ناپدید شدن خاشقجی؛ وزیر خارجه آمریکا با پادشاه و ولیعهد عربستان ملاقات کرد

سعودی و آمریکا حق نشر عکس Getty Images
Image caption وزیران خارجه عربستان و آمریکا

مایک پومپئو، وزیر خارجه آمریکا، در پایتخت عربستان سعودی با پادشاه و ولیعهد آن کشور ملاقات کرده است. هدف از سفر وی به ریاض، گفتگو پیرامون ماجرای ناپدید شدن جمال خاشقجی، روزنامه نگار سعودی بوده است.

آقای پومپئو پیشتر با وزیر خارجه عربستان نیز ملاقات کرد.

هنوز گزارشی در مورد نتیجه این دیدارها منتشر نشده اما گمانه‌زنی در این زمینه ادامه دارد که آیا دولت سعودی آماده می شود تا اذعان کنند که آقای خاشقجی در جریان بازجویی به اشتباه کشته شده است.

این روزنامه‌نگار که منتقد جدی ولیعهد عربستان بود از دو هفته پیش و در پی ورود به کنسولگری عربستان در استانبول دیده نشده است.

کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل گفته است که مصونیت دیپلماتیک این ساختمان و کارکنان آن باید لغو شود.

ترکیه معتقد است که آقای خاشقجی کشته شده. گزارش های منتشر شده در رسانه های ترکیه حاکی از آن است که پلیس محل اقامت کنسول سعودی را بازرسی کرده است.

حق نشر عکس EPA
Image caption دونالد ترامپ پس از گفتگو با ملک سلمان گفته بود که ممکن است "قاتلان خودسر" مسئول مرگ جمال خاشقجی باشند

"اعتراف به کشته شدن در کنسولگری"

پیشتر، شبکه آمریکایی سی ان ان گزارش کرد که مقام‌های عربستان سعودی در صدد انتشار گزارشی هستند که با پذیرش مرگ جمال خاشقجی، آن را نتیجه بروز "اشتباه" در جریان بازجویی معرفی کند.

سی ان ان ضمن انتشار این خبر به نقل از دو منبع جداگانه، نوشته که قرار بوده بازجویی از آقای خاشقجی، به ربودن وی از خاک ترکیه منجر شود.

به گزارش این شبکه، مقام های دولت عربستان احتمالا می‌گویند عاملان قتل این روزنامه نگار، "خودسر" بوده‌اند، بدون مجوز از بالا دست به این اقدام زده‌اند و توبیخ خواهند شد.

سی ان ان، در عین حال به نقل از یکی از منابع خود اعلام کرد مضمون گزارشی که عربستان در حال آماده کردن آن است، ممکن است تغییر کند.

پیشتر دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا، پس از گفتگویی تلفنی با ملک سلمان پادشاه عربستان، گفته بود که ممکن است "قاتلان خودسر" مسئول مرگ آقای خاشقجی باشند.

آقای ترامپ به دنبال گفتگوی امروز خود، افزوده بود که پادشاه عربستان هرگونه اطلاع از سرنوشت این روزنامه نگار را مواکدا رد کرده است.

رئیس جمهور آمریکا همچنین از مایک پمپئو خواست تا فورا برای مذاکره با ملک سلمان در مورد ماجرای ناپدید شدن جمال خاشقجی راهی این کشور شود.

از سوی دیگر ایران از اظهار نظر درباره این پرونده خودداری کرده است.

بهرام قاسمی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، گفت "تا زمان مشخص شدن رسمی سرنوشت روزنامه‎نگار سعودی" در این رابطه اظهار نظر نمی‌کند.

حق نشر عکس EPA
Image caption مامور پزشکی قانونی ترکیه در شروع بازرسی از کنسولگری عربستان در استانبول

بازرسی از کنسولگری عربستان

در تحولی دیگر در روز دوشنبه پلیس ترکیه برای اولین بار وارد کنسولگری عربستان در استانبول شد؛ جایی که آقای خاشقجی برای آخرین بار دیده شد.

محققان پزشکی قانونی ترکیه حدود یک ساعت بعد از ورود گروهی از مقام های سعودی وارد ساختمان شدند.

به گزارش رسانه های عربستان ملک سلمان پادشاه این کشور روز دوشنبه "دستور تحقیق" درباره این پرونده را داد.

یک مقام سعودی به خبرگزاری رویترز گفت: "ملک سلمان به دادستان عمومی دستور گشایش تحقیقاتی داخلی درباره موضوع خاشقجی را براساس اطلاعات دریافتی از تیم مشترک در استنابول داده است."

این مقام گفت که دادستانی دستور دارد این پرونده را تسریع کند.

منابع دیپلماتیک ترکیه گفتند که کنسولگری از سوی یک تیم مشترک ترکی-سعودی بازرسی خواهد شد. پیشتر ورود گروهی نظافتچی به ساختمان کنسولگری مشاهده شده بود.

عربستان سعودی هفته پیش فقط با بازرسی "بصری" مقام های ترکیه از کنسولگری موافقت کرده بود اما ترکیه آن پیشنهاد را رد کرد.

روزنامه صباح نوشت که محققان می خواستند ساختمان را با کمک یک ماده شیمیایی به نام لومینول که رد خون را آشکار می کند بگردند.

ملک سلمان و رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه روز یکشنبه تلفنی صحبت کردند و بر اهمیت همکاری دو کشور در این پرونده تاکید کردند.

یک روز پیشتر مولود چاووش‌اوغلو، وزیر امور خارجه ترکیه، گفته بود عربستان سعودی در تحقیقات این پرونده همکاری نکرده است. او از ریاض خواسته بود به مقامات ترکیه اجازه وروود به ساختمان کنسولگری را بدهد.

بیشتر بخوانید:

مقامات ترکیه از ابتدا تاکید داشتند که جمال خاشقجی حدود دوهفته پیش، بعد از رفتن به داخل کنسولگری عربستان به قتل رسیده است.

حق نشر عکس AFP
Image caption محققان اهل سعودی یک ساعت زودتر از ماموران ترکیه وارد کنسولگری شدند

این در حالی است که عربستان مدعی بود که این روزنامه نگار سعودی، بعد از انجام کار خود ساختمان کنسولگری را به‌سلامت ترک کرده.

دونالد ترامپ پیش از موضع‌گیری مسالمت جویانه امروز، گفته بود که اگر روشن شود حکومت عربستان در قتل احتمالی آقای خاشقجی دست داشته، با مجازات شدیدی روبه‌رو خواهد شد.

در واکنش‌هایی جداگانه، آلمان، بریتانیا و فرانسه یکشنبه طی بیانیه‌ای مشترک اعلام کرده اند که مسئولین ناپدیدشدن جمال خاشقجی باید پاسخگو باشند.

وزیران خارجه این سه کشور گفته اند با جدیت تمام به این مساله می‌پردازند و خواهان تحقیقات معتبر و پاسخ کامل و با جزئیات از جانب عربستان هستند.

در مقابل، عربستان سعودی هشدار داده هر تحریم احتمالی که بر این کشور اعمال شود را تلافی خواهد کرد.

حق نشر عکس TRT WORLD
Image caption این آخرین تصویر ثبت شده از جمال خاشقجی در حال ورود به کنسولگری عربستان است

پیشتر یک منبع امنیتی در ترکیه به بی بی سی گفته بود دولت این کشور فایل های صوتی و تصویری در اختیار دارد که قتل جمال خاشقجی در کنسولگری را ثابت می کند.

تعدادی از سرمایه داران، شرکت ها و رسانه های غربی، در روزهای اخیر اعلام کرده اند که در کنفرانس "ابتکار سرمایه‌گذاری آینده" که قرار است در ریاض برگزار شود٬ شرکت نمی‌کنند.

دارا خسروشاهی٬ مدیرعامل شرکت اوبر، استیو کیس٬ از بنیانگذاران شرکت ای‌او‌ال و باب بکیش٬ مدیر عامل شرکت ویاکام، از جمله چهره هایی هستند که در نشست مذکور حاضر نخواهند شد.

روزنامه نیویورک تایمز، روزنامه فایننشیال تایمز و شبکه هایی نظیر سی ‌ان ‌ان و سی ‌ان‌ بی ‌سی نیز از این کنفرانس - که به ابتکار محمد بن سلمان ولیعهد عربستان برگزار می شود - کناره‌گیری کرده‌اند.


فرانک گاردنر، خبرنگار بی بی سی:

وقتی ماه مه سال گذشته ،دونالد ترامپ در اولین سفرخارجی خود به عنوان رئیس جمهور آمریکا به عربستان سعودی رفت، مقامات ریاض بسیار خشنود شدند، چون علاقه زیادی به باراک اوباما رئیس جمهور قبل از او نداشتند . به نظر آنها، اقای اوباما هرگز به خاورمیانه علاقه نداشت و توافق هسته ای با ایران که ازخود به جای گذاشت،توافق بدی بود.

اما دونالد ترامپ مردی بود که می توانستند با او معامله کنند. دونالد ترامپ محدودیت فروش سلاح برای جنگ با یمن را، که باراک اوباما تعیین کرده بود، لغو کرد وبرای آنها در مورد حقوق بشر موعظه نمی کرد. از آن گذشته جرد کوشنر،دامادش، رابطه کاری نزدیکی با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی برقرارکرد.

همزمان، درداخل عربستان سعودی، دیپلمات های خارجی از اصلاحات محمد بن سلمان استقبال و آن را هوای تازه ای برای عربستان توصیف کردند که از مدت ها پیش نیازبه آن را احساس می کردند.

از آن زمان تاکنون، وضع تغییر کرده است. ولیعهد عربستان کشورش را هرچه بیشتر درجنگ پرهزینه یمن فروبرد، چندین شاهزاده و بازرگان سرشناس کشورش را در یک هنل لوکس برای مدتی بازداشت کرد، و مدت کوتاهی هم سعد حریری نخست وزیر لبنان را بزور درعربستان نگاه داشت و گفته می شود که او را مجبور به استعفا کرده بود.

محمد بن سلمان، همچنین دستورداد که هرکسی با اصلاحات او مخالفت کند، حتی اگر در حد یک پیام توییتری باشد، بازداشت شود.

اما این ناپدید شدن جمال خاشقجی روزنامه نگار منتقد بود که دونالد ترامپ را واداشت تا از "مجازات سنگین" عربستان در صورت اثبات تقصیرآن کشور صحبت کند.

این در حالی است که در عربستان سعودی، با ترغیب رسانه های دولتی، بسیاری به حمایت از رهبران کشورشان برخاسته بودند و حتی شایعه ای برسرزبان ها افتاده بود که ماجرای جمال خاشقجی را، توطئه ترکیه و قطر برای ضربه زدنبه اعتبار عربستان معرفی می کرد.