نخستین همایش ملی ایدز در تاجیکستان: چگونه باید با مشکلات مقابله کرد؟

Image caption طبق آمار رسمی حالا در تاجیکستان نزدیک هشت هزار فرد حامل ویروس اچ آی وی به سر می‌برند.

برای نخستین بار در تاجیکستان کنفرانس ملی ایدز و اچ آی وی برگزار شده است تا راههای نوِ جلوگیری از گسترش این ویروس را بررسی کند. این همایش که طی روزهای ۴ و ۵ تیر (۲۵ و ۲۶ ژوئن) در شهر دوشنبه، پایتخت این کشور برگزار شد، بیش از ۱۲۰ نماینده نهادهای دولتی و غیردولتی را گردهم آورده بود.

طبق آمار رسمی حالا در این کشور نزدیک هشت هزار فرد حامل اچ آی وی هستند. با وجود تلاشهای دولت و جامعه جهانی هر سال صدها مورد نو سرایت این ویروس در تاجیکستان به ثبت می‌رسد.

این همایش فرصتی برای پیدا کردن شیوه‌های نو مقابله با این ویروس تلقی می شود که در تاجیکستان آن را "وبای عسر" نام می‌برند. در این کنفرانس از وضعیت موجود در کشور زنگ خطر زده شد.

سعیده عمرزاده، معاون وزیر بهداشت و تأمین اجتماعی تاجیکستان، در این همایش گفت: "در ده‌ساله آخر سرایت این ویروس در تمام قلمرو کشور مشاهده می شود، یعنی در همه شهرها و ناحیه‌ها مئاردی ثبت شده است، بویژه در میان گروههای آسیب پذیر، از جمله معتادان تزریقی، مارگران مهاجر، فراهمسازان خدمات جنسی و محبوسان."

مشکل استیگما

Image caption آرش علایی، کارشناس ایدز و اچ آی وی از آمریکا به تهیه برنامه های دولت تاجیکستان برای مقابله با ایدز کمک می کند

به گفته مقامهای بهداشت تاجیکستان در سال ۲۰۱۷ و سه ماه اول امسال بیش از یک هزار و پانصد مورد نو سرایت اچ آی وی در این کشور ثبت شده است. مسئولان بهداشتی می‌گویند یکی از هدفهای برگزاری این همایش جلوگیری از افزایش سرایت اچ آی وی و ابتلا به بیماری ایدز در تاجیکستان است.

پولاد جمالف مرد جوانی است که ۱۲ سال است با ویروس اچ آی وی زندگی می‌کند. ده سال پیش سازمانی را تأسیس کرد و جان دست کم یک هزار معتاد تزریقی مانند خودش را از مرگ نجات داد. او می‌گوید در راه مبارزه با ایدز و اچ آی وی در تاجیکستان موانع زیادی وجود دارد.

آقای جمالف که مدیر اتحادیه اجتماعی "اسپین پلاس" است، می گوید: "مانع اصلی مشکلات مالی است. عمدتا سازمانهای بین‌المللی به ما کمک می‌کنند. دولت هم باید برای مقابله با این ویروس به ما دست کمک دراز کند. مانع دیگر، برخورد جامعه با ماست. باید اطلاعات درست را به مردم داد. رسانه‌ها برای از بین بردن تعصب و استیگما می‌توانند نقش مهمی اجرا کنند."

از ویژگیهای این کنفرانس مشارکت نمایندگان دولت، قوه قضائیه، سازمانهای بین‌المللی و غیردولتی در بحث و بررسیها پیرامون وضعیت ایدز و ویروس اچ آی وی در تاجیکستان بود.

آرش علایی، کارشناس ایدز که به تهیه برنامه های دولت تاجیکستان برای مقابله با ایدز کمک می کند، می گوید: "طراحی کنفرانس به این صورت است که در پانِلها و در گروههای کاری تمام شرکت‌کننده‌ها مشکلاتشان را ارائه می‌کنند و راهکارها همراه ارائه می‌کنند."

آقای علایی افزود: "تبادل نظر است بین سازمانهای مختلف، سازمانهای بین‌المللی، سازمانهای مردم نهاد برای ارائه مشکلات و راهکارهایی که می‌شود آن مشکلات را حل کرد."

کاهش سرمایه گذاری

Image caption اولین مورد ابتلا به ویروس اچ آی وی در تاجیکستان ۲۷ سال پیش ثبت شد.

اولین مورد ابتلا به ویروس اچ آی وی در تاجیکستان ۲۷ سال پیش ثبت شد. حالا در این کشور ۵۴ مرکز ایدز به نیازمندان خدمات رایگان ارائه می‌دهند.

از نزدیک هشت هزار حامل اچ آی وی بیش از پنج هزار نفرشان درمان ضد ویروس می‌گیرند. دولت تاجیکستان سال گذشته برنامه ملی مقابله با ایدز را برای دوره تا سال ۲۰۲۱ تصویب کرد.

وینِی سالدانا (Vinay Saldanha)، مدیر منطقه ای یونایدز در اروپای شرقی و آسیای میانه، می گوید: "کشورهای آسیای میانه‌، از جمله تاجیکستان، در مقابله با اچ آی وی به پیشرفت واقعی دست یافته‌اند. اما پارسال یک هزار و دویست و هفت مورد نوِ سرایت ثبت شد."

آقای سالدانا افزود: "در خارج از حوزه آسیای میانه‌ و اروپای شرقی کاهش تند سرایت از ویروس اچ آی وی مشاهده می‌شود. این بدان معناست که برنامه‌های مقابله با این ویروس را باید گسترش داد."

سازمانهای بین‌المللی می‌گویند سرمایه‌گذاری در برنامه‌های مقابله با ایدز در کشورهای منطقه آسیای میانه را در سالهای آینده بتدریج کاهش خواهند داد؛ یعنی تاجیکستان باید خودش برای سرمایه‌گذاری در این برنامه‌ها آماده شود در غیر این صورت، با چالشهایی جدی در زمینه مقابله با اچ آی وی و بیماری ایدز روبرو خواهد شد.

موضوعات مرتبط