترامپ نداشته است.

بعضی از شخصیت‌های دموکرات خواهان این هستند که آقای پومپئو در سمت جدید شدت عمل بیشتری نسبت به کرملین داشته باشد.