آیا پدیده‌هایی مثل ترامپ اروپا را در بر خواهد گرفت؟

حق نشر عکس Die Zeit frontpage

چند ماه پیش رای مثبت به خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا و این هفته هم پیروزی تعجب آور دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا. زلزله سیاسی که غرب را به لرزه درآورده اکنون رهبران دمکراسی های لیبرالی در اروپا را تهدید می کند.

مخالفت ناسیونالیستی با مهاجرت به نقطه عطف رسیده است. سیاستمدارن پوپولیست از سال ۲۰۰۸ به این سو روی نارضایتی مردم عادی از پیامدهای بحران اقتصادی، روند سریع جهانی شدن اقتصاد و نخبگان سیاسی و صاحبان امتیاز تمرکز کرده اند.

به زودی آزمون های انتخاباتی مهمی برای احزاب و سیاستمداران قدیمی اتحادیه اروپا از راه خواهد رسید. آیا آنچه در برگزیت (خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا) و انتخابات آمریکا روی داد مثل سونامی سراسر اروپا را در برخواهد گرفت؟

رای گیری سرنوشت ساز در ایتالیا

همه پرسی در مورد اصلاحات قانون اساسی که روز ۴ دسامبر برگزار خواهد شد، اکنون به رای اعتماد به دولت چپ میانه به نخست وزیری ماتئو رنتسی می ماند. او تهدید کرده اگر در همه پرسی شکست بخورد؛ استعفا خواهد داد.

طبق این طرح، اختیارات مجلس سنا و دولت های محلی کاهش خواهد یافت. آقای رنتسی می گوید که این طرح هزینه های عمومی را کاهش می دهد و دولت مرکزی ایتالیا را با ثبات تر خواهد کرد. اما مخالفان می گویند قدرت زیادی را در دست قوه مجریه متمرکز خواهد کرد.

نظرسنجی ها نشان می دهند که نخست وزیر در این همه پرسی با خطر شکست با تفاوت آرای ناچیزی روبرو است و در مقابل جنبش پنج ستاره، که گروه اصلی مخالف سیستم سیاسی فعلی است تقویت خواهد شد.

حق نشر عکس AFP
Image caption پپه گریلو سیستم سیاسی و سیاستمداران ایتالیا را به سخره می گیرد

در انتخابات محلی و ایالتی ژوئن ۲۰۱۶ جنبش پنج ستاره نتایج خوبی بدست آورد و اکنون شهرداری‌های رم و میلان را در کنترل دارد. این گروه مخالفت اتحادیه اروپاست و خواهان انجام همه پرسی در مورد عضویت ایتالیا در یورو است.

بپه گریلو، کمدین سابق و بنیانگذار جنبش پنج ستاره در پیامی روی توییتر نوشت پیروزی دونالد ترامپ "آخر الزمانی برای دنیای اطلاعات، تلویزیون، روزنامه های بزرگ، روشنفکران و روزنامه نگاران است."

احتمال چرخش به راست در اتریش؟

در همان روز رای گیری در ایتالیا، برای اولین بار پس از جنگ جهانی دوم یک سیاستمدار دست راستی افراطی، نوربرت هوفر نامزد ریاست جمهوری اتریش، ممکن است به رهبری یک کشور اروپای غربی انتخاب شود.

در رای گیری ماه مه الکساندر فان در بلن، یکی از سیاستمداران سابق حزب سبزها با برتری آرا کمتر از یک درصد در انتخابات ریاست جمهوری اتریش پیروز شد. ولی به خاطر بروز مشکلاتی در شمارش آرا پستی دیوان عالی کشور نتایج رای گیری را باطل کرد. بنابراین اتریشی ها برای انتخاب رییس جمهور یکبار دیگر پای صندوق رای خواهند رفت.

مقام ریاست جمهوری در اتریش تشریفاتی است، ولی پیروزی آقای هوفر برای حزب آزادی که یک حزب راست افراطی و مخالف مهاجرت است می تواند پیروزی نمادین بزرگی باشد.

پیشروی پوپولیست ها در هلند

حق نشر عکس AFP
Image caption خیرت ویلدرز(راست) از متحدان سیاسی مارین لوپن (چپ) رهبر جبهه ملی فرانسه است

خیرت ویلدرز، سیاستمدار ضد اسلام هلندی از پیروزی دونالد ترامپ اظهار خوشحالی کرده و در توییتر خود یکی از شعارهای دونالد ترامپ را تقلید کرده است: "عظمت را به هلند بازمی گردانیم."

انتخابات سراسری هلند، اولین انتخابات مهم در کشورهایی که قلب اتحادیه اروپا می شوند روز ۱۵ مارس ۲۰۱۷ برگزار خواهد شد.

آقای ویلدرز می گوید: "من هلند را به هلندی بازخواهم گرداند." این یادآور شعار موفق طرفداران خروج بریتانیا از اتحادیه اروپاست که در همه پرسی ۲۳ ژوئن به پیروزی رسیدند و در نتیجه آن بریتانیا در مسیر خروج از اتحادیه اروپا قرار گرفت.

براساس نتایج یک نظرسنجی که ۶ نوامبر انجام شده حزب پوپولیست مردم به رهبری آقای ویلدرز احتمالا در پارلمان هلند ۲۷ کرسی به دست خواهد آورد و بنابراین با حزب لیبرال به رهبری نخست وزیر فعلی در موقعیت برابری قرار خواهد گرفت.

حتی اگر حزب مردم نتواند در دولت ائتلافی آینده سهمی بگیرد کماکان در عرصه سیاست هلند نیروی تاثیر گذاری خواهد بود. آقای ویلدرز هم اکنون به اتهام ترویج خشونت های نژادی تحت محاکمه است.

انقلاب فرانسه دیگری؟

مارین لوپن، رهبر جبهه ملی فرانسه سیاست این کشور را به لرزه درآورده و انتظار می رود با آوردن رای کافی در دور اول انتخابات ریاست جمهوری فرانسه در مه ۲۰۱۷ به دور دوم راه یابد.

سیاست‌های ضد مهاجرت و ضد اتحادیه اروپا حزب او در انتخابات محلی دسامبر ۲۰۱۵ بیش از ۲۷ درصد رای آورد. ولی در نتیجه همکاری دو حزب اصلی فرانسه برای شکست دادن جبهه ملی، این حزب نتوانست کنترل هیچیک از مناطق را به دست آورد.

اگر مارین لوپن در انتخابات ریاست جمهوری بعدی فرانسه به دور دوم برسد، انتظار می رود حزب راست میانه جمهوری خواهان و حزب چپ میانه سوسیالیست همین تاکتیک را تکرار کنند.

مارین لوپن در پیامی در توییتر دونالد ترامپ را ستود و نوشت: "دنیای جدیدی از راه می رسد و تحت تاثیر پیروزی ترامپ تعادل قوای جهانی تغییر خواهد کرد." او در عین حال نخبگان حاکم بر فرانسه، از جمله روزنامه های مهم این کشور را به خاطر حمایت از هیلاری کلینتون به مسخره گرفت.

میزان محبوبیت فرانسوا اولاند، رییس جمهور فرانسه به نازلترین سطح محبوبیت روسای جمهور این کشور پس از جنگ جهانی دوم تنزل یافته است.

خانم لوپن گفت که بریتانیایی ها با رای خود در همه پرسی برگزیت "اولین گلوله در نبرد علیه نخبگان صاحب امتیاز در اتحادیه اروپا را شلیک کردند."

انتخابات سراسری فرانسه ژوئن ۲۰۱۷ برگزار خواهد شد. جبهه ملی فرانسه در حال حاضر در پارلمان فقط دو کرسی دارد.

خیز ملی‌گرایان آلمان

حق نشر عکس Getty Images
Image caption روی پلاکارد نوشته شده "مرکل باید برود". آلمان شاهد موجی از تظاهرات ناسیونالیست ها بوده است

حزب ملی گرای آلترناتیو برای آلمان در آستانه انتخابات سراسری این کشور که سپتامبر ۲۰۱۷ برگزار خواهد شد تهدیدی برای جذب آرای دو حزب اصلی در جناح چپ و راست سیاست آلمان است.

این حزب در انتخابات ایالتی توانست بخشی از آرای حزب دمکرات مسیحی به رهبری آنگلا مرکل را جذب کند. مخالفت بخشی از افکار عمومی آلمان با سیاست درهای باز برای پذیرش مهاجران در سال گذشته یکی از دلایل اصلی حمایت از این حزب است.

در انتخابات ایالت مکلنبورگ- پومرانیا غربی در سپتامبر حزب آلترناتیو برای آلمان پس از حزب سوسیال دمکرات (۳۰ درصد) با کسب حدود ۲۱ درصد آرا در مقام دوم قرار گرفت و حزب خانم مرکل با ۱۹ درصد آرا سوم شد.

تخمین زده می شود این حزب در انتخابات سراسری آلمان حدود ۱۰ درصد آرا را کسب کند. در حال حاضر در پارلمان های ایالتی آلمان ۹ کرسی دارد ولی در پارلمان سراسری فعلا هیچ نماینده ای ندارد.

هر چند این حزب توسط تعدادی اقتصاددان مخالف یورو تاسیس شد اما به مرور بیشتر به سمت راست جهت گیری کرده و مواضع ضد اسلامی دارد.

وبسایت خبری آلمانی فوکوس می گوید که بین نارضایتی هایی که زمینه برگزیت و پیروزی ترامپ را فراهم کرد با نارضایتی هواداران حزب آلترناتیو برای آلمان شباهت فراوانی وجود دارد. به نوشته این وبسایت، تحت تاثیر این دو حادثه سیاسی حزب آلترناتیو برای آلمان نیز در انتخابات سراسری ۲۰۱۷ می تواند به "پیروزی تعجب آوری" برسد.

خانم مرکل تاکنون در مورد نامزدی مقام صدراعظمی برای چهارمین بار پیاپی تصمیم خود را اعلام نکرده است.