نیکی هیلی؛ کابوس ایران، رویای اسرائیل

نیکی هیلی و دونالد ترامپ حق نشر عکس Getty Images
Image caption دونالد ترامپ ابراز امیدواری کرده که خانم هیلی باز به کابینه او بازگردد

نیکی هیلی، سفیر آمریکا در سازمان ملل متحد اعلام کرده تنها تا پایان سال جاری میلادی (۲۰۱۸) در این سمت باقی خواهد ماند.

دونالد ترامپ روز سه‌شنبه (نهم اکتبر) استعفای او را پذیرفت اما ابراز امیداوری کرد که خانم هیلی پس از کمی فراغت دوباره به کابینه او بازگردد.

بدین ترتیب دوران مدیریت خانم هیلی بر دفتر دائم ایالات متحده آمریکا در سازمان ملل متحد تنها حدود دو سال رقم خورد.

نیکی هیلی نماینده آمریکا در سازمان ملل متحد استعفا کرد

با وجود این، رویکرد انتقای و تند او نسبت به ساختار و عملکرد سازمان ملل متحد ظرف همان ماه‌های نخست حضورش در نیویورک بسیاری از رهبران جهان را متعجب کرد، به طوری که خبر غیرمنتظره استعفای او هم فراتر از مرزهای ایالات متحده خبرساز شد.

دنی دانن، سفیر اسرائیل در سازمان ملل متحد تنها دقایقی پس از اعلام استعفای خانم هیلی از "حمایت بی‌دریغ" او از اسراییل تشکر کرد و گفت: "متشکریم خانم هیلی! متشکریم از این که بدون ترس حقیقت را عنوان کردید و پاسدار ارزش‌های مشترک اسراییل و آمریکا بودید... تلاش‌هایی که به ارتقای جایگاه اسراییل در سازمان ملل کمک کرد."

این واکنش به نوعی نمایانگر یکی از اصلی‌ترین فصول کارنامه خانم هیلی در سازمان ملل بود؛ او از همان روزهای نخست استقرار در نیویورک به سازمان ملل و شورای امنیت به علت آنچه "سرکوب و تبعیض جانب‌دارانه علیه اسراییل" می‌خواند تاخت.

خانم هیلی در همان روز نخست ورودش به سازمان ملل متحد (۲۷ ژانویه ۲۰۱۷) به مخالفان سیاست‌های دونالد ترامپ که هنوز از پیروزی او در رای‌گیری نوامبر ۲۰۱۶ متعجب بودند هشدار داد و گفت تیم او "اقتدار و بینش جدیدی" جدیدی را به سازمان ملل خواهد برد.

هشدار نماینده آمریکا در سازمان ملل متحد به مخالفان سیاست‌های دونالد ترامپ

پخش این فایل در دستگاه شما پشتیبانی نمی شود.
افزایش فشار آمریکا بر واردکنندگان نفت ایران؛ انتقاد ایران از عربستان در اوپک

پس از آن خانم هیلی خیلی زود انتقادها از سازمان ملل به علت مواضع و قطعنامه‌هایش درباره اسراییل را پیش کشید و در نخستین حضورش در شورای حقوق بشر سازمان ملل که ژوئن پارسال برگزار شد به تندی از این شورا خواست که: "گرایش ضد اسرائیلی خود را کنار بگذارد".

خانم هیلی چند روز پیش از حضور در این جلسه که هر سه سال یک بار برگزار می‌شود در مقاله‌ای در نشریه واشنگتن‌پست هشدار داد بود که شورای حقوق بشر "به خاطر خودداری از محکومیت نقض فاحش حقوق بشر در ونزوئلا، کوبا و ایران اعتبار خود را از دست داده" و این شورا را متهم کرد که به جای اتخاذ موضعی بیطرفانه، با اسرائیل برخوردی مغرضانه داشته است.

در ادامه این موضع‌گیری بود که خانم هیلی روز سه‌شنبه ۱۶ خرداد (ششم ژوئن ۲۰۱۷) در شورای حقوق بشر گفت: "عضویت در این شورا یک امتیاز مهم محسوب می‌شود و هیچ کشور ناقض حقوق‌بشری نباید اجازه یابد عضو این شورا باشد... نمی‌توان پذیرفت که شورای حقوق بشر هنوز حتی یک مصوبه نیز علیه اقدامات دولت ونزوئلا صادر نکرده درحالی که از ماه مارس تا کنون، پنج قطعنامه مغرضانه علیه اسرائیل در این شورا به تصویب رسیده است. اگر قرار است این شورا اعتباری داشته باشد، لازم است که یکسونگری مزمن خود علیه اسرائیل را کنار بگذارد".

انتقادهای تندی که چند ماه بعد به خروج آمریکا از شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد منجر شد؛ تصمیمی که علاوه بر کاهش چشمگیر منابع مالی سازمان ملل، این نگرانی را به وجود آورد که این نهاد بین‌المللی بدون حمایت آمریکا چه گونه قادر است یکی از ماموریت‌های اصلی خود یعنی رسیدگی به موارد نقض حقوق بشر را به انجام برساند.

حملات فزاینده علیه ایران

"ضداسراییلی" خواندن سازمان ملل متحد از سوی خانم هیلی در 18 ماه گذشته همواره با رویکرد تهاجمی او نسبت به ایران توام بوده است.

خانم هیلی تنها چند روز پس از ورودش به مقر اصلی سازمان ملل در نیویورک گفت: "ایران مجرم اصلی منطقه است".

آمریکا: ایران مجرم اصلی منطقه است

او روز ۳۱ فروردین ۱۳۹۶ (کمتر از یک ماه پس از آغاز به کار) در جلسه شورای امنیت سازمان ملل متحد به حمایت ایران از بشار اسد، رئیس‌جمهور سوریه، کمک ادعایی تسلیحاتی ایران به شورشیان حوثی در یمن، آموزش شبه‌نظامیان شیعه در عراق و حزب‌الله لبنان که مورد حمایت ایران است تحت عنوان محورهای اصلی نارضایتی شدید کاخ‌سفید از رفتار ایران اشاره کرد.

انتقادهایی که در ماه‌های بعد خانم هیلی تلاش کرد "شواهدی" برای آنها ارایه کند و با استناد به آنها اجماعی جهانی برای تحت فشار قرار دادن ایران ایجاد کند.

او چند ماه بعد برای حضور در جلسه آژانس انرژی اتمی راهی وین شد و در آنجا همزمان با اوج گرفتن انتقادهای دونالد ترامپ از توافق هسته‌ای با ایران و تهدید به ترک برجام، خانم هیلی اعتبار و روایی بازرسی‌های آژانس از برنامه و تاسیسات هسته‌ای ایران را زیر سوال برد.

حق نشر عکس AFP

اما شاید خبرسازترین اقدام او در این باره را بتوان به دسامبر سال گذشته و دعوت از سفرای کشورها نسبت داد که طی آن نیکی هیلی با نمایش بقایای موشکی که ادعا کرد حوثی‌ها به ریاض، پایتخت عربستان سعودی شلیک کرده بودند ایران را به نقض تعهدات بین‌المللی متهم کرد و مدعی شد که آن موشک ساخت ایران بوده است.

در آن جلسه خانم هیلی گفت موشک شلیک شده به فرودگاه ریاض نشان گروه صنعتی شهید باقری ایران را داشته است. این مجموعه صنعتی وابسته به وزارت دفاع ایران پیش از این به دلیل نقش ادعایی در برنامه موشکی ایران مورد تحریم قرار گرفته است.

آمریکا: موشک شلیک شده به ریاض نشان ایرانی داشت

ترامپ ایران را به دست داشتن در پرتاب موشک به عربستان متهم کرد

آن روز خانم هیلی تلاش کرد به اعضای شورای امنیت نشان دهد که چرا از نظر آمریکا ایران با کمک تسلیحاتی به حوثی‌ها قطع‌نامه ۲۲۳۱ شورای امنیت را نقض کرده است.

قطع‌نامه‌ای که ایران آن را مهر تایید شورای امنیت بر برجام می‌داند و پس از آن که دونالد ترامپ، در اوایل ماه مه امسال رسما کشورش را از آن خارج کرد، تهران بارها با استناد به این قطع‌نامه واشنگتن را به نقض قوانین و مصوبات بین‌المللی متهم کرده است.

سفیر آمریکا: ایران نمی‌تواند با توافق اتمی جهان را گروگان بگیرد

این جلسه که در اواخر آذر ماه سال گذشته (دسامبر ۲۰۱۷) برگزار شد در بحبوحه ایامی بود که رسانه‌های آمریکا از اختلاف نظر شدید میان آقای ترامپ و وزرا و مشاورانش بر سر تایید نکردن پایبندی ایران به برجام و فراهم کردن مقدمات خروج آمریکا از آن خبر می‌دادند.

پخش این فایل در دستگاه شما پشتیبانی نمی شود.
سخنرانی ترامپ؛ از برجام خارج می‌شویم

خروج از برجام؛ کابوس ایران؛ رویای اسراییل

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا بالاخره در روز هشتم ماه مه امسال رسما آمریکا را از توافق هسته‌ای که کشورش در کنار بریتانیا، فرانسه، آلمان، روسیه، چین و اتحادیه اروپا با ایران امضا کرده بود خارج کرد و این در حالی صورت گرفت که تا آن روز خانم هیلی نتوانسته بود هیچ کدام از اعضای شورای امنیت را برای تایید این تصمیم آقای ترامپ همراه خود کند.

او ابتدا در ماه فوریه تلاش کرد به عنوان آخرین ترفند برای حفظ آمریکا در برجام متحدان اروپایی واشنگتن را برای رفع مواردی که آمریکا "نقایص جدی برجام" می‌خواند متحد کند. برای همین هم در اظهاراتی تهدید کرد که "اگر نقایص برجام رفع نشود از آن خارج می‌شویم".

اما با تاکید آلمان، فرانسه و بریتانیا بر لزوم حفظ برجام خانم هیلی کمی از تندی موضع خود کاست و در ماه آوریل، یعنی تنها چند هفته مانده به اعلام رسمی خروج آمریکا از برجام گفت: "برجام توافق بدی است و باید اصلاح شود."

آمریکا از برجام خارج شد

اگر چه خانم هیلی تا آخرین روزها پیش از قطعیت و رسمیت یافتن تصمیم دونالد ترامپ برای ترک برجام، از تلاش کشورش برای ماندن در این توافق به شرط تامین نظرات اصلاحی واشنگتن سخن می‌گفت اما پس از آن با حمایت کامل از تصمیم رئیس جمهور آمریکا آن را ستود و گفت: "برجام یک توافق افتضاح بود که تنها به بدتر شدن رفتار و اعمال ایران منجر شده بود."

با وجود این، او نتوانست در چهار ماه گذشته مواضع کاخ‌سفید و متحدان اروپای‌اش را بر سر برجام و به تبع آن مواجهه با ایران به هم نزدیک کند و شاید نشست ویژه شورای امنیت درباره تسلیحات کشتار جمعی که دو هفته پیش (۲۶ سپتامبر) با ریاست آقای ترامپ برگزار شد آخرین تلاش خانم هیلی در این راستا بود.

جلسه‌ای که بسیاری آن را موجب انزوای آقای ترامپ و دولت آمریکا دانستند چرا که به غیر رئیس‌جمهور آمریکا، همه اعضای حاضر در جلسه با حمایت از توافق هسته‌ای با ایران، خروج آمریکا از آن را نقد کردند.

آقای ترامپ آن روز جلسه را پیش از اتمام ترک کرد و خانم هیلی ادامه ریاست آن را بر عهده گرفت.

جلسه شورای امنیت؛ حمله ترامپ به ایران و دفاع کشورهای دیگر از برجام

حق نشر عکس Reuters
Image caption در یک ماه گذشته خانم هیلی ریاست دوره‌ای جلسات شورای امنیت را بر عهده داشته

نیکی هیلی کیست؟

  • نیکی هیلی با نام اصلی "نیمراتا رانداوا" از پدر مادر هندی که به آمریکا مهاجرت کرده بودند در ژانویه سال ۱۹۷۲ در شهر بمبرگ کارولینای‌جنوبی به دنیا آمد و با آموزه‎‌های دین سیک پرورش یافت.
  • نخستین شغل او دفترداری مغازه خانوادگی آنها در سن ۱۳ سالگی بود.
  • او در سال ۲۰۱۰ و در حالی که هنوز ۴۰ ساله نشده بود به عنوان نخستین زن در تاریخ کارولینای جنوبی فرماندار شد و جوانترین فرماندار کشور هم لقب گرفت. سمتی که توانست با پیروزی در انتخابات سال ۲۰۱۴ آن را حفظ کند.
  • در سال ۲۰۱۵ نیکی هیلی توجه بسیاری را در آمریکا به کارولینای جنوبی جلب کرد جایی که به دستور او پرچم دوران برده‌داری و کنفدراسیون جنوب در شهر چارلستون پایین کشیده شد.
  • خانم هیلی در جریان انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۱۶ ابتدا از مارکو روبیو، سناتور ایالت فلوریدا حمایت کرد و بارها از دونالد ترامپ انتقاد کرد.
  • نیکی هیلی با مایکل هیلی، از افسران گارد ملی ازدواج کرده و این دو دو فرزند نوجوان دارند.
حق نشر عکس Getty Images
Image caption خانم هیلی به خبرنگاران گفته تصمیمی برای نامزد ریاست‌جمهوری شدن ندارد