جمال خاشقجی؛ احتمال تحریم کنفرانس ریاض توسط آمریکا و بریتانیا

دیدار سران در کاخ سفید حق نشر عکس Getty Images
Image caption آقای ترامپ پیش از این روابط گرمی با رهبران سعودی داشته و زمستان گذشته میزبان ولیعهد این کشور بود

بی بی سی مطلع شده است که دولت های بریتانیا و آمریکا در واکنش به ناپدید شدن جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار سعودی و ستون نویس روزنامه واشنگتن پست، در حال بررسی گزینه تحریم یک نشست اقتصادی بین المللی در عربستان هستند.

تعدادی از سرمایه داران، شرکت ها و رسانه های غربی در روزهای اخیر اعلام کرده اند که در کنفرانس "ابتکار سرمایه‌گذاری آینده" که قرار است در روزهای ۲۳ تا ۲۵ اکتبر (اول تا سوم آبان‌ماه) در ریاض برگزار شود٬ شرکت نخواهند کرد.

دارا خسروشاهی٬ مدیرعامل شرکت اوبر، استیو کیس٬ از بنیانگذاران شرکت ای‌او‌ال (AOL) و باب بکیش٬ مدیر عامل شرکت ویاکام، از جمله چهره هایی هستند که در نشست مذکور شرکت نخواهند کرد.

روزنامه نیویورک تایمز، روزنامه فایننشیال تایمز و شبکه هایی نظیر سی ‌ان ‌ان و سی ‌ان‌ بی ‌سی از این کنفرانس - که به ابتکار محمد بن سلمان ولیعهد عربستان برگزار می شود - کناره‌گیری کرده اند.

منابع دیپلماتیک به جیمز لاندل، خبرنگار بی بی سی، گفته اند که استیو منوچین، وزیر دارایی آمریکا و لیام فاکس، وزیر تجارت بین الملل بریتانیا، احتمالا در کنفرانس ریاض شرکت نخواهند کرد.

همچنین دیپلمات های ایالات متحده و اتحادیه اروپا در حال تهیه متن یک بیانیه مشترک هستند که در صورت تایید خبر قتل جمال خاشقجی صادر خواهد شد.

جمال خاشقجی - که پس از ترک عربستان سعودی به شدت از محمد بن سلمان ولیعهد پرقدرت آن انتقاد می کرد - روز دوم اکتبر پس از ورود به کنسولگری عربستان در استانبول ناپدید شد.

مقامات در ریاض، این اتهام که حکومت عربستان سعودی دستور قتل آقای خاشقجی را صادر کرده است "دروغ" و "بی اساس" خوانده اند.

این در حالیست که ترکیه می‌گوید شواهدی در دست دارد که نشان می‌دهد آقای خاشقجی داخل کنسولگری کشته شده است.

بیشتر بخوانید:

هشدار ترامپ

دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، روز شنبه هشدار داد که اگر روشن شود حکومت عربستان سعودی در قتل احتمالی جمال خاشقجی دست داشته است، این کشور با مجازات شدیدی روبرو خواهد شد.

آقای ترامپ گفت که اگر خبر قتل این روزنامه‌نگار سعودی و ستون نویس روزنامه واشنگتن پست در کنسولگری عربستان در ترکیه صحت داشته باشد، او "بسیار آزرده و خشمگین" خواهد شد.

رئیس جمهوری آمریکا در عین حال گزینه لغو قراردادهای میلیاردی فروش اسلحه به عربستان سعودی را رد کرد.

یک منبع امنیتی در ترکیه به بی بی سی گفته است که دولت این کشور فایل های صوتی و تصویری در اختیار دارد که قتل جمال خاشقجی در کنسولگری را ثابت می کند.

مولود چاووش‌اوغلو، وزیر امور خارجه ترکیه، می گوید عربستان سعودی در تحقیقات این پرونده همکاری نکرده است. او از ریاض خواست که به مقامات ترکیه اجازه وروود به ساختمان کنسولگری را بدهد.

بیشتر بخوانید:

حق نشر عکس TRT World
Image caption این آخرین تصویر ثبت شده از جمال خاشقجی و او را در حال ورود به کنسولگری نشان می‌دهد

اقدام "وحشتناک و مشمئزکننده"

رئیس جمهوری آمریکا در یک مصاحبه اخصاصی با شبکه سی بی اس گفته است که اگر خبر قتل این روزنامه نگار سعودی صحت داشته باشد این یک اقدام "وحشتناک و مشمئزکننده" خواهد بود.

او گفت: "ما ته و توی قضیه را درخواهیم آورد و تنبیه شدیدی اعمال خواهد شد."

آقای ترامپ افزود: "تا این لحظه، آنها قویا تکذیب می کنند. می تواند کار آنها باشد؟ بله."

دونالد ترامپ در عین حال گفت که "راه های تنبیه دیگری" به غیر از لغو قرارداد تسلیحاتی کلان دو کشور وجود دارد، اقدامی که به باور او می تواند به سود روسیه و چین تمام شود.

آمریکا و عربستان سعودی سال گذشته یک توافق تسلیحاتی ۱۱۰ میلیارد دلاری امضا کردند که یکی از اهداف آن مقابله با نفوذ ایران در منطقه اعلام شده بود.

آقای ترامپ در دفاع از حفظ آن توافق گفت: "من نمی خواهم که به فرصت های شغلی صدمه بزنم. من نمی خواهم که یک سفارش مثل این را از دست بدهم."

او گفت که روز شنبه یا یکشنبه این هفته احتمالا با ملک سلمان، پادشاه عربستان سعودی، تلفنی صحبت می کند.

ناپدید شدن جمال خاشقجی انتقادهای گسترده‌ای را در سطح بین المللی برانگیخته است و بسیاری گفته‌اند که حکومت عربستان باید در این زمینه پاسخگو باشد.

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، هم خواهان مشخص شدن جزئیات سرنوشت جمال خاشقجی شده است.

آقای گوترش گفت اتفاقاتی چون قتل و سر به نیست کردن روزنامه‌نگاران زیاد شده و نگرانی او این است که انگار چنین کارهایی به امری رایج و عادی تبدیل شده است.

Image caption جمال خاشقجی ساکن آمریکا بود

خاشقجی کیست؟

جمال خاشقجی در تبعید خودخواسته در آمریکا به سر می‌برد و منتقد سیاست‌های دولت عربستان سعودی، به ویژه برنامه‌های محمد بن سلمان بوده است.خاشقجی که قبلا سردبیر روزنامه الوطن و یک کانال تلویزیونی عربستان سعودی بود، در برنامه‌های بی‌بی‌سی درباره عربستان سعودی و خاورمیانه نیز همکاری داشت.

او به عنوان مشاور خانواده سلطنتی عربستان کار کرد و سال‌ها به عنوان یک فرد "خودی" حساب می‌شد.

او همچنین به خاطر ارتباط نزدیکش با اسامه بن لادن شناخته شده بود. او همراه با بن لادن در دهه ۱۹۸۰ به افغانستان سفر کرد.

بعد از آن، او عملا ایدئولوژی‌‌های بن لادن را رد کرد و مدت‌ها قبل از حملات سال ۲۰۰۱ به آمریکا ارتباط خود را به او قطع کرده بود.