چرا ایران مشمول فرمان ترامپ می‌شود؟

حق نشر عکس EPA
Image caption متن فرمان از ایران نام نمی‌‎برد

فرمان دونالد ترامپ برای منع ورود شهروندان هفت کشور عمدتا مسلمان به آمریکا، با اعتراض‌ها و انتقادهای گسترده‌ای در این کشور و سراسر جهان مواجه شده است.

در خبرها آمده است که فرمان اجرایی ترامپ ورود شهروندان هفت کشور ایران، عراق، سوریه، لیبی، سومالی، سودان و یمن را به مدت ۹۰ روز تعلیق کرده است.

+شش نکته درباره فرمان ترامپ

+فرمان ترامپ؛ تا الان چه می‌دانیم؟

+ترامپ از منع ورود شهروندان هفت کشور به آمریکا دفاع کرد

وقتی آقای ترامپ این فرمان را امضا می‌کرد به حملات یازده سپتامبر اشاره کرد، اما هیچ کدام از ۱۹ رباینده هواپیما که در حمله به برج‌های تجارت جهانی در نیویورک نقش داشتند از هفت کشوری نبودند که پس از فرمان ترامپ ورودشان به خاک آمریکا منع شده است. افرادی که در حملات یازده سپتامبر دست داشتند از عربستان سعودی، امارت متحده عربی، مصر و لبنان بودند.

منتقدان با توسل به این واقعیت‌ها فرمان ترامپ را زیر سوال برده‌اند و پرسیده‌اند که چرا نام کشورهایی مانند عربستان سعودی در میان فهرست منع ورود به آمریکا نیست.

این در حالی است که در متن کامل فرمان ترامپ هیچ اسمی از ایران و پنج کشور دیگر نیامده است و تنها نام سوریه، آن هم در بخش تعلیق پذیرش پناهجویان، ذکر شده است.

آنچه که صریحا در فرمان اجرایی به آن اشاره شده تعلیق صدور ویزا و هر گونه مزایای مهاجرتی برای شهروندان "کشورهای محل نگرانی" است.

بنابراین سوال مهم آن است که نام ایران و پنج کشور دیگر چگونه وارد تفسیرها و خبرهای مرتبط با فرمان مهاجرتی ترامپ شده است؟

حق نشر عکس PA
Image caption فرمان ترامپ اعتراضات زیادی را برانگیخته است

نام این کشورها تحت عنوان "کشورهای محل نگرانی" پیش از این در قانونی ذکر شده است که کنگره آمریکا در سال ۲۰۱۵ برای تغییر قوانین ویزا تصویب کرد.

مطابق یک توافق چندجانبه که به برنامه لغو روادید معروف است، شهروندان ۳۸ کشور می‌توانند برای مدت ۹۰ روز بدون ویزا وارد آمریکا شوند.

اما پس از مصوبه کنگره آمریکا در دسامبر ۲۰۱۵ که سناتورهای جمهوری‌خواه و دموکرات طرح کردند و مورد حمایت کاخ سفید هم بود، اگر شهروندان این ۳۸ کشور در پنج سال گذشته به کشورهای ایران، عراق، سوریه و سودان سفر کرده باشند از مزایای لغو روادید محروم می‌شوند و باید ویزا بگیرند. این قانون شامل شهروندان دوتابعیتی این ۳۸ کشور نیز می‌شد که تابعیت دوم آنها یکی از چهار کشور ذکر شده بود.

کشورهای ذکر شده در این قانون به عنوان حامیان تروریسم یا کشورهای دارای سازمان‌های تروریستی معرفی شدند.

پس از آن در فوریه سال ۲۰۱۶، کشورهای لیبی، سومالی و یمن نیز به فهرست "کشورهای محل نگرانی" اضافه شدند که در واقع همان هفت کشور مورد اشاره در تفسیر از فرمان ترامپ است.

به این ترتیب گفته می‌شود که همه چیز از تصمیم دولت اوباما برای تصویب قانون اصلاح برنامه لغو روادید و جلوگیری از سفر تروریست‌ها پس از حملات تروریستی پاریس در نوامبر ۲۰۱۵ شروع شد.

بر همین اساس است که نام ایران و کشورهای دیگر از قانونی که در دولت پیشین آمریکا اجرایی شد وارد فرمان ترامپ شده است.

با این حال قانونی که در دولت پیشین آمریکا تصویب و اجرایی شد تنها بر افراد مشمول لغو برنامه لغو روادید تاثیر می‌گذاشت، بر خلاف فرمان ترامپ که همه شهروندان هفت کشور ذکر شده را تا سه ماه از سفر به آمریکا منع می‌کند.