تیراندازی در لاس وگاس؛ آیا مهاجم تروریست بود؟

استیون پداک حق نشر عکس CBS NEWS

به دنبال تیراندازی روز اول اکتبر در لاس وگاس، محلی که استیون پداک، تیرانداز ۶۴ ساله با شلیک به تماشاگران یک کنسرت موسیقی ۵۹ را کشت و ۵۲۷ نفر را مجروح کرد، بحث‌هایی در اینترنت و شبکه‌های اجتماعی منتشر شده درباره این که چرا از او به عنوان "تروریست" نام برده نشده است.

در گزارش‌ها معمولا از او با عناوینی مانند "تکرو"، "پدربزرگ"، "قمارباز" یا "حسابدار سابق" یاد می‌شود و از کلمه "تروریست" برای او استفاده نمی‌شود.

هنوز مشخص نیست که انگیزه آقای پداک در تیراندازی به شرکت‌کنندگان در یک کنسرت موسیقی و کشتن و مجروح کردن ده‌ها و صدها نفر چه بوده است؛ هیچ ارتباطی بین او و اقدامات تروریستی بین‌المللی و یا نشانه‌ای از این که او دارای مشکلات روانی بوده نیز پیدا نشده است.

اما در شبکه‌های اجتماعی این موضوع مطرح شده که اگر آقای پداک مسلمان بود، تقریبا بلافاصله از کلمه "تروریست" برای او استفاده می‌شد؛ و ارتباطش با "تروریسم اسلامی" بدون وجود شواهدی درباره آن منتشر می‌شد.

افردا مختلف از طبقه‌های مختلف اجتماعی و حرفه‌ای درباره این نکته بحث و تبادل نظر کرده‌اند.

براساس قانون ایالتی در نوادا (ایالت محل حمله) "اقدام تروریستی" این گونه تشریح شده است: "هر عملی که در برگیرنده استفاه از خشونت با هدف ایجاد جراحت شدید جسمی و یا مرگ گروهی از عموم مردم شود."

هم‌زمان "تروریسم داخلی" در قوانین فدرال آمریکا به اقداماتی اطلاق می‌شود که حاوی سه ویژگی باشد: "برای جان انسان‌ها خطرناک باشد و باعث نقض قوانین ایالتی و یا فدرال باشد"، اقداماتی که با هدف تهدید و اردعاب مردم عادی و یا دولت‌های (ایالتی) صورت گیرد و عملا در خاک آمریکا صورت پذیرد.

پلیس فدرال آمریکا (اف‌بی‌آی) هم می‌گوید برای اطلاق تروریستی باید آن اقدام با قصد "تهدید یا ارعاب یک دولت، عموم مردم یا بخشی از این دو، با هدف پیشبرد اهداف سیاسی یا اجتماعی" انجام شده باشد.

این بخش آخر به نظر بخشی کلیدی است: آیا عامل چنین اقدام خشونت‌آمیزی نه تنها تلاش داشته تا باعث ایجاد جراحات شدید بدنی بشود بلکه هم‌زمان تلاش می‌کرده تا دولت را تحت تاثیر قرار دهد یا یک ایدئولوژی خاص را به پیش ببرد؟

حق نشر عکس Getty Images
Image caption صحنه‌ای از محل تیراندازی لاس وگاس و فرار حاضران در فستیوال موسیقی

بسیاری در شبکه‌های اجتماعی و با همرسان کردن تصاویری از متن قانون ایالت نوادا درباره این‌گونه اقدامات، این سوال را مطرح کرده اند که علیرغم نکات کاملا روشن در این متن چرا جوزف لومبارد، رئیس پلیس لاس وگاس درکنفرانس خبری خود درباره این حادثه تیراندازی و آقای پداک گفت: "درحال حاضر نمی‌دانیم که طرز تفکر (ایدئولوژی) او چه بوده است. دراین مرحله بر این عقیده‌ایم که او تکرو بوده و به عبارتی به تنهایی این اقدام را انجام داده است."

از زمان اقدام آقای پداک، واژه "تکرو" ( lone wolf) بیش از ۲۰۰ هزار بار توییت شده است. عبارت "حمله تروریستی" بیش از ۱۷۰ هزار بار مورد استفاده قرار گرفته است. در این شبکه‌های اجتماعی کاربران این سوال را مطرح می‌کنند که چرا بین سفید پوستان و غیر سفیدپوستان اختلاف هست.

مرسل از اندونزی در فیسبوک نوشت: "از او به عنوان یک تروریست بین‌المللی نام برده نشده است؟ شاید به این دلیل که چهره‌اش خیلی عربی نیست!"

محمد العوادی از کاربران فیسبوک در آمریکا از حادثه اخیر اظهار تاسف کرده اما نوشته چگونه است که این حمله سفیدپوستان را آن گونه که خانواده او به دنبال حمله‌ای اسلامگرایان تحت تاثیر قرار گرفته‌اند؛ تحت تاثیر قرار نگرفته‌اند.

او می‌نویسد: "هر تیراندزی با ابعادی مشابه به این معنی است که همسرم در خطر قرار گرفته است، چرا که او موی سرش را می‌پوشاند؛ یا این که پسرم در مدرسه مورد حمله قرار می‌گیرد چرا که نامش محمد است؛ یا دختر ۴ ساله‌ام مورد تبعیض قرار می‌گیرد چون عربی حرف می‌زند. اگر ترروریستی، سفید و یا مسیحی باشد، فقط دارای مشکل روانی بوده و همه چیز معمولی و نرمال است."

در بی‌بی‌سی دستورالعمل واضحی درباره استفاده از واژه تروریست و یا تروریسم وجود دارد.

براساس این دستور العمل "هیچ اجماع کامل و مورد توافقی وجود ندارد که چه چیزی عملی را تروریستی و فردی را تروریست می‌کند. استفاده از این واژه اغلب دارای قضاوت ارزشی (از اقدام انجام شده) است. به این دلیل ما (در بی‌بی‌سی) در نقل قول افرادی که از واژه 'تروریست ' استفاده کرده‌اند تغییری نمی‌دهیم؛ اما خودمان باید از به کاربردن این کلمه پرهیز کنیم."

"این البته به آن معنا نیست که ما آنچه که در عمل اتفاق افتاده و خشونت ناشی از اقدامی خاص را روایت نمی‌کنیم؛ بلکه این نکته را در نظر می‌گیریم که چگونه استفاده از واژه‌ها بر شهرت این رسانه و روزنامه‌نگاری واقع‌گرایانه تاثیر می‌گذارد."

در مقابل اظهارات بسیار زیاد و انتقادات بی‌شمار از مقامات و رسانه‌ها که چرا از استیون پداک به عنوان یک تروریست نام برده نشده ، کسانی هم این سوال را مطرح کرده‌اند که چرا باید می‌شده؟

از جمله کاربری با نام "دان اینورسو" در توییتر نوشته: "این (اقدام) تروریستی نبوده است. تروریسم زمانی است که مردم برای تغییر عقاید مذهبی و یا سیاسی مورد رعب و وحشت قرار می‌گیرند. (اقدام پداک) تیراندازی به سوی عده‌ای بی‌شماری از مردم بوده است."

و یا کاربر دیگری به نام ام. جی. میچل در توییتر نوشته است: "اگر شواهدی پیدا نشده است که این اقدام دارای انگیزه‌های سیاسی بوده، استیون پداک فقط یک عامل کشتار بوده است. (در این صورت) او در چارچوب معنای تروریسم قرار نمی‌گیرد."

و یا شخص دیگری به نام پرستون در همین شبکه اجتماعی نوشته است: "نمی‌توانیم مشخص کنیم که این اقدام تروریستی بوده است مگر این که انگیزه آن را بفهمیم. تیراندازی به سوی عده ای از مردم و تروریسم یکی نیستند."