اوباما هشت سال بعد از رویاها: میراث اجتماعی رئیس‌جمهوری که 'ساکت نخواهد ماند'

در پایان دوره باراک اوباما اگر از آمریکایی‌ها بپرسید او در سیاست‌های داخلی‌اش چه‌طور عمل کرده، پاسخ‌ها اغلب به این بستگی دارد که درباره خود او چه فکر می‌کنند. حق نشر عکس Getty Images
Image caption در پایان دوره باراک اوباما اگر از آمریکایی‌ها بپرسید او در سیاست‌های داخلی‌اش چه‌طور عمل کرده، پاسخ‌ها اغلب به این بستگی دارد که درباره خود او چه فکر می‌کنند.

هشت سال پیش که باراک اوباما به ریاست‌جمهوری رسید، کسانی که به او رای دادند، امیدهای بزرگی در دل می‌پروراندند. امیدها و انتظاراتی که شاید از اندازه یک رئیس‌جمهور و هشت سال رهبری ایالات متحده، بزرگ‌تر بود.

امروز که اوباما کاخ سفید را ترک می‌کند، وضعیت خوبی نزد افکار عمومی دارد اما اگر از آمریکایی‌ها بپرسید او در سیاست‌های داخلی‌اش چه‌طور عمل کرده، پاسخ‌ها اغلب به این بستگی دارد که درباره خود آقای اوباما چه فکر می‌کنند.

از تحول در بیمه درمانی گرفته تا مهار اسلحه، از اشتغال و اقتصاد تا شکاف‌های اجتماعی.

بیشتر بخوانید از: میراث باراک اوباما در سیاست خارجی

حتی بین کسانی که به او رای نداده بودند، خیلی‌ها امیدوار بودند برآمدن باراک اوباما، هم نشانه‌ای از کاهش شکاف نژادی در آمریکا باشد، و هم به آن کمک کند؛ در جامعه‌ای با خاطره تبعیض نژادی.

جولیانا هاروویتز، از مدیران مرکز پژوهشی پیو، می‌گوید این خوش‌بینی رنگ باخت: "نظر افکار عمومی درباره روابط بین نژادهای مختلف، بدتر و بدتر شده است. در واقع الآن در بدترین حالت در یک دهه گذشته است. در حالی که دو ماه بعد از تحلیف باراک اوباما، افکارعمومی مثبت‌ترین تصور را درباره روابط بین نژادها داشت."

به‌‌خصوص در این دو سال آخر ریاست باراک اوباما، موارد کشته‌شدن شهروندان سیاه‌پوست به تیر پلیس، به اعتراض‌های خیابانی منجر شد و گاه کار به پلیس ضد شورش و گاز اشک‌آور هم کشید. در آخرین تابستان ریاست‌جمهوری او، چند مورد تیراندازی به ماموران پلیس، به نگرانی‌ها درباره تنش نژادی دامن زد.

باروت و خشونت

کشتار کلیسای چارلستون، یک نقطه تلاقی نمادین از دو مساله اجتماعی دوره باراک اوباما شد: برخورد نژادی و خشونت مسلحانه.

کشتاری که یک جوان ۲۲ ساله، ظاهرا با تمایلات نژادپرستانه، ۹ سیاه‌پوست را در یک مراسم مذهبی در کلیسای سیاه‌پوستان به رگبار بست.

Image caption ایلان گولدنبرگ، پژوهش‌گر موسسه مطالعاتی 'امنیت آمریکای نوین'، می‌گوید اوباما در پی 'مدیریت بحران' بود؛ نه یک راه‌کار کلی.

ایلان گولدنبرگ، پژوهش‌گر موسسه مطالعاتی "امنیت آمریکای نوین"، می‌گوید رئیس‌جمهوری که از جمله با شعار اعمال محدودیت برای اسلحه رای آورد، در این رخ‌دادها تلاش کرد بحران را مدیریت کند: "از یک مشکل تا مشکل بعدی، از یک بحران تا بحران بعدی، سعی می‌کرد بحران را بگذراند. این را برای اوایل دولتش می‌شد درک کرد. اما جایی که بهتر می‌شد عمل کند، این بود که راه‌برد موثرتر و عملی در پیش بگیرد، ولی به مدیریت بحران بسنده کرد."

تلاش آقای اوباما برای سخت‌گیری در فروش و دست‌رسی به اسلحه، در کنگره به جایی نرسید. خودش دست‌به‌کار شد و در این باره دستورهایی امضا کرد که البته رئیس‌‌جمهور بعدی می‌‌تواند نادیده بگیرد.

بیمه‌ای برای ۲۰ میلیون نفر

اما در کنار واقعیت‌هایی که به نظر می‌رسد نتوانست کاری درباره‌شان بکند، تلاش کرد واقعیت‌های دیگری که ناخوش‌آیندش بود را تغییر دهد.

با آماری که دولت می‌دهد، با طرح بیمه‌اش که به بیمه اوباما معروف شد، ۲۰ میلیون نفر از آمریکایی‌ها برای نخستین‌بار زیر پوشش بیمه رفتند.

اما بر خلاف امیدواری دولت اوباما، جوان‌ترها چندان علاقه‌ای به ثبت‌نام در این طرح نشان ندادند و این باعث شد هزینه کلی اجرای این بیمه بالا برود و حق بیمه را گران کرد. حالا نظرسنجی‌ها می‌گوید بیش از ۴۰ درصد آمریکایی‌ها می‌خواهند این بیمه اوباما جمع شود.

اما جنبه‌های اقتصادی دیگری از هشت سال ریاست او، برای ناظران دل‌گرم‌کننده است.

از جمله این‌که اوایل دوره‌اش، بیکاری بالای ۱۰ درصد بود اما الآن به ۵ درصد رسیده است.

استیون رتنر، تحلیل‌گر اقتصادی و مشاور سابق باراک اوباما در صنعت خودروسازی، می‌گوید: "الآن ۸۲ ماه است، یا چیزی همین حدود، که اشتغال‌زایی در آمریکا رو به افزایش بوده است. این یک رکورد است. اقتصاد هم رو به رشد بوده است. حالا شاید نه آن‌قدر که انتظار می‌رفته است. ولی در مجموع وضع خیلی دل‌گرم‌کننده‌ای‌ است."

Image caption باراک اوباما نتوانست محبوبیت خود را با رئیس‌جمهور شدن هیلاری کلینتون نقد کند اما هنوز میلیون‌ها آمریکایی را به کشورشان امیدوار می‌کند؛ برخی حتی او را 'سوپرمن' خود می‌بینند.

'سوپرمن ساکت نمی‌نشیند'

باراک اوباما امیدوار بود بتواند محبوبیتش را در انتخابات اخیر نقد کند؛ تمام‌‌عیار پشت نامزد حزبش هیلاری کلینتون ایستاد که هشت سال پیش رقیب درون‌‌حزبی خودش بود و چهار سال هم وزیرخارجه‌‌اش. اما نتیجه انتخابات و رای میلیون‌‌ها آمریکایی، باب میلش پیش‌‌نرفت.

حتی او هم با این محبوبیت نتوانست طلسم ۱۵۰ ساله را بشکند که یک رئیس‌جمهور دموکرات، در انتخابات، جای خود را به رئیس‌جمهور دموکرات بعدی بدهد.

اما با همه کام‌‌یابی‌‌ها و ناکامی‌‌هایش، هنوز میلیون‌‌ها آمریکایی دیگر را به کشورشان امیدوار می‌‌کند.

او در حالی اتاق بیضی را ترک می کند که طبق نظرسنجی‌ها، ۵۵ درصد مردم آمریکا عمل‌کرد او را تایید می‌کنند. امتیاز نسبتا بالایی برای رئیس‌جمهوری که شعارها و سیاست‌هایش، مخالفان سرسختی از جمله در کنگره آمریکا داشت و کسی هم که قرار است جای او را بگیرد، دونالد ترامپ، با شعاردادن علیه عمل‌کرد او رای جمع کرد.

رونالد ریگان و بیل کلینتون، دو رئیس‌جمهور دیگری که در زمان ترک کاخ سفید نمره ای بالاتر از امتیاز کنونی باراک اوباما در نظرسنجی‌ها گرفتند، تا سال‌ها بعد از دوره‌شان هم‌چنان محبوبیت بالایی در جامعه آمریکا حفظ کردند.

آقای اوباما که حالا در زمان ترک کاخ سفید ۵۵ سالش است، دوره‌ای طولانی برای بعد از ریاست‌جمهوری در پیش دارد و خودش هم بارها گفته است که شهروند ساکتی نخواهد بود.

مطالب مرتبط