نوبت ایتالیا رسید؛ دولت ماتئو رنتسی سقوط می‌کند؟

حق نشر عکس AP
Image caption تظاهرات علیه نخست‌وزیر ایتالیا و اصلاحات پیشنهادی او و استقبال از استعفای احتمالی در صورت شکست در همه‌پرسی

همه‌پرسی روز یکشنبه در ایتالیا که درباره ترمیم قانون اساسی این کشور است، موقعیت نخست وزیر ایتالیا را که شخصا خواهان برگزاری این رفراندوم شده بود، به خطر می‌اندازد.

هنگامی که در سال ۲۰۱۴ ماتئو رنتسی، نخست وزیر ایتالیا برگزاری رفراندوم را پیشنهاد کرد، در خارج از ایتالیا توجه چندانی به این موضوع نشد.

در ایتالیا غالبا شیوه اداره دولت تغییر می‌کند و نخست وزیران می‌آیند و می‌روند. ولی حالا در آستانه همه‌پرسی، آقای رنتسی با تحولات سال ۲۰۱۶ رو به روست.

اکنون روشن شده که برگزاری این همه‌پرسی برای رهبری که بر مسند قدرت نشسته، در زمان بدی صورت می‌گیرد. امسال، سالی است که پوپولیسم مد روز است. این در حالی است که نخست وزیر ایتالیا یک میانه‌‍‌رو است.

پائولو جنتیلونی، وزیر خارجه ایتالیا می‌گوید: "این که گفته شود نه، من نگران نیستم، آسان است ولی در واقع من فکر می‌کنم که هر کشور غربی باید در باره این خطر که مردمی که از روند جهانی‌سازی رنج می‌برند ممکن است علیه احزاب سنتی واکنش نشان دهند، بسیار جدی فکر کند."

حق نشر عکس AP
Image caption بپه گریلو در کنار شهردار رم برای شکست همه‌پرسی تلاش می‌کند

در ایتالیا جنبش پنج ستاره، که مخالف دولت است معتقد است به ایجاد موج بین المللی کنونی پوپولیسم کمک کرده.

این حزب در سال ۲۰۰۹ توسط بپه گریلو، یک کمدین ایتالیایی، که مدل مخصوص مو و عقاید جنجالی‌اش شبیه دونالد ترامپ است، تأسیس شد.

این جنبش که برای شفافیت و عدم پنهان‌کاری و نیز مخالفت با یورو مبارزه می‌کند. امسال در انتخابات شهرداری رم و تورین پیروز شد. جنبش پنج ستاره همچنین نقش اصلی را در دادن رأی منفی به اصلاحات پیشنهادی بازی می‌کند.

در روزهای پایانی تبلیغاتی، این جنبش در رم یک راهپیمایی ترتیب داد. بسیاری از شرکت کنندگان در راهپیمایی تی‌شرت‌هایی پوشیده بودند که روی آن شعار "من می‌گویم نه" نوشته شده بود.

شخص بپه گریلو، در حالی که بادکنکی به شکل یک قلب بزرگ در دست داشت در خیابان راه می‌رفت و از تماشای انبوه طرفدارانش لذت می‌برد.

وانیا، یک دانشجوی رشته زبان گفت: "پنج ستاره راه بهتری برای اجرای سیاست دارد. آنها بدون مأمور محافظ اینجا هستند. ما چنین چیزی را در مورد سایر احزاب نمی‌بینیم."

چند قدم عقب‌تر از شلوغی برنامه ریزی شده بپه گریلو، شخص جوانتر و جدی‌تری دیده می‌شود.

هنگامی که انتخابات عمومی بعدی برگزار شود ممکن است لوئیجی دی مایو، از جنبش پنج ستاره برای پست نخست وزیری نامزد شود. او فقط سی سال دارد.

از او می‌پرسم: "بعد از برگزیت (خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا)، بعد از ترامپ، آیا حالا نوبت پنج ستاره است؟"

او تکرار می‌کند: "بعد از برگزیت، بعد از ترامپ؟" و می‌افزاید: "اینجا در ایتالیا ما امیدواریم که جنبش پنج ستاره خواهد بود. من به ایتالیا فکر می‌کنم."

حق نشر عکس Getty Images
Image caption به احتمال قوی آقای رنتسی در صورت شکست در همه‌پرسی کنار خواهد رفت

اگر ماتئو رنتسی ببازد.......

ایتالیا به زودی خواهد فهمید چه چیزی پیش رو دارد.

اگر موافقان ترمیم قانون اساسی پیروز شوند، ماتئو رنتسی با اختیاراتی بیشتر از گذشته حکومت خواهد کرد. ولی اگر مخالفان برنده شوند، و آقای رنتسی تهدید به استعفا را عملی کند، یک دوره بحران سیاسی شروع خواهد شد.

در آن صورت سرجیو ماتارلا، رئیس جمهوری ایتالیا نقش اصلی را بازی خواهد کرد.

آقای ماتارلا شخصی جدی و قاضی سابق دادگاه قانون اساسی ایتالیاست که به ندرت در سیاست‌های روزمره دخالت می‌کند. در مواقع بروز بحران او اختیار دارد که انتخابات زودرس اعلام کند؛ ولی این بار بسیاری آن را محتمل نمی‌دانند.

در حقیقت عده زیادی معتقدند که رئیس جمهور از حزب چپ میانه دموکرات، که حزب آقای رنتسی است، نخست وزیر تازه‌ای انتخاب خواهد کرد.

در آن‌صورت این رهبر جدید تا ۱۴ ماه دیگر که از دوره دولت کنونی باقی مانده، کشور را اداره خواهد کرد.

حق نشر عکس Reuters
Image caption آیا پی‌یر کارلو پادوآن نخست‌وزیر بعدی ایتالیا خواهد بود؟

کاندیدایی که بیش از بقیه شانس انتخاب شدن دارد، پی‌یر کارلو پادوآن، وزیر دارایی ۶۶ ساله ایتالیاست. او شخص ملایم و کسالت آوری است که به آسانی می‌توان او را یک " تکنوکرات" خواند.

اولین وظیفه دولت جدید، مطمئن کردن دوباره بازارها و بقیه اعضای حوزه یورو، در این مورد است که ایتالیا در دست شخص قابلی است. بزرگ‌ترین نگرانی، وضعیت بانک‌های ایتالیاست- چندین بانک ایتالیایی هم اکنون با معضل وام‌های غیرقابل وصول، مواجهند.

در دراز مدت، ایتالیا باید خود را برای انتخابات آینده که تاریخ برگزاری آن فوریه سال ۲۰۱۸ است، آماده کند. یک مبارزه طولانی ممکن است به احزاب میانه‌رو این شانس را بدهد که دوباره یک گروه تشکیل دهند. همچنین فرصتی خواهد بود برای آزمایش وعده‌های بسیاری که جنبش پنج ستاره داده.

با توجه به اتفاقات غیر منتظره سال ۲۰۱۶، از حالا پیش‌بینی نتیجه انتخابات سال ۲۰۱۸ عاقلانه به نظر نمی‌رسد.

برنامه ماتئو رنتسی چیست:

  • کاهش قدرت مجلس سنای پارلمان ایتالیا که در حال حاضر قدرتش با مجلس نمایندگان برابر است
  • کاهش تعداد سناتورها از ۳۱۵ نفر به ۱۰۰ نفر و حذف اختیار مجلس سنا برای پیشنهاد رأی عدم اعتماد به دولت
  • پایان دادن به انتخاب کردن سناتورها و جانشین کردن آنها با ۲۱ شهردار منطقه ای، ۷۴ رئیس شوراهای منطقه‌ای و پنج عضوی که رئیس جمهوری انتخاب می‌کند
  • طرفدارهای اصلاحات می‌گویند با اجرای این برنامه هزینه‌های دولت هر سال ۵۰۰ میلیون یورو کاهش خواهد یافت و بعد از دهه‌ها رفت و برگشت مکرر لوایح بین دو مجلس سنا و نمایندگان، تصویب قوانین سریع تر صورت خواهد گرفت.

مطالب مرتبط