ساخت فرودگاه مدور عملی است؟ طراح از ایده‌اش دفاع می‌کند

  • 27 آوریل 2017 - 07 اردیبهشت 1396
پخش این فایل در دستگاه شما پشتیبانی نمی شود.
فرودگاه مدور، طرحی انقلابی برای آینده

چندی پیش، بی‌بی‌سی گزارشی از یک طرح انقلابی در ساخت فرودگاه منتشر کرد. طراح این فرودگاه مدور، هنک هسلینک، یک مهندس و محقق اهل هلند در مرکز هوافضای این کشور است.

این طرح در مرحله تحقیق و شبیه سازی کامپیوتری است و کار روی آن همچنان ادامه دارد. اما انتشار انیمیشن فرود بر باند فرودگاه مدور، واکنش‌های زیادی میان علاقه‌مندان و متخصصان صنایع هوا فضا داشته است. آقای هسلینک به بعضی از سوالات مخاطلبان بی‌بی‌سی پاسخ داده است.

برخورد بال با زمین

یک کابر تویتر با اشاره به تصویرهای منتشر شده گفته: "به نظر می‌رسد با کوچکترین اشتباه، بال‌ها به زمین بخورند"

Image caption فاصله بال با زمین در فرودگاه مدور کمتر خواهد بود

هنک هسلینک، طراح فرودگاه: نسبت به باند‌های معمولی، در باند مورب، به دلیل شکل قوس دار سطح باند، نوک بال‌ها و موتورها به زمین نزدیک‌تر هستند. اما قوس باند طوری طراحی شده که حتی بزرگ ترین هواپیماها یعنی بوئینگ ۷۴۷ و ایرباس ای-۳۸۰ هم بتوانند فرود بیایند.

البته، جا برای اشتباه کم‌تر است و خلبان‌ها برای نشستن و برخاستن نیاز به کمک کامپیوترهای هواپیما دارند. طرح زیر را هم آقای هسلینک فرستاده است.

حق نشر عکس Empics
Image caption فرود هواپیما روی باند مدور

لغو برخواستن

فیلیپ کویلر، یک کاربر تویتر، به احتمال تصمیم خلبان به لغو برخاستن اشاره کرده و گفته: "لغو برخاستن روی یک دایره باید جالب باشد"

Image caption "لغو برخواستن روی یک دایره باید جالب باشد"

پاسخ هنک هسلینک: باند در فرودگاه مدور انتها ندارد. یک هواپیمای در حال حرکت روی باند، می‌تواند تا زمانی که توقف ایمن باشد، دور فرودگاه بچرخد. در حالی که در باند‌های معمولی اینطور نیست.

البته نیاز داریم فاصله ایمن میان هواپیماها را مشخص کنیم که هنگام آزمایش عملی به آن می‌رسیم. برای طراحی و شبیه سازی فعلا از باندی به طول سه کیلومتر استفاده کردیم و فاصله را فعلا یک کیلومتر در نظر گرفته‌ایم.

حق نشر عکس NLR
Image caption آیا در این فرودگاه خلبان می‌تواند تصمیم به لغو برخواستن بگیرد؟

نزدیک شدن به فرودگاه

سیستم آی ال اس یا فرود با دستگاه (Instrument Landing System) برای فرود مخصوصا با دید ضعیف به خلبان‌ها کمک می‌کند. این سیستم امواجی را از محل های مشخصی در باند فرودگاه، به سوی هواپیما می‌فرستد تا ابزارهای دقیق هواپیما محاسبات لازم را برای فرود انجام دهند. دنیل در تیوتر پرسیده، چطور این سیستم می‌تواند روی باند مدور نصب شود؟

Image caption دنیل نوشته: "خوب کار می‌کند تا موقعی که چرخ دماغه باز نشود و نیاز به فرود اضطراری باشد. و خدا می‌داند که سیستم ای ال اس چطور کار می‌کند"

طراح فرودگاه مدور، آقای هسلینک: در این فرودگاه، فرود روی یک خط منحنی انجام می‌شود و روشن است که در این حالت ای ال اس کار نمی‌کند. اما احتمالا می‌توانیم از این سیستم برای مرحله اولیه فرود که مسیر هواپیما هنوز مستقیم است استفاده کنیم. همچنین می‌توانیم نوع ساده‌تری از این سیستم را در هر دو سوی باند تعبیه کنیم یاآنکه این سیستم را روی ریلی قرار بدهیم تا دور باند حرکت کند، که البته قبول دارم دشوار به نظر می‌رسد.

حق نشر عکس NLR
Image caption فرود با کمک دستگاه، یکی از مشکلات پیش رو است

البته شاید راه حل بهتر استفاده از یک روش تازه، مانند جهت یاب ماهواره‌ای است. کیفیت فعلی (دقت) جی‌چی‌اس کافی نیست، اما تحقیق روی روش‌های جدید در جریان است. به نظر من پیشرفت در این بخش بسیار سریع خواهد بود. چون تقاضا برای "تعین دقیق موقعیت" بسیار بالا است، مثلا از طرف راه آهن، خودروها و هواپیماهای بدون سرنشین. در صنعت هوایی هم در حال حاضر نزدیک شدن (تقرب) منحنی وار به فرودگاه‌ها انجام می‌شود که نیاز به موقعیت یابی دقیق‌تر دارد.

یخ، باران و "لغو فرورد"

فیل درنر، یک علاقه مند به صنایع هوایی در مجله آنلاین بیزنس اینسایدر، دو نگرانی بزرگش را مطرح کرده است. او نوشته، یخ و باران نیروی گریز از مرکز را که یکی از اصول طراحی فرودگاه‌های مدور است، ضعیف می‌کند و هواپیما برای توقف باید مسیر بیشتری را روی باند حرکت کند. مسئله دیگری که او مطرح کرده این است که اگر سه هواپیما، به دلیل شرایط جوی، هنگام فرود، ناگهان تصمیم به لغو فرود بگیرند، آیا امکان برخورد این هواپیماها - که همزمان در وضعیت فرود روی یک دایره هستند - زیاد نمی‌شود؟

حق نشر عکس The Endless Runway
Image caption طرحی از فرود و برخاستن همزمان در فرودگاه مدور

هنک هسلینک: درست است، باران و یخ همانطور که روی باندهای معمولی اثر می‌گذارد، روی باندهای مدور هم اثر دارد. البته پوشش سطح باند‌ها در سال‌های اخیر پیشرفت چشمگیری کرده و بیشتر آب باران را جذب می‌کند.

همچنین ایده این است که زیر باند، مغازه‌ها، پارکینگ و سالن فرودگاه را بسازیم که باعث می‌شود حرارت این تاسیسات به سطح باند منتقل شود و از ایجاد یخ جلوگیری کند. این ایده البته نیاز به بررسی بیشتر دارد. ساخت باند‌هایی با سیستم گرم کننده برای جلوگیری از ایجاد یخ هم در حال حاضر اجرا می‌شود.

حق نشر عکس NLR
Image caption تصمیم خلبان به لغو فرود، هنگام فرود هواپیما، در صورت وضعیت اضطراری یا شرایط جوی بد، رخ می‌دهد

فرود اضطراری

پیتر الیسون، با ایمیل از بی‌بی‌سی پرسیده در صورتی که هواپیما در شرایط اضطراری از باند بیرون بیفتد چه می‌شود؟

پاسخ: برای افزایش ضریب ایمنی، عرض باند حدود ٢٠ متر بیشتر در نظر گرفته شده است. در مجموع ایمنی در محاسبه ابعاد باند در نظر گرفته شده‌است. اما در هر صورت، لبه‌های باند نباید دیوار کشی شود.

عریض بودن باند دلیل دیگری هم دارد. در صورتی که هواپیما نزدیک لبه داخلی باند فرود بیاید، نیروی گریز از مرکز آن را به سمت لبه خارجی می‌راند. برای همین درنظر گرفتن ۲۰ متر عرض بیشتر، برای اصلاح مسیر کافی است. ما محاسبه کرده‌ایم که هواپیما، اگر روی مسیر درستش فرود نیاید، بعد از یک یا دو بار گیج خوردن بین دولبه به مسیر طراحی شده (به نسبت وزن) بر می‌گردد. این مسئله از سال ۱۹۶۰ تا امروز در آزمایش‌ها بارها اثبات شده است.

حق نشر عکس NLR
Image caption در شرایط خوب جوی، سه هواپیما می‌توانند همزمان در این فرودگاه فرود بیایند یا بلند شوند

فرود یا "حرف آخر"

هنک هسلینک، تحقیقاتش را برای مرکز هوافضای هلند انجام داده است و از کمیسیون اروپا برای پیشبرد تحقیقات درباره فرودگاه‌های مدور بودجه گرفته است. او. همچنین کنسرسیومی از پنج موسسه تحقیقاتی اروپا را رهبری می‌کند. آقای هسلینک در پاسخ به واکنش‌های مخاطبان به ایده‌اش توضیحاتی داده است:

"پیش از همه، این ایده یک طرح مفهومی است، و بسیاری از سوالاتی که از من پرسیده شده، مربوط به سازوکار فرودگاه‌های امروز است.

عملیاتی شدن یک فرودگاه مدور، زمان زیادی خواهد برد. این ایده مثل طرح‌های مفهومی خودروها در نمایشگاه‌های اتوموبیل است، یعنی دقیقا به همین صورت پیاده نخواهد شد، اما ما از این ایده، شبیه سازی‌اش و در نهایت آزمایش عملی ‌اش، یاد می‌گیریم.

اگر صد سال پیش به کسی می‌گفتید که در آینده هواپیما‌ها به اندازه قطارها مسافر می‌برند، پیش خودش فکر می‌کرد که امکان ندارد بشود روی هواپیمایی چوبی که تکه‌هایش با طناب به هم وصل شده، موتور بخار کار گذاشت."