کامبوج فیلمساز استرالیایی را به جرم 'جاسوسی' برای کشور نامعلوم زندانی کرد

حق نشر عکس Reuters
Image caption هنگام خروج از دادگاه پس از صدور رای - دادگاه جیمز ریکتسون را به جرم جاسوسی برای طرف یا طرف‌های نامشخص به حبس محکوم کرده است

یک شهروند استرالیایی در کامبوج به اتهام جاسوسی محاکمه و محکوم شده بی آنکه مشخص باشد جاسوسی به نفع چه کسی صورت گرفته است.

روز جمعه، ۹ شهریور (۳۱ اوت)، دادگاهی در پنوم پنه، پایتخت کامبوج، جیمز ریکتسون، فیلمساز ۶۹ ساله اهل استرالیا را در ارتباط با اتهام "جاسوسی" مجرم شناخت و او را به شش سال حبس محکوم کرد. آقای ریکتسون در ماه ژوئن به دلیل پرواز یک پهپاد فیلمبرداری بر فراز تجمع اعضای حزب نجات ملی کامبوج بازداشت شده بود. تجمع این حزب، که چندی بعد ممنوع و منحله اعلام شد، به منظور تبلیغ جهت انتخابات شوراهای محلی برگزار شده بود.

قاضی دادگاه هنگام صدور حکم گفت: "این دادگاه جیمز ریکتسون را به خاطر جاسوسی و گردآوری اطلاعات مغایر با امنیت و منافع ملی بین دسامبر ۲۰۱۰ و ژوئن ۲۰۱۷ به شش سال حبس محکوم می‌کند." در حکم دادگاه و پرونده اتهامی مشخص نشده است که انگیزه آقای ریکتسون از جاسوسی چه بوده و جاسوسی به نفع کدام کشور، سازمان یا فرد صورت گرفته است. وی پس از صدور حکم گفت که "هنوز برای من مشخص نشده که برای چه کسی جاسوسی کرده‌ام."

در طول محاکمه، که به طور علنی از هفته گذشته آغاز شد، دادستان که کارهای تولید متهم را مصداق "تبلیغ علیه حکومت کامبوج" و به منظور زیان به امنیت و اعتبار این کشور توصیف کرد و گفت که فعالیت‌های او به وجهه مردم کامبوج در جهان آسیب رسانده است.

حق نشر عکس AFP
Image caption ریکتسون هنگام ورود به دادگاه - ماموران پلیس می‌کوشند مانع از گفتگوی او با رسانه‌های حاضر در محل شوند

جیمز ریکتسون از حدود بیست سال گذشته بارها به منظور تهیه فیلم مستند به کامبوج سفر کرده است.

خانواده جیمز ریکتسون نحوه رسیدگی قضایی و حکم دادگاه را "فاجعه‌بار" توصیف کرده و گفته‌اند که طبق هیچ رویه‌ای چنین حکمی قابل توجیه نیست. آنان گفته‌اند که آقای ریکتسون از سلامت کامل برخوردار نیست و نسبت به وخامت وضعیت جسمی او در طول دوره زندان ابراز نگرانی کرده‌اند.

هنوز دولت استرالیا نسبت به حکم دادگاه واکنشی نشان نداده است.

بازداشت این شهروند استرالیایی در جریان موج جدید فشار بر مخالفان صورت گرفت که هدف اصلی آن، محدود کردن آزادی بیان و رسانه‌ها در آستانه انتخابات پارلمانی جدید بود. ماه گذشته، حزب مردم کامبوج، به رهبری هون سن، نخست وزیر، در انتخابات پارلمانی بار دیگر اعلام پیروزی کرد. با توجه به محدودیت‌های اعمال شده علیه احزاب و گروه‌های مخالف و منتقد و فشار بر رسانه‌های خبری، سلامت و منصفانه بودن انتخابات و صحت نتیجه اعلام شده آن با تردید تلقی شده است.

حق نشر عکس AFP
Image caption هون سن هنگام سخنرانی برای طرفداران حزب حاکم که تقریبا تمامی کرسی‌های پارلمان را در اختیار دارد

کشور کامبوج در جنوب شرق آسیا در ساحل خلیج تایلند واقع شده و با کشورهای تایلند، لائوس و ویتنام هم‌مرز است. این کشور حدود پانزده میلیون جمعیت دارد که اکثر آنان پیرو مذهب بودایی هستند.

کامبوج در سال ۱۹۵۳ به عنوان یک کشور دارای نظام مشروطه پادشاهی استقلال خود را از فرانسه به دست آورد اما در سال‌های بعد، از بحران‌های منطقه‌ای از جمله جنگ ویتنام، آسیب دید. بین سال‌های ۱۹۷۵ تا ۱۹۷۸، کامبوج تحت حکومت خمرهای سرخ بود که در اجرای ایدئولوژی خاص خود، هزاران نفر را کشتند و اقتصاد کامبوج را به ویرانی کشاندند.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption شمارش آرا در انتخابات اخیر کامبوج - انتخابات به طور مرتب در کامبوج برگزار می‌شود و حامیان هون سن در آن به پیروزی چشمگیر می‌رسند

در سال ۱۹۷۸، ویتنام با حمله به کامبوج، رژیم خمرهای سرخ را سرنگون کرد و این کشور تا سال ۱۹۹۲ درگیر بی‌ثباتی سیاسی و نزاع داخلی بود. در سال ۱۹۹۳، قانون اساسی جدید مشروطه در این کشور به تصویب رسید و اعلام شد که کامبوج از دموکراسی برخوردار شده است.

اگرچه کامبوج دارای نظام پارلمانی است اما هون سن، نخست وزیر که از فرماندهان سابق خمرهای سرخ است، کمابیش از سال ۱۹۸۵ در قدرت سهیم بوده یا قدرت را در دست داشته است.

با وجود برگزاری مرتب انتخابات پارلمانی و رعایت ظواهر قانونی، طی سال‌های اخیر، دولت به رهبری هون سن با فشار بر احزاب و رسانه‌های مخالف قدرت را در انحصار خود حفظ کرده و حزب مردم کامبوج، به رهبری او، اکثریت قاطع کرسی‌های پارلمان را در اختیار داشته است. در جدیدترین دور انتخابات، این حزب ۱۲۱ کرسی از ۱۲۵ کرسی مجمع ملی و ۵۸ کرسی از ۶۲ کرسی سنا را به خود اختصاص داد.

نظام سیاسی کامبوج مشروطه سلطنتی است و قدرت اجرایی در دست نخست وزیر است و نهاد سلطنت جنبه تشریفاتی دارد. در کامبوج سلطنت موروثی نیست بلکه پس از درگذشت پادشاه، شورایی متشکل از شخصیت‌های کشور، از جمله نخست وزیر، فردی را از میان شاهزادگان به سلطنت انتخاب می‌کنند. نوردوم سیهامونی، پادشاه فعلی در سال ۲۰۰۴ به سلطنت برگزیده شد.