ویتنام 'علاقمند' به میزبانی نشست رهبران کره شمالی و آمریکاست

حق نشر عکس Getty Images
Image caption نخست وزیر ویتنام علاقمند کشورش را به میزبانی نشست رهبران کره شمالی و آمریکا اعلام کرده است

همزمان با سفر یک مقام ارشد کره شمالی به آمریکا، ویتنام برای میزبانی دومین نشست رهبران کره شمالی و آمریکا ابراز تمایل کرده است.

روز جمعه، ٢٨ دی (١٨ ژانویه)، منابع خبری تایید کردند که کیم یونگ-چول، معاون کمیته مرکزی حزب کارگران کره و مذاکره کننده ارشد کره شمالی وارد پایتخت آمریکا شده و قرار است با مایک پومپئو، وزیر خارجه ایالات متحده دیدار کند. آقای کیم از مقامات نزدیک به کیم جونگ-اون، رهبر کره شمالی است و انتظار می‌رود پس از گفتگو با وزیر خارجه آمریکا، در دیدار با دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، نامه شخصی رهبر کره شمالی را به او تسلیم کند.

کیم یونگ-چول صبح پنجشنبه وارد چین شد و ساعاتی بعد پکن را به مقصد واشنگتن ترک کرد.

در هفته‌های اخیر، دیدار دویاره رهبران آمریکا و کره شمالی موضوع گمانه‌زنی بوده است. کیم جونگ-اون در پیام خود به مناسب سال نو میلادی، ضمن گلایه از رویکرد دولت آمریکادر قبال کره شمالی، گفت که از دیداری دیگر با آقای ترامپ استقبال می‌کند.

حق نشر عکس AFP
Image caption کیم یونگ-چول شامگاه گذشته فرودگاه پکن را به مقصد آمریکا ترک کرد

با اعلام سفر مذاکره کننده ارشد کره شمالی به آمریکا، نگوین هوان فوک، نخست وزیر ویتنام، گفت که آماده میزبانی نشست رهبران کره شمالی و آمریکاست. آقای فوک در مصاحبه با تلویزیون بلومبرگ گفت: "ویتنام در توسعه روابط اقتصادی و تجاری و زمینه‌های دیگر همکاری موثری با آمریکا داشته است."

"ما نمی‌دانیم در مورد محل ملاقات چه تصمیمی گرفته خواهد شد اما اگر ویتنام انتخاب شود، ما تمامی مساعی خود را به کار خواهیم گرفت تا این نشست به بهترین نحو ممکن انجام گیرد."

چند هفته پیش گزارش شد که وزیر امور خارجه کره شمالی به ویتنام سفر کرده و هدف از این سفر، بررسی روابط "دو کشور سوسیالیستی" و آشنایی با سیاست اقتصادی دولت ویتنام است. ویتنام از معدود کشورهایی است که رسما نظام کمونیستی دارد اما در سال‌های اخیر با جلب سرمایه‌گذاران خارجی، از جمله آمریکاییان، در صدد بهبود شرایط اقتصادی خود برآمده و دستاوردهایی هم داشته است.

حق نشر عکس EPA
Image caption استفان بیگان (چپ) نماینده ویژه آمریکا در امور کره شمالی برای استقبال از کیم یونگ-چول در فرودگاه حضور یافت

خبرگزاری فرانسه به نقل از یک مقام دولتی ویتنام، که از او نام نبرده، خبر داد اقداماتی برای میزبانی این نشست در جریان است هرچند هنوز مشخص نیست که ویتنام انتخاب شود.

در سال ٢٠٧، شهر دانانگ در ویتنام میزبان نشست سران کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی آسیا-اقیانوسیه بود که دونالد ترامپ نیز در آن حصور یافت. به گفته یک مقام ویتنامی، میزبانی نشست رهبران آمریکا و کره شمالی باعث جلب توجه جهانیان به این کشور می‌شود و در بهبود وجهه ویتنام در جهان اهمیت "فراوانی" دارد.

دیدار قبلی کیم جونگ-اون و دونالد ترامپ در ماه ژوئن سال گذشته در سنگاپور برگزار شد و با صدور بیانیه‌ای به کار خود پایان داد. این بیانیه حاوی ابراز تمایل دو طرف به بهبود روابط و همکاری، رفع تنش در شبه‌جزیره کره و توسعه روابط دوجانبه بود. با این حال از زمان برگزاری این دیدار، مذاکرات دو طرف پیشرفت چندانی نداشته و بارها باعث گلایه از کوتاهی طرف دیگر در عمل به وعده‌ها شده، هر چند که کیم جونگ-اون و دونالد ترامپ همواره بر روابط نزدیک شخصی تاکید کرده‌اند.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption در ماه ژوئن سال گذشته کیم یونگ-چول (چپ) اولین نامه رهبر کره شمالی حاوی پیشنهاد ملاقات سران دو کشور را به ترامپ تحویل داد

ملاحظات داخلی و کندی پیشرفت

به گفته کارشناسان رویکرد اخیر کره شمالی ناشی از شرایط دشوار اقتصادی در این کشور و تمایل رهبر آن به تحول، بدون متزلزل کردن ساختار سیاسی و انگاره کنونی توزیع قدرت است. در مقابل، سختگیری آقای ترامپ در مورد برنامه اتمی کره شمالی همزمان با تاکید بر روابطی بسیار گرم با رهبر آن کشور منعکس کننده الزاماتی است که وی در صحنه سیاست داخلی آمریکا با آنها مواجه است.

آقای ترامپ، که به ناآگاهی از اصول سیاست خارجی و نادیده گرفتن ظرایف دیپلماسی متهم شده، ظاهرا می‌کوشد با خلع سلاح اتمی کامل قبل از لغو تحریم‌ها، نشان دهد که رویکرد سیاست خارجی او باعث می‌شود آمریکا همواره "دست بالا" را در روابط با دیگران داشته باشد و با دادن کمترین امتیاز، بیشترین نفع را ببرد.

در کره شمالی، کیم جونگ-اون رهبر مطلق و تصمیم گیرنده اصلی، حتی منحصر به فرد در صحنه سیاست داخلی و خارجی است. او در راس یک نظام سیاسی قرار دارد که محور ایدئولوژی آن را آمادگی نظامی همگانی برای مقابله با "دشمن" به خصوص ایالات متحده و هم‌پیمانان منطقه‌ای آمریکا تشکیل می‌دهد. در چارچوب این ایدئولوژی، تشکیلات نظامی و نظامیان ارشد از موقعیت برتر سیاسی و اولویت در استفاده از منابع اقتصادی برخوردار شده‌اند و طبیعتا منافع خود را در ادامه سیاست خصومت‌ورزی با آمریکا می‌دانند.

استمرار این مسیر، البته تا جایی که به برخورد نظامی واقعی با آمریکا منجر نشود، می‌توانست متضمن تثبیت شرایط سیاسی کنونی باشد اما محدودیت‌های اقتصادی ناشی از انزواطلبی و مجادله‌جویی در سیاست خارجی این خطر را در پی دارد که به تدریج توان حکومت این کشور را تحلیل ببرد. در چنین صورتی، حتی اگر هشدار رهبران کره شمالی در مورد حمله نظامی خارجی تحقق نیابد، این کشور موقعیت خود را به عنوان یک قدرت نسبتا تاثیرگذار در صحنه سیاست بین‌المللی و منطقه‌ای از دست می‌دهد.

حق نشر عکس AFP
Image caption ترامپ و کیم

از نظر اقتصادی، حکومت کره شمالی همواره بر "خودکفایی" به عنوان یک اصل ایدئولوژیک تاکید نهاده اما به گفته کارشناسان، اقتصاد این کشور هرگز خودکفا نبوده بلکه بقای آن به دریافت کمک خارجی بستگی داشته است. در زمان شوروی سابق، حیات اقتصادی کره شمالی عملا متکی به کمک آن کشور بود.از زمان سقوط شوروی، مردم کره شمالی با شرایط دشوار اقتصادی مواجه بوده و ارتباط ویژه با چین و دریافت کمک‌های بشردوستانه خارجی، تنها به معنی کاهش نسبی فشار بر مردم بوده و زمینه پیشرفت اقتصادی نبوده است.

گفته می‌شود که کیم جونگ-اون با الهام از الگوی رشد اقتصاد چین در صدد کاهش مشکلات اقتصادی مردم و بهبود موقعیت کشورش در منطقه است. چین با بهبود روابط با غرب و آزادسازی نسبی اقتصاد داخلی، تبدیل به یکی از قطب‌های عمده جذب سرمایه‌گذاری خارجی و به یک قدرت بزرگ اقتصاد جهانی بدل شده است.

در صورتی که انگیزه کیم جونگ-اون در تلاش برای حل اختلاف تاریخی با آمریکا تلاش در بهبود وضعیت اقتصادی کشورش باشد، طبیعی است که انتظار داشته باشد در برابر عقب نشینی از خصومت آشکار با آمریکا، از کاهش تحریم‌ها و حتی دریافت کمک خارجی برخوردار شود و بتواند به مقامات حکومتی و مردم کره شمالی نشان دهد که تجدید نظر در ایدئولوژی "دشمن‌انگاری" غرب فواید ملموسی را در پی دارد.