جدال سیاسی در واشنگتن به کجا می‌انجامد؟

مایکل فلین، مشاور امنیت ملی دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا حق نشر عکس Reuters
Image caption به گزارش نیویورک تایمز، استیون بنون، استراتژیست ارشد آقای ترامپ، فلین را مجبور به استعفا کرده است

مایکل فلین، مشاور امنیت ملی دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا، کمتر از یک‌ ماه پس از شروع رسمی کار خود مجبور به استعفا شد. به گزارش نیویورک تایمز، استیون بنون، استراتژیست ارشد آقای ترامپ، فلین را مجبور به استعفا کرده است.

داستان از این قرار است که طبق اطلاعاتی که روزنامه واشنگتن پست از طریق منابع اطلاعاتی به دست آورده، آقای فلین چندین مکالمه تلفنی با سفیر روسیه در واشنگتن داشته است (گفته می‌شود که تلفن سفیر روسیه تحت شنود بوده است). به گزارش واشنگتن پست طی مکالمات مزبور، آقای فلین اشاراتی به تحریم‌های آقای اوباما علیه روسیه داشته و به نحوی این انتظار را در سفیر روسیه ایجاد کرده که تحریم‌هایی که در آخرین روزهای ریاست جمهوری توسط آقای اوباما بر قرار شده بوده برداشته خواهند شد.

اوباما تحریم‌های جدید را بر این مبنا اعمال کرد که سازمان‌های ‌اطلاعاتی آمریکا گفته بودند که روس‌ها با حمله سایبری علیه کمیته مرکزی حزب دموکرات و هک کردن ایمیل‌های یکی از نزدیکان هیلاری کلینتون به موقعیت خانم کلینتون در انتخابات ضربه زده و عملا در روند انتخابات و دموکراسی در آمریکا مداخله کرده‌اند. همزمان با اعمال تحریم‌ها، آقای اوباما ۳۵ نفر از دیپلمات‌های روسی را از آمریکا اخراج کرد. این وقایع حدود سه هفته پیش از تحویل کلید کاخ سفید از سوی اوباما به ترامپ اتفاق افتاد.

در ادامه، آنطور که از گزارش‌ها بر می‌آید، آقای فلین موضوع اشاره به تحریم‌ها را در مکالماتش با سفیر روسیه به اطلاع معاون رئیس جمهور، آقای مایک پنس نرسانده بوده و حتی بعد از افشای موضوع و علنی شدن آن منکر قضیه بوده است. نهایتا، آقای فلین، به دلیل حساسیت موضوع و اینکه دست به پنهان‌کاری زده مجبور به استعفا شد.

برای درک این مسئله که صرف پنهان کردن حقیقت از معاون رئیس جمهور قاعدتا نمی‌بایست چنین تبعاتی را به دنبال داشته باشد لازم به یادآوری است که در سال ۲۰۱۳، در دوران آقای اوباما، جیمز کلپر، رئیس اداره اطلاعات ملی آمریکا، موضوع شنود مکالمات تلفنی میلیون‌ها شهروند آمریکائی را در کنگره آمریکا انکار کرد. با این وجود علیرغم اینکه بعدا روشن شد که وی تحت سوگند واقعیت را از کنگره پنهان کرده(عملی که طبق قوانین آمریکا جرم محسوب می‌شود)، کلپر تا آخرین روز یعنی ۲۰ ژانویه ۲۰۱۷ که دولت اوباما جای خود را به دولت ترامپ داد سر کار بود.

حق نشر عکس Reuters
Image caption مایکل فلین از جمله افرادی بود که به همراه خود دونالد ترامپ معتقد به همکاری با روسیه بود در حالی که این در تضاد با دیدگاه غالب در نظام حکومتی آمریکاست

واقعیت این است که جدال سیاسی سنگینی بر سر رابطه با روسیه در واشنگتن بین ترامپ و تیم او از یکسو و بخش بزرگی از "نظام حکومتی" آمریکا (ترامپ از آن با عنوان establishment یاد می‌کند) در جریان است. موضوع استعفای مایکل فلین را باید در این چارچوب دید. او از جمله افرادی بود که به همراه خود دونالد ترامپ به همکاری با روسیه اعتقاد داشت در حالی که این در تضاد با دیدگاه غالب در نظام حکومتی آمریکاست. روسیه تحت رهبری پوتین به دنبال احیای جایگاه روسیه در صحنه جهانی پس از فروپاشی شوروی است. وی در سال ۲۰۰۵ گفت که سقوط شوروی "بزرگترین فاجعه ژئوپلتیک قرن بیستم" بوده است.

این دیدگاه باعث به چالش گرفتن سیاست‌های آمریکا در سطح بین‌المللی و ایجاد اصطکاک بین آمریکا و روسیه شده است به نحوی که برخی از تحلیلگران رابطه آمریکا و روسیه را، تا قبل از روی کار آمدن ترامپ، به نوعی یادآور دوران جنگ سرد بین شوروی و آمریکا می‌دانند. شخص پوتین مخالفان بسیاری در سیستم حکومتی آمریکا، از هر دو حزب دموکرات و جمهوریخواه دارد.

روسیه تحت رهبری پوتین بدون توجه به مخالفت‌های آمریکا شبه جزیره استراتژیک کریمه را به خاک خود الحاق کرده، باعث تزلزل حکومت طرفدار غرب در اوکراین شده، ابتکار عمل را در سوریه از دست آمریکا و متحدانش خارج کرده و با نزدیک شدن به ایران در صدد تغییر ژئوپلتیک منطقه خاورمیانه و خارج کردن آمریکا از دور، به عنوان بازیگر اصلی در منطقه شده است.

در نقطه مقابل، ترامپ از پیش از انتخابات ۲۰۱۶ از پوتین و شخصیت او تمجید می‌کرد و این جریان را در حین مبارزات انتخاباتی‌اش شدت بخشید، تمجید یک کاندیدای ریاست جمهوری، و از آن فراتر یک رئیس جمهور آمریکا، از رهبر روسیه، از پایان جنگ دوم جهانی به این سو سابقه نداشته است چرا که همواره نظام سیاسی آمریکا، روسیه را رقیب خود در صحنه جهانی می‌دیده است.

هر چند که حساسیت در مورد روسیه در بخش بزرگی از حاکمیت آمریکا ریشه‌دار است اما جدال بر سر رابطه با روسیه در حقیقت بخشی از یک جدال بزرگتر بین ترامپ از یکسو و بخش مهمی از نظام سیاسی آمریکا از سوی دیگر است. این تنها دموکرات‌ها نیستند که در مقابل ترامپ قرار گرفته‌اند بلکه حتی گروهی از اعضاء ارشد حزب جمهوریخواه نیز با آنان هم‌داستانند چرا که ترامپ نظام قوام یافته سیاسی حاکم را هدف قرار داده است.

او در یک سخنرانی پیش از انتخابات می‌گوید: "جنبش ما در صدد جایگزین کردن یک نظام سیاسی فاسد و شکست خورده توسط دولتی است که به دست شما مردم آمریکا اداره شود. کاری نیست که نظام سیاسی انجام ندهد و دروغی نیست که نگوید برای اینکه بتواند قدرت و مقام را به هزینه شما در دستان خود نگاه دارد."

او نظیر همین سخنان را در سخنرانی آغاز ریاست جمهوری‌اش تکرار کرد.

در این رابطه، ترامپ بعد از انتخابات هم تغییر روش نداد. روز ۶ فوریه (۱۸ بهمن) مصاحبه‌ای با خبرنگار مشهور بیل اورایلی انجام داد. در آن مصاحبه ترامپ عنوان کرد که برای پوتین احترام قائل است. اورایلی گفت: "ولی او قاتل است." ترامپ در پاسخ گفت: "قاتل (در این دنیا) زیاد است. شما فکر می‌کنی کشور ما معصوم است؟"

درست است که این تفکر، که گروهی از تحلیلگران آنرا عوام گرایانه (پوپولیستی) می‌دانند آراء بسیاری برای ترامپ جذب کرد و باعث پیروزی غافلگیر کننده او شد اما دشمنان قدری را نیز در هیئت حاکمه برای او دست و پا کرد.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption سناتور کورکر، این احتمال را که کاخ سفید بتواند خود را به ثبات برساند زیر سئوال برده است

در تازه‌ترین تحول، سناتور پر نفوذ جمهوریخواه، باب کورکر، رئیس کمیته روابط خارجی سنای آمریکا گفته است: "بگذارید هر چه زودتر ته و توی این موضوع روسیه را در آوریم. شاید مسائلی باشد بسیار عمیق‌تر از آنچه که ما حدس می‌زنیم." او اضافه کرده که فلین باید برای ادای شهادت در کنگره حاضر شود.

هر روز بر حجم سئوالات افزوده می‌شود. چرا با آنکه ترامپ از چند هفته قبل از مذاکره تلفنی فلین به سفیر روسیه مطلع بوده او را عزل نکرده است؟ چه کسی به فلین گفته بوده که با سفیر روسیه تماس بگیرد و به او دلگرمی‌بدهد که تحریم‌ها لغو خواهد شد؟

شاید حساس‌ترین بخش قضیه درخواست نانسی پلوسی، رهبر دموکرات‌ها در مجلس نمایندگان، از اف بی آی برای تحقیق در مورد ارتباطات مالی شخص ترامپ با روسیه است. در خلال انتخابات گزارش‌هایی متتشر شده بود اما امروز همان گزارش‌ها می‌توانند رنگ دیگری به خود بگیرند.

اینک سئوال بزرگ این است که آیا ترامپ خواهد توانست از این امواج طوفانی عبور کند؟ به گزارش رویترز، سناتور کورکر، این احتمال را که کاخ سفید بتواند خود را به ثبات برساند زیر سئوال برده است.