کاخ سفید در تدارک دومین دیدار دونالد ترامپ و کیم جونگ-اون است

حق نشر عکس Reuters
Image caption کیم در نامه‌ای به رئیس جمهوری آمریکا خواستار دیدار مجدد با او شده و کاخ سفید از این پیشنهاد استقبال کرده است

کاخ سفید گفته است که در تدارک دومین دیدار بین دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، و کیم جونگ-اون، رهبر کره شمالی است.

سارا ساندرز، سخنگوی مطبوعاتی کاخ سفید گفته است که دفتر رئیس جمهوری "مشغول هماهنگی" برای تدارک نشست بین رئیس جمهوری آمریکا و رهبر کره شمالی است. خانم ساندرز افزوده است که در پی نامه اخیر و "پیام گرم" رهبر کره شمالی برای رئیس جمهوری آمریکا، کاخ سفید از برگزاری ملاقات دیگری بین دو طرف استقبال کرده است.

نشست قبلی دونالد ترامپ و کیم جونگ-اون، که اولین ملاقات یکی از رئیسان جمهوری آمریکا با رهبر کره شمالی از زمان تاسیس این کشور بود، در ماه ژوئن در سنگاپور صورت گرفت و از همان زمان، دو طرف در موارد متعدد از ارتباط دوستانه با یکدیگر و علاقه به ملاقات مجدد سخن گفته‌اند.

سخنگوی کاخ سفید گفته است که "رئیس جمهوری نامه‌ای از کیم جونگ-اون دریافت کرد که محتوایی بسیار گرم و مثبت داشت." وی افزوده است که محتوای نامه منتشر نخواهد شد مگر اینکه رهبر کره شمالی با انتشار آن موافق باشد. خانم ساندرز گفته است که "منظور اصلی از این نامه ابراز علاقه و درخواست بررسی برگزاری ملاقات دیگری با رئیس جمهوری بوده که ما از آن استقبال می‌کنیم و روند هماهنگی برای تدارک آن را پیشاپیش آغاز کرده‌ایم."

وی نگفت که قرار است این ملاقات در چه تاریخی و چه محلی برگزار شود. نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد به زودی در نیویورک آغاز می شود و معمولا سران و رهبران کشورهای جهان در این نشست سخنرانی می‌کنند. این احتمال مطرح شده بود که ممکن است رهبر کره شمالی امسال شخصا برای شرکت در این نشست به نیویورک برود اما مقامات کره شمالی هنوز در این مورد تصمیمی را اعلام نکرده‌اند.

+ جشن هفتادسالگی کره شمالی 'بدون موشک بالستیک' برگزار شد

+ جشن‌ ۷۰ سالگی کره‌شمالی: نگرانی از پیغام رژه نظامی

+ ترامپ چین را به ایجاد مشکل در روابط آمریکا و کره شمالی متهم کرد

+ ترامپ با انتقاد از کره‌شمالی سفر پومپئو به پیونگ‌یانگ را لغو کرد

حق نشر عکس Twittter.com
Image caption ترامپ ضمن تشکر از کیم جونگ-اون و تاکید بر گفتگو بین "دو نفر که به هم علاقمندند" گفته است که ادامه ارتباط دو طرف اشتباه منتقدان را نشان داده است

خبر تدارک دیدار مجدد ترامپ و کیم در حالی منتشر می‌شود که اخیرا برخی از ناظران از پیشرفت ناکافی در راستای تحقق انتظارات ایجاد شده در نشست سنگاپور سخن گفته و به خصوص منتقدان رئیس جمهوری آمریکا او را به مبالغه‌گویی در مورد دستاوردهای این نشست متهم کرده‌ بودند. اواخر ماه گذشته میلادی، قرار بود مایک پومپئو، وزیر خارجه آمریکا، برای ملاقات با کیم جونگ-اون به کره شمالی سفر کند اما آقای ترامپ کوتاه مدتی قبل از آغاز این سفر، خواستار لغو آن شد و دلیل این تصمیم را پیشرفت ناکافی در زمینه اجرایی شدن تصمیمات نشست سنگاپور اعلام کرد.

سارا ساندرز در پاسخ به سئوالی در این مورد که دلیل تغییر نظر رئیس جمهوری آمریکا در استقبال از ملاقات با رهبر کره شمالی چیست گفت که علاوه بر نامه اخیر کیم جونگ-اون، کره شمالی در مراسم رژه نظامی سالگرد تاسیس آن کشور از به نمایش گذاشتن موشک‌های بالستیک بین قاره‌ای خودداری ورزید. در کنار برنامه اتمی، برنامه موشکی بالستیکی کره شمالی از جمله عواملی بود که در سال گذشته میلادی باعث تشدید بحران در روابط با آمریکا و متحدان منطقه‌ای آمریکا شد و رهبران کره شمالی و آمریکا تا حد توهین شخصی و تهدید به کاربرد اسلحه اتمی علیه کشورهای یکدیگر پیش رفتند.

حق نشر عکس Reuters
Image caption رئیس جمهوری و مقامات آمریکایی برگزاری رژه نظامی بدون تسلیحات موشکی و هسته‌ای را نشانه حسن نیت رهبر کره شمالی تلقی کرده‌اند

سخنگوی کاخ سفید گفت که این اولین بار بود که کره شمالی در چنین مراسمی از نمایش موشک‌های بالستیک و تسلیحات اتمی خود خودداری ورزیده است و افزود که "از نظر ما، این اقدام نشانه حسن نیت است و همچنین نامه کیم جونگ-اون برای رئیس جمهوری، قطعا حاکی از تعهد به ادامه گفتگو، ادامه کار برای پیشرفت توافق‌ها و همچنین تمرکز بر برنامه غیر اتمی کردن شبه جزیره کره بوده است."

روز یکشنبه، مراسم بزرگ رژه نظامی سالگرد انقلاب کره شمالی با حضور کیم جونگ-اون در پایتخت برگزار شد و در حالیکه برخی از ناظران گفته بودند که نمایش موشک‌های بالستیک نشانه شکست مذاکرات با آمریکا خواهد بود، این رژه بدون حضور تسلیحات موشکی انجام گرفت.

در پی این رژه، دونالد ترامپ در توییتر خود نوشت: "کره شمالی با یک رژه نظامی هفتادمین سالگرد تاسیس خود را جشن گرفت اما بدون نمایش مرسوم تسلیحات هسته‌ای. مضمون این رژه تاکید بر صلح و توسعه اقتصادی بود." آقای ترامپ با نقل قول از فاکس نیوز گفته است که کارشناسان معتقدند که کره شمالی نمایش موشک‌های هسته‌ای را حذف کرد تا به پرزیدنت ترامپ نشان دهد که به غیراتمی کردن متعهد است و افزود: "این بیانیه مثبتی از سوی کره شمالی است. از شما متشکرم، صدر جونگ. ما هر دو توانستیم نشان دهیم که دیگران اشتباه می‌کنند! هیچ چیز به خوبی گفتگو بین دو فردی نیست که به یکدیگر علاقمندند! وضع خیلی بهتر از آن است که قبل از آغاز کار من بود."

حق نشر عکس Getty Images
Image caption تصاویر کیم ایل-سونگ (چپ) و کیم جونگ-ایل در پایتخت کره شمالی - در نظام حکومتی کره شمالی رهبری نقشی محوری دارد

از خصومت تا دوستی با آمریکا

شبه جزیره کره که برای چندین دهه زیر تسلط ژاپن بود، با شکست این کشور در جنگ دوم جهانی به دو بخش شمالی، تحت اشغال شوروی، و جنوبی، تحت اشغال آمریکا تقسیم شد. تلاش برای وحدت دو کره به نتیجه نرسید و در سال ۱۹۴۸، و با بروز اولین نشانه‌های جنگ سرد، این شبه‌جزیره به دو کشور کره شمالی و کره جنوبی تقسیم شد. کره شمالی تحت رهبر کیم ایل-سونگ، پدر بزرگ رهبری فعلی، نظام سوسیالیستی را برگزید و هدف نهایی خود را وحدت دو کره تحت یک چنین نظامی اعلام کرد.

در سال ۱۹۵۱، نیروهای کره شمالی برای تصرف کره جنوبی وارد خاک این کشور شدند که جنگ سه ساله کره را در پی داشت. در این جنگ کره شمالی از حمایت شوروی و چین و کره جنوبی از حمایت نظامی ائتلاف بین‌المللی به رهبری آمریکا برخوردار بود. این جنگ که تلفات سنگینی را به دو طرف وارد کرد سرانجام با امضای توافق ترک مخاصمه بین کره شمالی و کره جنوبی و متحدانش در سال ۱۹۵۳ پایان یافت هرچند تا کنون بین دو طرف معاهده صلح امضا نشده و حالت جنگ خاتمه نیافته است.

حق نشر عکس kcna
Image caption کیم جونگ-اون و فرماندهان ارتش - در کره شمالی نظامیان از موقعیت ممتاز و نفوذ قابل توجه سیاسی و اقتصادی و برنامه‌های آنان از اولویت برخوردارند

از زمان استقلال و به خصوص پس از پایان جنگ کره، کره شمالی تحت یک نظام سیاسی و اقتصادی اداره شده که در آن، رهبر نقشی محوری دارد. رهبر کره شمالی رئیس حزب حاکم، فرمانده کل نیروهای مسلح و تعیین کننده سیاست‌های کشور است و انتظار می‌رود مقامات حکومتی کاملا تابع نظرات او باشند و مردم نیز رهبری او را در همه زمینه‌ها بپذیرند و حتی نوعی قداست نیز برای او قایل شوند.

کره شمالی را بسته‌ترین و منزوی‌ترین کشور جهان توصیف کرده‌اند. با وجود فعالیت چند حزب در این کشور و برگزاری منظم انتخابات، مردم کره شمالی از بسیاری از آزادی‌های سیاسی و اجتماعی مرسوم در اکثر کشورهای جهان محروم هستند و دسترسی آنان به اطلاعات و ارتباط با خارجیان به شدت محدود است. حکومت کره شمالی تاکید دارد که به عنوان "تنها کشور مستقل در جهان" با خصومت کشورهای دیگر به خصوص آمریکا، ژاپن و کره جنوبی مواجه است و به همین دلیل باید همواره در حالت آمادگی نظامی برای دفاع از خود و نظام حکومتی خود قرار داشته باشد.

طبق تبلیغات حکومتی، مردم کره شمالی نیز برای دفاع از دستاوردهای انقلاب خود از هیچگونه سختی از جمله محرومیت‌های اقتصادی هراسی ندارند و حتی تحریم‌های خارجی را نیز به فرصتی برای پیشرفت در زمینه تسلیحات نظامی تبدیل کرده‌اند.

نظامیان در ساختار سیاسی و اقتصادی کره شمالی از موقعیتی ممتاز برخوردارند و بخش قابل توجهی از امکانات این کشور به طرح‌ها و برنامه‌های مورد نظر آنان از جمله در بخش تسلیحات هسته‌ای و موشکی اختصاص می‌یابد. هدف از این برنامه‌ها، که تحریم‌های گسترده و وخامت اوضاع اقتصادی کره شمالی را در پی داشته، دفاع از دستاوردهای انقلاب در برابر دشمنان عنوان شده است.

اقتصاد کره شمالی بر اساس نظریه "خودکفایی" بنا شده اما به گفته کارشناسان، این کشور هرگز از خودکفایی برخوردار نبوده است. در زمان شوروی سابق، آن تامین کننده نیازهای اقتصادی کره شمالی بود و فروپاشی شوروی به بروز بحران و حتی قحطی در کره شمالی منجر شد. از آن زمان نیز اقتصاد کره شمالی عمدتا با حمایت چین و دریافت کمک‌های خارجی به حیات خود ادامه داده هرچند اکثر مردم آن کشور معمولا گرفتار کمبود و در مواردی قحطی و مرگ بوده‌اند.

کیم جونگ-اون پس از درگذشت پدرش در سال ۲۰۱۱ در حالیکه کمتر از سی سال سن داشت به رهبری کره شمالی رسید. او در سال‌های بعد به تحکیم قدرت مطلقه خود از جمله از طریق تصفیه گسترده افراد مظنون به عدم وفاداری مبادرت کرد. با وجود ارائه تصویری از کیم جونگ-اون به عنوان رهبری قدرتمند، متعهد به خصومت با "دشمنان"، حامی توانمندی نظامی و متعهد به ادامه راه انقلاب آن کشور، گفته می‌شود که او در صدد تغییراتی از طریق اصلاح ساختار اقتصادی و فراهم کردن زمینه توسعه این کشور احتمالا با تقلید از الگوی چینی است.

درعین حال، با توجه به ساختار سیاسی و نظام قدرت در کره شمالی، تغییر سیاست‌های اصولی نظام از جمله کنار گذاشتن خصومت با ایالات متحده و تلاش برای پیشرفت اقتصادی، که به معنی کاهش تاکید بر آمادگی نظامی و جایگاه برتر نظامیان و حرکت به سوی ارتباط با جهان خارج است، لزوما به جابجایی در انگاره توزیع قدرت اقتصادی و سیاسی در کشور منجر می‌شود.

با وجود کنترل شدید کیم جونگ-اون بر اوضاع و سرکوب هرگونه حرکت مخالفت‌آمیز، احتمالا تحول بنیادی در آن کشور باید به شکلی صورت گیرد که ساختار قدرت را متزلزل نکند و متضمین حفظ منافع نهادها متنفذ و افراد نزدیک به مرکز قدرت باشد. چنین ملاحظاتی می‌تواند به کندی و احتیاط در دنبال کردن روند تغییرات منجر شده باشد.

موضوعات مرتبط