'زنم جرات نمی‌کند' مرا در کوچه و خیابان صدا کند

حق نشر عکس Getty Images

تصور کنید که در فرودگاه شلوغی هستید، جایی دراروپا و یا آمریکا و قرار است همسرتان را پس از کار و برای یک تعطیلات کوتاه در فرودگاه ببینید. فرض کنید اسم همسرتان لیلا است. او دیر کرده و شما در یک کافی شاپ منتظر او هستید. در افکارتان غرق می‌شوید و تصور می‌کنید که او از آن طرف ترمینال برای شما دست تکان می‌دهد و شما متوجه او نمی‌شوید. خوب او چطور شما را متوجه خودش بکند؟ آیا صدا کردن شما با فریاد کارساز است؟ اما اگر او این کار را بکند دیگران شوکه می‌شوند، نیروهای امنیتی دورتان را می‌گیرند و مجبورید ساعت‌ها به سوالات آن‌ها پاسخ دهید؛ همه‌اش به خاطر این که همسر شما مسلمان است و اسم شما هم "جهاد".

اگر والدین‌تان اسمی برایتان انتخاب کرده باشند که باعث شوک، ناراحتی و جوک‌های نامناسب در اکثر کشورهای غربی شود، زندگی شما چگونه خواهد بود؟

بی‌بی‌سی از پزشکی در شیکاگو، یک بازیگر معروف سوری و یک مهندس جوان فلسطینی ساکن لندن که اسم‌شان "جهاد" است این سوال را پرسیده است.

بازیگری با نام جهاد

در کشورهای عرب زبان، کاملا طبیعی است که کودک خود را "جهاد" بنامید. این کلمه به معنای "مبارزه برای هدفی مقدس" است اما پس از یازده سپتامبر ۲۰۰١ و مبارزه با تروریسم، این کلمه در باور عامه با کشتار جمعی مترادف شده است.

جهاد عبدو، بازیگر سرشناس سوری را میلیون‌ها نفر در شبکه‌های اجتماعی با همین اسم دنبال می‌کنند.

از او خواسته شده بود که در حمایت از بشار اسد مصاحبه‌ای تلویزیونی انجام دهد، اما او این درخواست را رد کرد و از سوریه گریخت. آمریکا پناهگاه او شد.

حق نشر عکس Alamy
Image caption جهاد عبدو(جی)، نفروسط ، در سال ۲۰۱۵ در فیلم ملکه صحرا با نیکول کیدمن همبازی بود

جهاد عبدو که در حال حاضر سرگرم بازی در فیلمی آمریکایی است، می‌گوید: "اکتبر ۲۰۱۱ وارد آمریکا شدم. تا به حال نشده که خودم را معرفی کنم و شاهد واکنش عجیبی نباشم. هر کسی که می‌شنود اسمم جهاد است، اولین چیزی که به ذهنش خطور می‌کند بمب‌گذاران انتحاری است یا پیکارجویانی که به ارتش افغانستان و عراق حمله می‌کنند."

او که شوی محبوب تلویزیونی‌اش زمانی پنجاه میلیون بیننده داشت نتوانست در صد تست نمایش موفق شود در نتیجه به کار تحویل پیتزا مشغول شد.

جهاد عبدو دریافت که برای حفظ حرفه‌اش باید اسمش را عوض کند:

"فکر کردم اگر کسی بخواهد در کشور من با اسمی که مردم از آن ترس دارند در صنعت سرگرمی موفق باشد، معلوم است که نمی‌تواند چنین موفقیتی را بدست آورد. تصمیم گرفتم اسمم را عوض کنم. من اسمم را دوست دارم اما می‌خواهم زندگی کنم."

حق نشر عکس Getty Images
Image caption جهاد عبدو (جی) به همراه همسرش

به این ترتیب او اسم "جی" را انتخاب کرد.

او می گوید: "همه چیز یک شبه تغییر کرد چون جی برای مردم اینجا یک مرد دوست داشتنی است. مردم با این اسم احساس آرامش می‌کنند یا این طور بگویم که این اسم حساسیتی برای آن‌ها ایجاد نمی‌کند."

او می‌گوید از نظر خانواده‌اش چنین تغییری مسخره است اما "آنها کاملا مسئله را درک می‌کنند. به خاطر این که چنین چیزی چندین سال پیش برای اسم اسامه هم پیش آمد. چنین چیزی دقیقا در روسیه و پس از مرگ استالین برای اسم "کُبا" هم اتفاق افتاد و یا برای اسم آدولف در آلمان."

عبدوی ۵۵ ساله هنوز از اسم اصلی‌اش در سوریه و در خاورمیانه استفاده می‌کند.

حق نشر عکس JIHAD SHOSHARA
Image caption جهاد در حال معاینه بیمار در ماموریت پزشکی در اردن

"اگر یک هشت ساله بتواند آن را بگوید..."

جهاد شوشارا ۴۹ ساله تمام زندگیش را در شیکاگو گذرانده و متخصص کودکان است. مادرش آمریکایی-مکزیکی و پدرش سوری است. او را همیشه در دوران کودکی به خاطر اسم عجیبش دست می‌انداختند.

او می‌گوید: "در سوریه و لبنان این اسم مثلا مثل یعقوب نیست که خیلی رایج باشد اما نامعمول هم نیست. این اسم هم برای زن‌ها هم مردان به کار می‌رود. من خانمی را دیدم که اسمش جهاد بود. این اسمی صرفا اسلامی نیست. مسیحیانی هستند که جهاد نامیده می‌شوند."

حق نشر عکس JIHAD SHOSHARA
Image caption جهاد شوشارا می گوید که اسمش موضوع خوبی برای شروع گفتگو با مردم است

این پزشک اطفال هم همانند بازیگر سوری انتخاب مشابهی داشت.

او می‌گوید: "در مدرسه، دبیرستان و حتی کالج از اسم جی استفاده کردم اما اسم واقعی خودم را پنهان نکردم."

او در این باره که چرا و چه زمانی دوباره از اسم واقعی‌اش استفاده کرده، می گوید: "از دانشگاه فارغ التحصیل شده بودم. تابستان بود و به عنوان مشاور به اردوی نوجوانان رفتم. وارد آن جا شدم و خودم را به کارکنان و بچه ها معرفی کردم. به آن ها گفتم اسمم جهاد است، اما می توانید جی صدایم کنید. واکنش آن ها مثل این بود، اوه جهاد، چه جالب. منم فکر کردم اگر یک بچه هشت ساله می‌تواند اسمم را بدرستی تلفظ کند، پس من هم باید بتوانم."

هم جهاد عبدو هم جهاد شوشارا می‌گویند که اسم فرزندشان را جهاد نخواهند گذاشت.

حق نشر عکس JEHAD FADDA
Image caption جهاد فدا می گوید که اسم پدربزرگش را روی او گذاشته‌اند و این نام برایش ارزش احساسی دارد

"این یک ریش اسلامی نیست"

جهاد فدا ۳۲ ساله، جوانترین فردی است که بی‌بی‌سی در این مورد با آن صحبت کرده است.

او حس می کند که بخاطر تصور مردم، اسمش ارتباط او را با مذهب پیچیده کرده است:

"من خیلی مذهبی نیستم. سوالی دارم که باید به آن جواب بدهم؛ من کجای کار هستم؟ می‌دانم که مذهب در زندگی من نقش دارد، اما هنوز نمی دانم که در کجای زندگی من قرار دارد."

"جلوی مردم، درباره انتخاب‌های شخصی‌ام چیزی نمی‌گویم. شما مشروب نمی‌خورید چون مسلمان هستید. بله من مشروب نمی‌خورم، اما نه الزاما چون مسلمان هستم. شاید دلایل دیگری دارم."

جهاد فدا اهل نابلس در اراضی اشغالی کرانه باختری است و هفت سال پیش برای تحصیل به نیوکاسل در بریتانیا آمده است. او به این که اسم پدربزرگش را دارد، افتخار می‌کند. او مثل بسیاری از مردان لندنی ۳۰ ساله ریش دارد.

او می‌گوید: "اگر مسلمان باشید و به ریش من نگاه کنید، می‌فهمید که این یک ریش اسلامی نیست. به خاطر این که ریش اسلامی اجازه داشتن سبیل را به شما نمی‌دهد چون غیربهداشتی تلقی می‌شود."

فرودگاه‌ها برای مسافران مسلمان مکان‌هایی اضطراب‌آور هستند اما جهاد فدا خود را خوش شانس می‌داند: "تا حالا اتفاق جدی برایم نیفتاده اما این که تصادفی صدایت کنند، البته نه خیلی تصادفی، کاملا طبیعی است."

او از عربی حرف زدن در فرودگاه عربی اجتناب و فکر می‌کند چون زنش حجاب ندارد، شرایط برایشان آسان‌تر شده است.

برگردیم سر سناریوی خیالی که این مطلب با آن شروع شد.

جهاد فدا می‌گوید: "اگر من همسرم را جایی گم کنم او هرگز اسم مرا بلند صدا نخواهد کرد."

خوب اگر خانم فدا بخواهد شوهرش را در مکانی عمومی صدا بزند، چه باید بگوید؟

"از اسم مستعار استفاده می‌کند."

خوب این اسم چی هست؟

در حالی که می خندد می گوید: "جو-جو! فکر می‌کنم تا حالا حتی این اسم را نشنیده‌ام. فکر کنید مردی با این قد بلند در حالی که ریش هم داشته باشد و یک نفر بهش بگه جو-جو."