ترامپ: برای غیراتمی شدن کره شمالی شتابی نیست اما تحریم‌ها برجا می‌ماند

حق نشر عکس Getty Images
Image caption ترامپ گفته است که تعیین چارچوب زمانی برای غیراتمی شدن کره شمالی اهمیتی ندارد

دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، گفته است برای برچیدن تاسیسات اتمی کره شمالی شتابی ندارد اما تحریم‌های تجاری و اقتصادی علیه تا زمان تحقق غیراتمی شدن آن کشور برجای خواهد ماند.

رئیس جمهوری آمریکا در جلسه گفتگوی آزاد با خبرنگاران، در مورد چارچوب زمانی برای برچیدن تاسیسات اتمی کره شمالی گفته است که "من به مایک [پومپئو، وزیر خارجه] گفتم وارد بحث چارچوب زمانی نشو چون ما واقعا کاری بسیار مهم را در دست اجرا داریم اما وارد بازی وقت و زمان نمی‌شویم." دونالد ترامپ افزوده است که "اگر این کار دو یا سه سال یا پنج ماه طول بکشد، زمان چندان مهم نیست، مهم این است که آزمایش هسته‌ای صورت نگرفته و آزمایش موشکی هم انجام نشده."

هفته گذشته مایک پومپئو اعلام کرد که ماه آینده برای گفتگو با مقامات کره شمالی پیرامون پیشبرد "روند غیراتمی شدن کامل و قابل راستی‌آزمایی" به آن کشور سفر می‌کند و افزود که انتظار دارد "غیراتمی شدن سریع کره شمالی تا ژانوبه سال ۲۰۲۱ تحقق یافته باشد." وزارت خارجه آمریکا نیز روز گذشته با تایید خبر سفر آقای پومپئو به کره شمالی گفت که هدف از این سفر "مذاکره درباره غیراتمی شدن نهایی و قابل راستی‌آزمایی کره شمالی است."

کره شمالی به اظهارات اقای پومپئو و بیانیه وزارت خارجه آمریکا واکنشی نشان نداده اما به نظر می‌رسد که اظهارات رئیس جمهوری آمریکا به منزله نوعی توبیخ وزیر خارجه به خاطر فشار بر تعامل بین ایالات متحده و کره شمالی است. آقای ترامپ صراحتا توقف آزمایش‌های موشکی و هسته‌ای کره شمالی و بازگرداندن اجساد کشته‌شدگان آمریکایی جنگ کره را دستاوردهای قابل توجهی دانسته که از زمان دیدار او با کیم جونگ-اون، رهبر کره شمالی در ماه ژوئن به دست آمده است. وی همچنین معتقد است که تحریم‌های اقتصادی مقامات کره شمالی را برای غیراتمی شدن تحت فشار لازم قرار می‌دهد.

+ ترامپ از برنامه دیدار دوم با رهبر کره شمالی در آینده نزدیک خبر داد

+ کاخ سفید در تدارک دومین دیدار دونالد ترامپ و کیم جونگ-اون است

+ آمریکا 'آماده از سرگیری مذاکرات با کره شمالی است'

+ جشن هفتادسالگی کره شمالی 'بدون موشک بالستیک' برگزار شد

حق نشر عکس Getty Images
Image caption پخش خبر آزمایش موشکی کره شمالی از تلویزیون کره جنوبی - ترامپ توقف آزمایش‌های موشکی و هسته‌ای را حتی بدون لغو تحریم‌ها کافی دانسته است

رئیس جمهوری آمریکا در گفتگوی آزاد با خبرنگاران بار دیگر بر ارتباط شخصی خود با رهبر کره شمالی تاکید نهاد و گفت: "کیم میخواهد به نتیجه برسیم، من می‌خواهم به نتیجه برسیم، او با من رابطه خوبی دارد و من هم با او، و تا حالا دو سه نامه زیبا برای من فرستاده، خوب این تحولی تاریخی است." وی ظاهرا با اشاره به نامه‌های کیم جونگ-اون افزود: "شاید کارهای هنری محسوب شود."

آقای ترامپ به وخامت روابط کره شمالی و آمریکا تا پیش از ابتکار کیم جونگ-اون برای ملاقات با رهبران کره جنوبی و آمریکا اشاره کرد و گفت که باراک اوباما در اواخر دوره ریاست جمهوری خود در نظر داشت وارد جنگ با کره شود. دونالد ترامپ اظهار داشت "اگر من انتخاب نشده بودم، گرفتار جنگ می‌شدید" و افزود که در چنین جنگی هزارها و شاید میلیون‌ها نفر جان خود را از دست می‌دادند. او برای اثبات این ادعا شواهدی ارائه نکرد و آقای اوباما هم هنوز به این اظهارات واکنشی نشان نداده است.

در جریان مبارزات انتخابات ریاست جمهوری، باراک اوباما در موارد متعدد به دونالد ترامپ، به عنوان نامزد حزب جمهوریخواه، هشدار داد که کره شمالی تهدیدی جدی را متوجه ایالات متحده می‌کند. روابط بین کره شمالی با آمریکا و متحدانش در سال اول ریاست جمهوری آقای ترامپ به خاطر ادامه آزمایش‌های موشکی کره شمالی به وخامت بیشتری گرایید و رهبران دو کشور ضمن تبادل توهین‌های شخصی، یکدیگر را به حملات اتمی تهدید کردند. این وضعیت در پی ابتکار کیم جونگ-اون برای مذاکره با رهبران کره جنوبی و آمریکا تغییر یافت.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption ترامپ و پومپئو - اظهارات ترامپ می‌تواند به توبیخ وزیر خارجه برای وارد کردن فشار بر روند تعامل دوجانبه تعبیر شود

جلسه سنگاپور و شتاب اولیه ترامپ

اوایل ماه ژوئن سال جاری، رئیس جمهوری آمریکا و رهبر کره شمالی در سنگاپور ملاقات و در مورد غیراتمی شدن شبه جزیره کره، توقف برنامه موشکی کره شمالی، بهبود روابط دوجانبه و کمک ایالات متحده به توسعه اقتصادی کره شمالی گفتگو کردند. در پایان این مذاکرات، بیانیه‌ای نیز حاوی اصول توافق صورت گرفته بین دو طرف بدون ذکر جزئیات و نحوه دستیابی به آنها منتشر شد.

در پایان جلسه سنگاپور، رئیس جمهوری آمریکا تلویحا از دستیابی سریع به غیراتمی شدن و توقف برنامه موشکی بالستیک کره شمالی و به جریان افتادن روند شتابان تحولات اقتصادی در آن کشور سخن گفت و برای کمک به این روند ابراز آمادگی کرد. به نظر می‌رسد که وی انتظار داشت رهبر کره شمالی، با برخورداری از نقش محوری و قدرت فراوان خود، بتواند به سرعت تحولات مورد نظر ایالات متحده را در ساختار سیاسی، نظامی و اقتصادی آن کشور تحقق بخشد.

در ماه‌های بعد اظهارات برخی مقامات آمریکایی و طرح انتظاراتی از کره شمالی داشتند گاه باعث ابراز ناخرسندی برخی مقامات کره‌ای و انتشار انتقادات آن در رسانه‌های داخلی کره شمالی شد هرچند در این موارد، منابع خبری رسمی کره شمالی همزمان تفسیرهایی در ستایش از ابتکار کیم جونگ-اون برای "دیدار تاریخ‌ساز" با دونالد ترامپ منتشر کرده‌اند و گاه ارسال نامه‌های دوستانه از سوی رهبر کره شمالی برای رئیس جمهوری آمریکا نیز گزارش شده است.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption ترامپ و کیم در سنگاپور - احتمالا رئیس جمهوری آمریکا به کارآیی نوعی تعامل و توافق شخصی با رهبر کره شمالی اعتقاد دارد

کره شمالی تحت یک حکومت تمامیت‌گرا و ایدئولوژیک اداره می‌شود که طی هفتاد سالی که از تاسیس این کشور گذشته، به رهبری اعضای خانواده کیم زمام امور آن کشور را در دست داشته است. در نظام سیاسی کره شمالی، رهبر موقعیت و نقش محوری دارد، حافظ و مجری ایدئولوژی حاکم و تصمیم گیرنده سیاست‌های اصلی نظام است. ایدئولوژی کره شمالی بر اساس آرمان وحدت دو کره تحت یک نظام "کمونیستی" از نوع کره شمالی، تهدید همیشگی دشمن و آمادگی دایم برای مقابله با تهاجم خارجی شکل گرفته است.

بر این اساس، نظامیان در ساختار سیاسی و اقتصادی کره شمالی موقعیتی ممتاز دارند و اجرای طرح‌های مورد نظر آنان جهت افزایش توانمندی نظامی از اولویت در دریافت امکانات مالی برخوردار بوده است. از مردم نیز انتظار رفته است که در حالت بسیج دایم برای مقابله با حملات دشمن و آماده هرنوع فداکاری برای تبعیت از خواست رهبری و تقویت بنیه دفاعی کشورشان باشند.

ایدئولوژی حاکم بر کره شمالی بر "خودکفایی و استقلال اقتصادی" نیز تاکید دارد هر چند سوء مدیریت، دنبال کردن طرح‌های پرهزینه نظامی و سیاسی و احتمالا فساد گسترده به معنی آن بوده است که آن کشور برای ادامه حیات به حمایت مالی خارجی از جمله از سوی اتحاد شوروی سابق و چین و همچنین دریافت کمک‌های بشردوستانه کره جنوبی، غرب و جامعه بین‌المللی متکی بوده است.

گفته می‌شود که کیم جونگ-اون در صدد نوین‌سازی و بهبود وضعیت اقتصادی کره شمالی است و رفع تنش و حل اختلافات با آمریکا و کره جنوبی را برای این منظور لازم دانسته است. اگرچه رهبر کره شمالی طی حدود هفت سالی که به قدرت رسیده نشان داده است که هرگونه نشانه مخالفت یا مقاومت در برابر اراده خود را به شدت سرکوب می‌کند، اما احتمالا برای اجرای تحولاتی بنیادی در سازماندهی اقتصادی و در نتیجه، تحول اساسی در ساختار توزیع امتیازات سیاسی و اقتصادی با ملاحظاتی مواجه است.

ظاهرا اظهارات اخیر دونالد ترامپ حاکی از اعتقاد به وجود نوعی تعامل و تفاهم شخصی بین او و رهبر کره شمالی و کارآیی این ارتباط شخصی در پیشبرد اهداف مورد نظر آنان است در حالیکه هر دو طرف ملاحظات و محدودیت‌های یکدیگر را نیز در نظر می‌گیرند.