قطع رابطه کشورهای عربی با قطر، فرصتی برای ایران؟

شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر حق نشر عکس AFP
Image caption شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر در جلسه اخیر شورای همکاری خلیج فارس

عربستان، بحرین، امارات متحده عربی، مصر و دولت مورد قبول سازمان ملل در یمن اعلام کرده‌اند که روابط دیپلماتیک خود را با قطر، دیگر کشور عربی حاشیه خلیج فارس قطع می‌کنند.

به نظر می‌رسد قطع رابطه با قطر در ادامه انتشار اظهاراتی به نقل از امیر قطر علیه عربستان سعودی و در حمایت از ایران باشد که هفته گذشته از خبرگزاری دولتی این کشور منتشر شد. مسئولان قطری پس از ساعاتی این اظهارات را تکذیب و اعلام کردند که سایت خبرگزاری قطر هک شده بوده، اما رسانه‌های عربی خبر هک شدن این سایت را نپذیرفته و با استناد به موضع‌گیری‌های مشابه امیر قطر در سال‌های گذشته موجی علیه قطر به راه انداختند که در روزهای بعد ادامه یافت و سرانجام به قطع رابطه با قطر منجر شد.

قطع رابطه با قطر از سویی شکافی درون شورای همکاری خلیج فارس می‌آفریند و از سوی دیگر به صف بندی‌های تازه‌ای در منطقه منجر می‌شود. قطر اکنون عملا از این شورا رانده شده اما از پنج عضو دیگر، دو عضو یعنی کویت و عمان هنوز حاضر نشده‌اند درخواست عربستان را برای همراهی در قطع رابطه با قطر بپذیرند.

بیشتر بخوانید:

پخش این فایل در دستگاه شما پشتیبانی نمی شود.
جنجال بر سر اظهارت منسوب به امیر قطر

در سوریه نیز که هم قطر و هم عربستان سعودی از گروه‌های مسلح مخالف نظام حمایت تسلیحاتی و سیاسی و مالی می کنند، امکان دارد این گروه‌ها رو در روی هم قرار بگیرند و جبهه تازه‌ای گشوده شود که تضعیف موقعیت مخالفان را در پی داشته باشد.

سرزمین‌های فلسطینی نیز می‌تواند شاهد تنش‌های تازه میان حماس شود که مورد پشتیبانی قطر است و جنبش فتح که از جانب عربستان سعودی حمایت می‌شود.

در این میان، نقش ترکیه هم می‌تواند قابل توجه باشد چون این کشور تاکنون مواضعی نزدیک به قطر داشته و از سال گذشته با عربستان سعودی زاویه پیدا کرده است.

قطر اکنون عملا در محاصره قرار گرفته و نزدیک‌ترین کشوری که می‌تواند با آن ارتباط لجستیکی داشته باشد ایران است. این وضعیت فرصتی برای ایران فراهم می‌آورد.

اگر قطر با ایران همراهی کند ضربه بزرگی به تلاشی است که عربستان سعودی برای گردآوردن دولت‌های عرب و مسلمان برای انزوای ایران به خرج داده و عملا جریان‌های سیاسی و دولت‌های مورد حمایت قطر در صف مقابل عربستان سعودی و همسو با ایران قرار می‌گیرند.

اگر رویارویی عربستان سعودی و قطر شدت بیشتری بگیرد و به تغییراتی در مواضع منطقه ای قطر بینجامد حتی این احتمال را هم می‌توان در نظر گرفت که قطر همچون سال‌های پیش از بهار عربی رابطه‌اش را با حزب الله لبنان بهبود بخشد و در سوریه نیز چه بسا موضع خود در ضدیت با نظام را تغییر دهد.