با مرگ بامیبول آدولیادی، پادشاه تایلند، قدرت در دست کیست؟

حق نشر عکس Reuters

پیامدهای مرگ بامیبول (بهومیبول) آدولیادی، پادشاه تایلند، تا حد زیادی قابل پیش‌بینی بود. مردم این کشور با مرگ حکمران محبوب خود در عزای عمیقی فرو رفته‌اند.

اما به تاخیر افتادن تاجگذاری شاهزاده واجیرالونگکون به عنوان جانشین پدرش و پادشاه جدید کشور مردم را متعجب کرده است.

غروب ۱۳ اکتبر دو ساعت پس از اعلام خبر مرگ پادشاه تایلند اعضای مجلس ملی قانونگذاری که توسط نیروهای مسلح انتخاب شده اند، تشکیل جلسه دادند و انتظار می رفت با انجام مقدمات فرمایشی ولیعهد را به نشستن بر تخت سلطنت دعوت کنند.

اما پس از پایان ملاقات ولیعهد با نخست وزیر تایلند به آنها گفته شد که نام پادشاه آینده کشور فعلا اعلام نخواهد شد. آنها پس از ۹ دقیقه سکوت به نشانه ادای احترام به پادشاه فقید دست خالی جلسه را ترک کردند.

معمولا پس از مرگ هر پادشاه جانشین او سریع تعیین می شود. به عنوان مثال ۹ ژوئن ۱۹۴۶ پس از مرگ مشکوک آنانداد پادشاه وقت تایلند به فاصله چند ساعت و در پایان جلسه شبانه پارلمان از بامیبول آدولیادی برادر ۱۸ ساله پادشاه فقید رسما دعوت شد سلطنت را به دست بگیرد.

ولیعهد جوان آمادگی نداشت ولی سلطنت را پذیرفت. بعد چهار سال برای ادامه تحصیل به سوئیس رفت و پس از بازگشت به تایلند تاجگذاری کرد. اما در تمام آن مدت او رسما پادشاه کشور بود.

دولت تایلند می گوید ولیعهد قبل از نشستن بر تخت سلطنت می خواهد همراه با مردم در سوگواری برای پدرش شرکت کند.

حق نشر عکس Reuters
Image caption شاهزاده ماها واجیرالونگکورن ولیعهد و جانشین سلطنت است ولی مشخص نیست چه زمانی رسما پادشاه خواهد شد.

هنوز مشخص نیست چه زمانی انجام خواهد شد هر چند ویسانو کریانگام، کارشناس حقوقی دولت و معاون نخست‌وزیر، تاکید کرده که هر وقت ولیعهد آمادگی لازم را داشته باشد ممکن است سلطنت را به دست بگیرد.

آقای ویسانو در عین حال گفته است ولیعهد تایلند نمی خواهد مراسم تاجگذاری او قبل از پایان یکسال عزای عمومی و سوزاندن جسد پدرش برگزار شود.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption ژنرال پرایوت چن- اوجا (نفر وسط) تلاش کرده نگرانی ها در مورد روند جانشینی سلطنت را رفع کند.

پس از مرگ پادشاه تایلند اکنون قدرت اصلی در دست کیست؟

طبق قانون اساسی تایلند قدرت پادشاه بسیار محدود و به مشاوره و توصیه محدود می شد. اما بامیبول (بهومیبول) آدولیادی در عمل به خاطر محبوبیتی که طی سالهای طولانی سلطنت کسب کرده بود نفوذ فراوانی داشت و سخنان یا رهنمودهای او می توانست سیاست ها و حتی دولت های کشور را تغییر دهد.

به عنوان مثال درماه مه ۱۹۹۲ او با احضار و گفتگو با رهبر جنبش دمکراسی خواهی و نخست وزیر مورد حمایت نظامیان تایلند توانست به درگیریهای خونین بین معترضان و نیروهای مسلح پایان دهد.

در آوریل ۲۰۰۶ به توصیه او انتخابات تحریم شده ای که در آن تکسین شیناواترا نخست وزیر وقت به پیروزی رسید لغو شد و در نتیجه توانست زمینه های یک مصالحه سیاسی دیگر در کشور را فراهم کند.

قدرت واقعی

در شرایطی که هنوز پادشاه جدید تایلند رسما بر تخت سلطنت ننشسته اختیارات او به نایب السلطنه تفویض می‌شود که طبق قانون اساسی رییس شورای مشاوران سلطنتی است.

نایب السلطنه (رییس شورای سلطنت) پرم تینسولانوندا، ۹۶ ساله و یکی از نزدیک ترین و با نفوذترین مشاوران پادشاه فقید است که در گذشته در مورد قابلیت های ولیعهد برای احراز مقام سلطنت ملاحظاتی را مطرح کرده است.

او در این مقام وظایف بسیار مهمی را برعهده خواهد داشت که یکی از آنها تایید پیش‌نویس قانون اساسی جدیدی است که توسط نظامیان پیشنهاد شده و باید طی یک ماه آینده انجام شود. البته آنطور که بی بی سی دریافته است او تصمیمات خود را در مشورت نزدیک با ولیعهد اتخاذ خواهد کرد.

حق نشر عکس AP
Image caption نایب السلطنه (رییس شورای سلطنت) پرم تینسولانوندا ۹۶ ساله و یکی از نخست وزیران سابق تایلند است.

در حال حاضر قدرت اصلی هنوز در کنترل دولت تحت تسلط نظامیان است که دو سال پیش قدرت را در دست گرفت. بسیاری از صاحب‌نظران معتقدند یکی از دلایل اصلی کودتا این بود که هنگام مرگ پادشاه سالخورده تایلند و جانشینی او نیروهای مسلح بشدت سلطنت طلب قدرت را در دست داشته باشند.

همکاری نزدیک پادشاه و نیروهای مسلح در دروان سلطنت طولانی بامیبول آدولیادی عامل اصلی تثبیت قدرت پادشاه از دوره ضعف او هنگام رسیدن به سلطنت در سال ۱۹۴۶ تا اوج قدرت و شکوه سلطنتش در دهه ۹۰ میلادی بود. نیروهای مسلح تایلند وظیفه اصلی خود را حفاظت از سلطنت می داند و بعید است در روند جانشینی پادشاه نقش مهمی ایفا نکنند.

با این همه سران نیروهای مسلح به آرزوهای پادشاه فقید بسیار وفادارند. او هیچگاه در مورد جانشینی پسر ارشدش ابراز تردید نکرده بود. با وجودیکه زمان به سلطنت رسیدن او هنوز کاملا مشخص نشده ولی دولت تایلند با صراحت اعلام کرده که شاهزاده ماها واجیرالونگکورن جانشین بلامنازغ پادشاه فقید است و بالاخره بر تخت سلطنت خواهد نشست.

نخست وزیر تایلند به مردم کشور تضمین داده که روند جانشینی سلطنت تابع سنت ها خواهد بود و با آرامش پیش خواهد رفت. او به مردم گفته در مورد زمان آن نگران نباشند و در حفظ خاطرات خوش دوران سلطنت پادشاه فقید وحدت داشته باشند.

اما این سخنان مانع از گمانه زنی در مورد تاخیر در روند جانشینی نخواهد کشد. در این دوره انتقالی حساس مثل بسیاری دیگر از جنبه های سلطنت تایلند اسرار و ابهامات فراوانی وجود دارد.

مطالب مرتبط