دادگاهی در آمریکا فرمان ترامپ برای خودداری از اعطای پناهندگی را متوقف کرد

ترامپ حق نشر عکس Reuters
Image caption رای دادگاه اجرای فرمان دونالد ترامپ را فعلا متوقف کرده است

اجرای فرمان دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا برای خودداری از اعطای پناهندگی به مهاجرانی که به طور غیرقانونی از مرز جنوبی وارد ایالات متحده می‌شوند با رای یک قاضی فدرال متوقف شده است.

قاضی جون تیگار، قاضی دادگاه ناحیه در سان فرانسیسکو پس از دریافت درخواست و استماع گروه‌های مدافع حقوق مدنی دستور تعلیق فرمان رئیس جمهوری را صادر کرد.

آقای ترامپ درواکنش به حرکت کاروان مهاجران به سوی مرزهای جنوبی ایالات متحده این فرمان را صادر کرده و دلیل آن را لزوم حفاظت از منافع ملی اعلام داشته است. در زمان صدور فرمان، گروه های مدافع حقوق مدنی مخالفت خود با آن اعلام کردند.

کاروان مهاجران چیست؟

هزاران تن از شهروندان کشورهای هندوراس، گواتمالا و السالوادر در آمریکای مرکزی به امید ورود به ایالات متحده به سوی مرز مشترک آمریکا و مکزیک در حرکت هستند و گفته‌اند که به دلیل آزار سیاسی، فقر و خشونت در کشورهای خود در نظر دارند به ایالات متحده پناهنده شوند.

در روزهای منتهی به انتخابات میاندوره‌ای آمریکا، دونالد ترامپ گفت که بسیاری از این مهاجران افراد مجرم هستند و از حرکت آنان به سوی مرز آمریکا با عنوان "هجوم برای اشغال" نام برد. وی گفت که مخالف پذیرش مهاجران نیست و مهاجرت را برای آمریکا لازم می‌داند اما لازم است مهاجران از مجاری قانونی وارد آمریکا شوند. آقای ترامپ به چند هزار تن از نفرات ارتش دستور داد برای جلوگیری از ورود پناهجویان در مرز مستقر شوند.

آقای ترامپ گفته است که راه‌اندازی کاروان مهاجران و حرکت آنان به سوی مرز آمریکا و مکزیک "انگیزه سیاسی" دارد. وی در جریان مبارزات انتخاباتی وعده داده بود به منظور جلوگیری از ورود مهاجران غیرقانونی از مرز مکزیک، دیواری در سراسر خط مرزی احداث کند.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption کاروان مهاجران هندوراس در حرکت به سوی مرز آمریکا و مکزیک - فرمان رئیس جمهوری با هدف جلوگیری از اعطای پناهندگی به این افراد صادر شده است

استدلال قاضی چه بود؟

قاضی تیگر در توجیه رای خود گفت که قوانین مصوب کنونی تصریح دارد که هر فرد خارجی که وارد خاک ایالات متحده شود "چه از مبادی مشخص مرزی وارد شده باشد و چه از طرق دیگر" می‌تواند از این کشور درخواست پناهنگی کند. به گفته او، فرمان مورخ ۹ نوامبر رئیس جمهوری "تخطی فاحش" از رویه‌های رایج محسوب می‌شود.

وی گفت: "بدون توجه به حوزه اختیارات رئیس جمهوری، او مجاز نیست قوانین مهاجرتی را بازنویسی و شرایطی را تحمیل کند که قوه مقننه صراحتا مردود دانسته است."

رای دادگاه ناحیه سانفرانسیسکو در واکنش به دادخواست "اتحادیه آزادی‌های مدنی آمریکا"، "مرکز قوانین مقابله با فقر در جنوب" و "مرکز دفاع از حقوق اساسی" صادر شده که استدلال کرده بودند که فرمان آقای ترامپ وجاهت قانونی ندارد.

حکم تعلیق قاضی فورا اجرایی می‌شود و تا زمان تشکیل دادگاه برای تصمیم‌گیری نهایی در این مورد لازم الاجراست. دادگاه بعدی در ماه آینده تشکیل خواهد شد.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption نفرات ارتش برای جلوگیری از ورود مهاجران به مرز اعزام شده اند

فرمان رئیس جمهوری چه بوده است؟

فرمان مورخ ۹ نوامبر رئیس جمهوری مقرر می‌کند که هر کس که در صدد کسب پناهندگی از ایالات متحده آمریکاست باید حتما از مبادی ورودی رسمی وارد این کشور و اگر به صورت غیرقانونی وارد آمریکا شده باشند به درخواست پناهندگی او رسیدگی نخواهد شد.

قرار بود این فرمان به مدت نود روز اجرایی باشد و در این فاصله، ایالات متحده با مکزیک بر سر بازگرداندن پناهجویان به توافق دست یابد.

براساس قوانین آمریکا، رسیدگی به درخواست پناهندگی از سوی مهاجرانی که مدعی هستند که به خاطر فرار از خشونت از کشورشان گریخته‌اند الزامی است و به محل ورود آنان به خاک آمریکا بستگی ندارد. به این ترتیب، فرمان رئیس جمهوری عملا به معنی تعلیق این قانون به مدت نود روز بوده است.

دولت آقای ترامپ در سال گذشته با توسل به فرمان اجرایی رئیس جمهوری، تعلیق اجازه ورود به شهروندان چند کشور مسلمان به آمریکا را با اجرا گذاشت. مقامات آمریکایی گفته‌اند که دولت‌های این کشورها حاضر یا قادر به همکاری با دولت آمریکا در زمینه بررسی سابقه متقاضیان اخذ روادید ورود به آمریکا نیستند و به این ترتیب، ایالات متحده نمی‌تواند مطمئن باشد که دریافت کنندگان ویزا از این کشورها با هدف خرابکاری و زیان به منافع و امنیت آمریکا وارد این کشور نمی‌شوند.

شهروندان کشورهای ایران، لیبی، سومالی، سوریه، یمن، عراق، چاد و سودان مشمول فرمان اولیه آقای ترامپ بودند اما بعدا کشورهای عراق، چاد و سودان ظاهرا با اعلام آمادگی برای همکاری در صدور ویزای آمریکا برای شهروندانشان از این فرمان معاف و دو کشور کره شمالی و ونزوئلا به مشمولان این فرمان اضافه شدند.

در فرمان آقای ترامپ آمده بود که در صورتیکه رئیس جمهوری آمریکا برای جلوگیری از خسارت به منافع ایالات متحده لازم تشخیص دهد، حق تعلیق اجازه ورود به شهروندان بیگانه و اعمال محدودیت در این زمینه را براساس قانون مهاجرت و ملیت دارد.

هنوز کاخ سفید نسبت به حکم قاضی تیگر واکنشی نشان نداده است.