انتخابات شوراهای ترکیه؛ شکست حزب اردوغان در پایتخت

شادمانی هواداران حزب جمهوری‌خواه خلق، مهمترین حزب مخالف دولت در استانبول حق نشر عکس AFP
Image caption شادمانی هواداران حزب جمهوری‌خواه خلق، مهمترین حزب مخالف دولت در استانبول

حزب حاکم ترکیه در انتخابات شوراها این کشور در رقابتی نزدیک با حزب جمهوری‌خواه خلق، مهمترین حزب مخالف دولت در برخی از شهرهای مهم از جمله آنکارا پایتخت و ازمیر شکست خورده است.

کمیسیون انتخابات می‌گوید که نامزد حزب مخالف دولت در استانبول هم از نامزد حزب حاکم جلوتر است. اما گزارش ها حاکیست که حزب عدالت و توسعه نتایج در استانبول را نپذیرفته و می گوید علیه این نتیجه به مراجع انتخاباتی شکایت می کند.

رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه که حزبش نتوانست دوباره کنترل شهر آنکارا را در اختیار بگیرد با پذیرفتن شکست حزب عدالت و توسعه گفت: "اگر نقصی بوده، وظیفه ماست که تصحیح و جبرانش کنیم."

به گفته رسانه‌های ترکیه منصور یواش، نامزد حزب جمهوری خواه خلق برای شهرداری آنکارا، پایتخت ترکیه در مقابل نامزد حزب عدالت و توسعه به رهبری آقای اردوغان پیروز شده است.

این نخستین بار در ربع قرن گذشته است که نامزد اسلام‌گرایان در انتخابات شهرداری ها در آنکارا شکست می‌خورد. شهرداری آنکارا در ۲۵ سال گذشته در اختیار حزب عدالت و توسعه و همفکرانش بوده است.

این انتخابات شوراها با توجه به نارضایتی‌ها نسبت به وضعیت اقتصادی ترکیه به نوعی همه‌پرسی برای محبوبیت آقای اردوغان محسوب می‎شد.

بیش از ۵۷ میلیون نفر برای شرکت در این انتخابات ثبت‌نام کرده بودند.

حق نشر عکس AFP
Image caption کمال قلیچداراوغلو: مردم به دمکراسی رای دادند و دمکراسی را انتخاب کردند.

در استانبول، بزرگ‌ترین شهر ترکیه نامزدهای هر دو حزب رقیب با توجه به رقابت تنگانگی و نزدیکی که بوده، مدعی پیروزی شده‌اند.

حزب جمهوری‌خواه خلق می‌گوید که اکرم امام‌اوغلو، نامزدش برای شهرداری استانبول با ۲۸ هزار رای بیشتر پیروز شده ‌است و در مقابل حزب عدالت و توسعه مدعی شده که نامزد این حزب، بن‌علی ییلدیریم، نخست وزیر سابق با ۴ هزار رای بیشتر انتخاب شده است.

بنا بر گزارش‌ها هر دو نامزد هر کدام بیش از ۴ میلیون رای به دست آورده اند.

حزب جمهوری‌خواه خلق همچنین در ازمیر، سومین شهر بزرگ ترکیه پیروز شده است.

کمال قلیچداراوغلو، رهبر این حزب گفت: "مردم به دمکراسی رای دادند و دمکراسی را انتخاب کردند."

آقای اردوغان هم در سخنرانی برای هوادارانش تلویحا شکست حربش در استانبول را پذیرفت و گفت: "حتی اگر مردم ما شهرداری استانبول را از دست دادند، اما حزب عدالت و توسعه در محله‌ها پیروز شده است."

او پیشتر گفته بود: "نتایج نشان می دهد که حزب عدالت و توسعه در این انتخابات به عنوان حزب اول ظاهر شده است که از انتخابات سوم نوامبر ۲۰۰۲ تا به امروز همواره همین طور بوده است."

انتخابات محلی ترکیه هر پنج سال برگزار می‌شود و در آن، شهرداران ۳۰ شهر بزرگ و ۵۱ شهردار شهرستان‌های کوچکتر انتخاب می‌شوند. اعضای شوراهای شهر و روستا نیز در همین انتخابات برگزیده می‌شوند.


انتخابات شوراها و ضربه‌ای که اردوغان خورد

هادی نیلی، خبرنگار اعزامی بی‌بی‌سی فارسی در ترکیه

رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، در سخنان پر آب و تاب انتخاباتی‌اش، بارها گفت این انتخابات "مجادله برای بقای ما"ست. همین اهمیت نتایج رای‌گیری روز یکشنبه را روشن می‌کند.

برای نخستین‌بار در ربع قرن گذشته، که شهرداری آنکارا همیشه در دست چهره‌های حزب عدالت و توسعه و حامیان این زمینه فکری اسلام‌گرایانه بوده، حالا آنها رقابت را به نامزد حزب مخالف باخته‌اند.

رقابت تنگاتنگ در استانبول هم برای حزب حاکم خبر خوشی نیست. آنها شهرداری بزرگ‌ترین شهر ترکیه را هم ربع قرن در دست داشته‌اند. اصلا خود آقای اردوغان بود که با پیروزی‌اش در انتخابات شهرداری ۲۵ سال پیش، راه هم‌حزبی‌ها و هم‌فکرانش را به صحنه سیاسی هموار کرد.

حالا حزب حاکم از شکایت انتخاباتی و بازشماری حرف می‌زند. حتی اگر هم در نهایت آنها بتوانند در این دو شهر اصلی به شهرداری برسند، باز هم نتیجه این انتخابات یک ضربه به حزب عدالت و توسعه و به خود رجب طیب اردوغان بوده است. آن هم در فضای انتخاباتی‌ای که اغلب رسانه‌های کشور در اختیار دولت و حامیانش بوده یا به آنها نزدیک بوده‌اند.

حزب عمده کردهای ترکیه، حزب دموکراتیک خلق (ﻫ د پ)، در اعتراض به "غیرمنصفانه"بودن انتخابات در شهرهای عمده ترکیه از جمله آنکارا و استانبول نامزدی معرفی نکرد، اما این در عمل در یک‌کاسه‌شدن رای آنها با نامزدهای دیگر احزاب مخالف و پیروزی شانه‌به‌شانه با حزب حاکم تاثیر داشته است. چه این‌که صلاح‌الدین دمیرتاش، از رهبران این حزب و نماینده مجلس که الآن در زندان است، روز انتخابات از حامیان خود خواست در انتخابات رای دهند.

انتخابات محلی ترکیه هم می‌تواند به حزب عدالت و توسعه و اسلام‌گرایان تکانی بدهد تا به فکر تقویت پایگاه رای خود و دربرگیری بیشتر باشند و هم می‌تواند مخالفان آنها را به سوی ائتلاف‌های جدی‌تر تشویق کند.


حق نشر عکس EPA
Image caption آقای اردوغان قول جبران داده است

با اینکه ۵۵۳ هزار پلیس و نیروی امنیتی برای برقراری نظم در روز انتخابات در آماده باش بودند، درگیری‌های انتخاباتی در روز انتخابات باعث کشته و زخمی شدن عده‌ای شد.

انتخابات شورا و شهرداری دو شهر استانبول و آنکارا از مهم‌ترین بخش‌های این انتخابات هستند.

حزب عدالت و توسعه به رهبری رجب‌طیب اردوغان از سال ۲۰۰۲ تاکنون همواره در این دو شهر پیروز بوده است.

تورم ۲۰ درصدی، افزایش بیکاری، سقوط ارزش لیر به یک سوم و همچنین رکود اقتصادی که گریبان ترکیه را گرفته از جمله دلایلی هستند که موجب شده‌اند محبوبیت آقای اردوغان و حزب حاکم این کشور کاسته شود.

اگر چه در این انتخابات نام آقای اردوغان بر روی برگه‌های رای وجود ندارد، اما او به شکل قابل ملاحظه‌ای در فعالیت‌های انتخاباتی حزبش حضور داشت و در سراسر ترکیه در حمایت از نامزدهای این حزب سخنرانی کرد.

موضوعات مرتبط